گاهي هنرمندان با برداشتن گامهايي بسيار ساده و کوچک، مانند انتشار فيلمي اميدبخش يا صحبت با يک متخصص ميتوانند در شرايط بحراني به مردم از نظر رواني کمک کنند.تعدادي از بازيگران و افراد مشهور چيني و کرهاي براي تسريع مقابله همگاني با کرونا، تا جايي که ميتوانستند به مردم کمک نقدي و روحي کردهاند. «جکي چان» بازيگر رزميکار چيني وعده داده به شخصي که واکسن ويروس کرونا را کشف کند، يک ميليون يوان معادل 197 هزار دلار بپردازد. او همچنين اعلام کرده براي تهيه لباسهاي محافظ و ماسکهاي پزشکي نيز کمک مالي کرده است. «بونگ جون هو» کارگردان فيلم انگل که به تازگي برنده اسکار شده، مبلغ يک ميليون وون کره معادل 82 هزار دلار براي مبارزه با کرونا کمک کرد. «سونگ کانگ هو» هنرپيشه اصلي فيلم انگل نيز به همين ميزان يک ميليون وون براي مبارزه با ويروس کرونا اهدا کرده است. اما حالا که بيماري کرونا در ايران هم گسترش پيدا کرده و برخي هموطنانمان به دليل اين بيماري، جان خود را از دست دادهاند، هنرمندان ايراني چه واکنشي داشتهاند؟ميتوان به صفحات تعدادي از افراد مشهور از بازيگران و خوانندگان مراجعه کرد؛ کساني که عموما نسبت به ديگر اتفاقهاي جامعه بيتفاوت نبودهاند و تاکنون آنها را در اظهارنظر در موضوعات مختلف فعال ديدهايم.
کجاش سوءاستفاده از مردمه؟
اگر از يک مورد خاص بگذريم، ميتوان بقيه هنرمندان ايراني را در طيفي بررسي کرد که يک سر آن، فعال در زمينه اطلاعرساني کرونايي و طيف ديگر ساکتان در مقابل اين ويروس هستند. مورد خاص، البته «بهنوش بختياري» از بازيگراني است که در صفحه شخصي خود گاهي تبليغ کالاي تجاري هم ميکند. او عمداً يا سهواً، در روزهايي که مردم نگران سلامتي خود هستند، کالايي را تبليغ کرد که موجب بالا رفتن ايمني بدن ميشود. پس از اين بود که بختياري نوشت: « واقعا نميدونم کجاي اين پست و لحن صادقانه من معني مبارزه با کرونا رو ميده... وقتي ميگيم داروي گياهي به کل روي سيستم ايمني بدن تاثير مثبت ميذاره چه کبد چرب، چه ريه، چه گوارش، چه ويروساي بدي شبيه کرونا کجاش سوءاستفاده از مردمه؟؟ اونم من که تو عمرم فکر چنين چيزيم از سرم رد نشده ...» البته او به نوشتن اين متن بسنده نکرد و در پستي ديگر نوشت که از مجري تلويزيون شکايت کرده است.
پرويز خان؛ از اطلاعرساني تا اعتراض به تبعيضها
صفحه اينستاگرام پرويز پرستويي از روزهاي نخست شيوع کرونا در ايران، پر از اطلاعات و اخبار در اين حوزه است، از احتکارهايي که در زمينه ماسک و مواد ضدعفونيکننده انجام شد و همچنين کيف پر از وسايل ضدعفوني کننده نمايندگان مجلس، تا اطلاعاتي که رسانههاي چيني براي آگاهي مردم منتشر کردهاند. البته پرستويي در ميان اخبارهاي کرونايي مثل هميشه براي خانوادههاي نيازمند در حال جمعآوري کمک است. او در پستي با اشاره به اقداماتي که در چين ميشود، نوشت: «البته که ما فاقد چنين امکانات ابتدايي هستيم، ولي وقتي چندين نفر جان خود را ازدست دادهاند و عدهاي تحت نظر، در بيمارستانها هستند، وقتي سينماها، مدارس و کنسرتها تعطيل ميشود، حتما ويروس کرونا جدي است و بايد جدي گرفت. هدف ايجاد رعب و وحشت نيست. اگرچه صداوسيما کارشناسان و متخصصين ميفرمايند اصلا نگران نباشيد، اين عدم نگراني وقتي اتفاق ميافتد که امکانات پيشگيري هم وجود داشته باشد. تو ايران که تا بهحال هر اتفاق ناگواري پيش آمده يک عده سودجو بهدنبال درآمد هستند تا اينکه به فکر مردم باشند. خلاصه که سالي شد!!!»
خالق مدرسه موشها، نگران وحشتزدگي کودکان
مرضيه برومند در اين روزها هم به فکر کودکان است. او با انتشار فيلمي با عنوان «کرونا را شکست ميدهيم»، گفت: «درست است که بايد به بچهها آگاهي دهيم، اما لازم نيست آنها را بترسانيم. ممکن است اثرات اتفاقهاي امروز بر روح و روان کودکان تاثير بسيار بگذارد، مواظب کودکانمان باشيم.» همچنين او درباره اولين جشنواره بينالمللي نمايش عروسکي که اين روزها در صفحهاش پيگيري ميکرد، نوشت: «اين جشنواره به تعويق افتاد؛ اما ناراحت نشديم؛ زيرا جان مردم و کودکان از همه چيز با ارزشتر است.»
