شرط کنترل نقدینگی با عملیات بازار باز بانکی

با توجه به افزايش 28 درصدي نقدينگي در آذر امسال نسبت به مدت زمان مشابه در سال گذشته، يک کارشناس اقتصادي معتقد است که عمليات بازار باز بانکي به‌عنوان يکي از ابزارهاي بانک مرکزي در صورتي مي‌تواند نقدينگي را کنترل کند که اصلاحات ساختاري در اقتصاد کشور به وجود آيد. کامران ندري در گفت‌وگو با ايسنا، با اشاره با افزايش نرخ رشد نقدينگي نسبت به سال گذشته، اظهار کرد: نرخ رشد نقدينگي نسبت به مدت زمان مشابه در سال گذشته افزايش بيشتري را نشان مي‌دهد که دليل آن به احتمال زياد، افزايش بدهي‌هاي دولت به بانک مرکزي است و با توجه به اينکه درآمدهاي ارزي ما کاهش پيدا کرده نمي‌دانم تا چه اندازه مي‌شود افزايش نرخ رشد نقدينگي را به نسبت خريد ارز نسبت داد. او ادامه داد: اگر دليل اين موضوع افزايش دارايي ارزي بانک مرکزي باشد، اين مشکل ساده‌تر حل مي‌شود. به اين صورت که بانک مرکزي مي‌تواند با فروش دارايي ارزي اين حجم پولي را که در اقتصاد به‌وجود آمده را کم کند. اين امکان بايد براي بانک مرکزي وجود داشته باشد تا در سه ماهه پاياني سال با انجام عمليات استريليزه کردن حجم نقدينگي را حداقل به‌اندازه‌اي که در سال‌هاي قبل بوده کاهش دهد، وگرنه اين حجم بالاي نقدينگي آثار تورمي بيشتري نسبت به سال‌هاي گذشته خواهد داشت. ندري افزود: اگر بدهي دولت به بانک مرکزي افزايش پيدا کرده باشد، کاري سختي است به اين دليل که براي خنثي‌کردن افزايش نقدينگي بايد دولت بدهي‌هايش را به بانک مرکزي پس بدهد که اين دشوار است و شدني نيست. اگر طبق گفته رئيس کل بانک اين افزايش نرخ رشد نقدينگي به دليل دارايي ارزي بانک مرکزي باشد مشکل قابل‌حل است و بانک مرکزي مي‌تواند با فروش ارز هم نرخ ارز را پايين آورد و هم اينکه بخشي از نقدينگي را از بين ببرد. اين کارشناس اقتصادي با بيان اينکه اگر اين افزايش نقدينگي محو نشود، آثار تورمي آن اجتناب‌ناپذير است، گفت: کنترل نقدينگي در اختيار بانک مرکزي است و اگر آن مستقل باشد يعني بتواند مستقل از مشکلات و گرفتارهايي که دولت همچون کسري بودجه با آن مواجه است، تمرکز و هدف خود را بر کنترل تورم و ثبات قيمت‌ها بگذارد، اين نقدينگي قابل حل است. اگر بانک مرکزي تابع اهداف سياسي‌‌- اجتماعي دولت باشد و دولت براي اينکه فشارهاي سياسي اجتماعي را از دوش خود بردارد؛ از منابع بانک مرکزي استفاده کند، کنترل تورم و ثبات قيمت در اقتصاد خيلي سخت و دست‌نيافتي مي‌شود. او با بيان اينکه براي حل مشکل نقدينگي بايد بانک مرکزي مستقل ايجاد شود، خاطرنشان کرد: با ترزيق پول نمي‌شود مشکل رشد اقتصادي را حل کرد، چراکه تزريق پول در اقتصاد صرفا آثار تورمي دارد و تجربيات کشورهاي ديگر نشان مي‌دهد کساني که براي دست‌يافتن به رشد و توسعه اقتصادي و توانايي‌هاي سياسي نظامي به تزريق بيش از حد پول روي آورده‌اند جز اينکه ايجاد يک اقتصاد کوچک‌ِتر، درآمد ناعادلانه و تورم بالاتر هيچ دستاوردي را به‌دست نياورده‌اند.