استقبال ایران از بازگشت صلح به افغانستان

آرمان ملي: ايران روز گذشته به توافق صلح آمريکا و طالبان واکنش نشان داد و اعلام کرد که آمريکا جايگاه حقوقي براي امضاي قرارداد صلح يا تعيين تکليف در مورد آينده افغانستان ندارد. مقامات آمريکايي و طالبان سرانجام روز شنبه 10 اسفند در دوحه، پايتخت قطر توافقنامه‌اي را براي پايان دادن به درگيري‌هاي نوزده ساله در افغانستان امضا کردند. در صورت اجرايي شدن اين توافق، شمار نظاميان آمريکايي حاضر در خاک افغانستان کاهش قابل توجهي خواهد يافت، طالبان حملات خود را متوقف خواهد کرد و ميليون‌ها افغان به آرزوي ديرين خود خواهند رسيد. هر چند هستند کساني که به تحقق چنين آرزويي خوشبين نيستند. طالبان پايان دادن به جنگ در افغانستان را منوط به خروج تمامي نظاميان خارجي و خصوصا آمريکايي از خاک افغانستان کرده است.

تبادل هزاران زنداني

ايالات متحده و طالبان افغانستان هزاران زنداني را مبادله خواهند کرد. اين کار در چارچوب توافقنامه امضا شده و با هدف تقويت «اعتماد» ميان طرفين انجام خواهد شد. در اين توافقنامه آمده است: «بيش از 5 هزار زنداني طالبان و هزار زنداني که در ميان آنها نيروهاي افغان تحت حمايت واشنگتن هستند، در 10 مارس يعني در اولين روز مذاکرات بين افغاني آزاد خواهند شد». بنا بر اعلام رسانه‌هاي افغانستاني، اين توافقنامه در حالي از سوي «زلمي خليل‌زاد» نماينده آمريکا امضا شده است که در سربرگ آن عنوان «امارت اسلامي افغانستان» نوشته شده بود. طالبان در زمان تصاحب کابل و حکومت بر کل افغانستان، اين کشور را «امارت اسلامي افغانستان» مي‌ناميد؛ عنواني که از سوي آمريکا به رسميت شناخته نمي‌شد. روز شنبه پيش از امضاي اين توافقنامه، بيانيه مشترکي از سوي ايالات متحده و دولت افغانستان منتشر شد که اعلام مي‌کرد چنانچه طالبان به تعهدات خود در چارچوب اين توافقنامه عمل کند، آمريکا و ناتو تمام سربازانشان را ظرف 14 ماه از افغانستان خارج خواهند کرد. در اين بيانيه آمده است: «در پي امضاي توافقنامه ميان آمريکا و طالبان، ائتلاف نظامي بين‌المللي تخليه کامل نيروهاي باقي ماندة خود در افغانستان را ظرف 14 ماه انجام خواهد داد؛ مشروط بر اينکه طالبان به تعهدات خود طبق اين توافقنامه عمل کند». کارشناسان و منتقدان، اين توافق را «قمار سياست خارجي» دونالد ترامپ، رئيس جمهوري آمريکا مي‌نامند و مي‌گويند که امضاي اين توافق توسط طرف آمريکايي به گروه اسلامگراي طالبان مشروعيتي بين‌المللي خواهد بخشيد.

تخليه شماري از سربازان ظرف 135 روز

براساس يکي از مفاد اين توافقنامه، آمريکا موظف است ظرف 135 روز شمار سربازان خود در خاک افغانستان را از 13 هزار نفر به 8600 نفر کاهش دهد. براي امضاي اين توافقنامه، هيات 31 نفره‌اي از اعضاي طالبان از جمله ملاعبدالغني برادر، معاون سياسي گروه طالبان به قطر رفتند. علاوه بر مايک پمپئو وزير خارجه آمريکا، شاه محمد قريشي همتاي پاکستاني و عبدالعزيز کاملوف همتاي ازبکستاني وي، زلمي خليل‌زاد نماينده ويژه آمريکا براي صلح افغانستان، مارکس پوتزل نماينده ويژه آلمان، هيات شش نفره دولت افغانستان که ظاهرا دعوت رسمي نيستند و نمايندگان برخي کشورها و سازمان‌ها نيز در مراسم امروز حضور داشتند. شاه محمد قريشي، وزير خارجه پاکستان در آخرين اظهار نظرهاي خود، روز شنبه را روزي مهم خواند و گفت که کشورش خواهان «خروج مسئولانه نظاميان آمريکايي از افغانستان است». اشرف غني، رئيس جمهوري افغانستان توافق‌ با طالبان را مشروط دانسته و پايداري توافقنامه صلح را به دست از جنگ کشيدن اين گروه منوط کرده است. همزمان و از سوي ديگر، ينس استولتنبرگ دبيرکل سازمان پيمان آتلانتيک شمالي (ناتو) که در کابل به سر مي‌برد روز شنبه با عبدا... عبدا...، رئيس اجرايي دولت افغانستان ديدار کرد. آقاي عبدا... در اين ديدار ضمن تشکر از نقش ناتو در مبارزه با تروريسم در افغانستان، امروز را روزي تاريخي و سرنوشت‌ساز براي کشورش خواند.