آقارضا و دعوت به برخورد منطقي
چند پست آخر رضا کيانيان در اينستاگرام به کرونا اختصاص دارد. او هم بيشتر به دنبال اطلاعرساني درباره اين بيماري است و بخشهايي از سخنان دکتر مينو محرز را در صفحه خود بارگذاري کرده است. او در اين پست نوشته: «معتبرترين دکتر عفوني اين مملکته که مجامع جهاني هم قبولشون دارند. با کوششها و پافشاريهاي اين خانم مسأله HIV در ايران علني شد. با احترام به ديگران حرف مطمئن را از ايشون بشنويد.» او در پستي ديگر، مخاطبان خود را با انتشار فيلمي با موضوع اضطراب، به حفظ آرامش در شرايط روز جامعه دعوت کرده است: «اضطراب داشتن، آخرش اينه! بايد با مسائل منطقي روبهرو شويم. اين ماجراي کرونا هم همينطور است با آن منطقي برخورد کنيم.»
حيف نام حيوانات! آنها دوستداشتني و مفيدند
مهران مديري که اين روزها مجري برنامه دورهمي است، در اين برنامه چندبار به بيماري کرونا و مشکلاتي که مردم در ايران با آن مواجه شدهاند، اشاره کرده است. او که البته اين روزها محل انتقاد است که در زمان شيوع کرونا و با وجود همه هشدارها، چطور برنامههايي را با حضور يک جمعيت بالا در استوديو ضبط ميکند، يک بار در اين برنامه گفت: «انصاف نيست به خاطر کسي که در چين دست نشسته چيزي خورده ما مجبور شويم دائم دستهايمان را بشوييم. اصلا ما کي اين قدر دست ميشستيم؟ خيلي کثيف ميشد ميماليديم زير فرش» او در بخشي ديگر از اين برنامه به کمبود ماسک و مواد ضدعفوني کننده و احتکار آن توسط برخي اشاره کرد و گفت: «ماسک گير نمياد، داروي ضد عفوني گير نمياد. حيف اسم حيوان! واقعا، زيرا آنها دوستداشتني و مفيد هستند و ضرري براي جامعه خود ندارند. آدمهايي که از شرايط سخت مردم سوءاستفاده مالي ميکنند بايد ...» البته سرانجام حضور تماشاگران در برنامه دورهمي هم لغو شد.در کنار افراد ذکر شده، هنرمنداني مانند سعيد راد، مريلا زارعي، محمد معتمدي و ديگراني هم هستند که به نحوي سعي کردهاند در اين ماجرا کمک کنند و مؤثر باشند.
کمترين عکسالعملها
اما در طيف ساکتين کرونا، ميتوان به نام سيمين سينماي ايران اشاره کرد؛ فاطمه معتمد آريا که چند پست براي سانحه هوايي اوکرايني گذاشته بود، اين روزها هيچ اشارهاي به ويروس کرونا نکرد و در حال تبليغ براي فيلمهايش است که اين روزها بدشانسي آورده و با سينماهاي تعطيل مواجه شده است. اين طيف بيشتر سعي کردند، در صفحات مجازي خود، با اخبار لغو برنامههايشان، اشارهاي به کرونا ويروس داشته باشند. سالار عقيلي که کنسرت نهم اسفندماهش کنسل شده است، با انتشار ويديويي فقط از مخاطبانش عذرخواهي و براي مردم آرزوي سلامتي کرد. او نوشت «لحظاتي پر از شادماني را براي مردم سرزمينم خواستارم ... درود بر مهرتان». هنرمند ديگري که طبق صفحات مجازياش به نظر ميرسد در راستاي اطلاعرساني و کمک رواني به مردم بيتفاوت بوده، عليرضاقرباني است، او در اينستاگرامش نوشت: «متأسفانه به دليل مشکلات و خطرات ناشي از شيوع ويروس کرونا و حفظ سلامت مردم عزيز و عليرغم تمهيدات فراوان تيم اجرايي براي برگزاري مجدد کنسرتهاي «با من بخوان» مجبور به لغو همه اجراها تا پايان هفته هستيم. اميدوارم با بهبود شرايط فعلي و کاهش ريسک شيوع بيماري و در سريعترين زمان بتوانيم به برگزاري کنسرتها در روزهاي جايگزين بپردازيم...» همراه بودن هنرمندان در شرايط سخت جامعه، ميتواند يکي از اتفاقهاي مثبت فضاي مجازي باشد؛ هنرمندان اگر گامي براي کاهش مشکلات دسترسي مردم به کالاهايي مانند مواد ضدعفوني کننده يا ماسک برنميدارند، کاري که در ديگر کشورها اتفاق افتاده است، اما بهراحتي و با کمترين هزينه ميتوانند از نظر رواني به مردم کمک کنند و همراه آنان باشند. البته مهمترين کار آنها ميتواند برنامهسازي شاد و نشاطبخش خاص براي مردمي باشد که نوروز آينده احتمالا از سفر هم محروم خواهند ماند!