زمزمه‌هاي مخالفت

محمد اشرف غني، رئيس جمهوري افغانستان درخواست آزادي 5 هزار زنداني طالبان به‌عنوان شرط مذاکره Çíä Ñæå ÈÇ ÏæáÊ ÎæÏ ÑÇ ÑÏ ˜ÑÏ. ÏÑ ÍÇáí ˜å ÊäåÇ í˜ ÑæÒ ÇÒ ÇãÖÇí ÊæÇÝÞ ãíÇä ÇíÇáÇÊ ãÊÍÏå æ ØÇáÈÇä ÏÑ ÏæÍå ãíÐÔÊ¡ ÑÆíÓ ÌãåæÑí ÇÝÛÇäÓÊÇä ÑæÒ í˜ÔäÈå ÝÊ: «ÏæáÊ ÇÝÛÇäÓÊÇä åí ÊÚåÏí äÏÇÑÏ ˜å 5 åÒÇÑ ÒäÏÇäí ØÇáÈÇä ÑÇ ÂÒÇÏ ˜äÏ». Ûäí ÏÑ Òãíäå ÊÈÇÏá ÒäÏÇäíÇä ÈÇ Ñæå ØÇáÈÇä ÝÊ: «ÊÕãíã ÏÑÈÇÑå Çíä ÇãÑ ÏÑ ÍæÒå ÇÎÊíÇÑÇÊ ÇíÇáÇÊ ãÊÍÏå äíÓÊ. ÂäåÇ ÝÞØ ÊÓåíá˜ääÏå (ãÐǘÑÇÊ) åÓÊäÏ».

واکنش ايران

وزارت امور خارجه در خصوص امضاي توافق ميان آمريکا و طالبان در بيانيه اي تاکيد کرد: ايران از هر تحولي که به صلح و ثبات در افغانستان کمک نمايد استقبال مي‌کند. در اين بيانيه آمده است: «جمهوري اسلامي ايران معتقد است توافق صلح پايدار در افغانستان تنها از طريق گفت‌وگوي بين الافغاني با مشارکت گروههاي سياسي آن کشور، از جمله طالبان و با در نظر گرفتن ملاحظات کشورهاي همسايه افغانستان بدست خواهد آمد. جمهوري اسلامي ايران از هر تحولي که به صلح و ثبات در افغانستان کمک نمايد استقبال بعمل آورده و از تلاش‌هايي که در اين راستا تحت رهبري و مالکيت افغان‌ها انجام پذيرد حمايت مي‌نمايد. جمهوري اسلامي ايران معتقد است حضور نيروهاي خارجي در افغانستان غير قانوني بوده و از دلايل اصلي جنگ و ناامني در آن کشور است. خروج اين نيروها لازمه دستيابي به صلح و امنيت در افغانستان است و هر اقدامي که زمينه خروج اين نيروها را فراهم کند به صلح در آن کشور کمک خواهد کرد. جمهوري اسلامي ايران اقدامات آمريکا را، تلاشي براي مشروعيت بخشيدن به حضور نيروهايش در افغانستان مي‌داند و با آنها مخالف است. آمريکا جايگاه حقوقي براي امضاي قرارداد صلح يا تعيين تکليف در مورد آينده افغانستان ندارد. معتقديم سازمان ملل متحد از ظرفيت‌هاي مناسبي براي تسهيل مذاکرات بين الافغاني و نيز نظارت و تضمين اجراي توافقات حاصله برخوردار است. جمهوري اسلامي ايران ضمن احترام به حاکميت و تماميت سرزميني افغانستان آمادگي دارد در راستاي راهبرد امنيت ملي خود، هر گونه کمکي را براي استقرار صلح، ثبات و امنيت در افغانستان ارائه نمايد. اميدواريم در افغانستان دولتي بر سر کار بيايد که با همسايگان خود روابط دوستانه و برادرانه داشته و بتواند تروريسم را ريشه کن نمايد».