نمايش «بشردوستانه» يا کمک واقعي؟
يکي از نقاط ابهام در ادعاي کمک آمريکاييها و صدور مجوز براي صادرات دارو و اقلام انسان دوستانه به ايران، صحت سنجي اين مساله است که آيا واقعا صدور اين مجوزها در عرصه عمل تفاوتي ايجاد خواهد کرد يا خير؛ مسالهاي که سناتورهاي آمريکايي نيز در مورد آن شک و شبهه دارند. سناتور اليزابت وارن، کانديداي رياست جمهوري ايالات متحده در اين باره در نامهاي به مايک پمپئو وزير امور خارجه و استيون منوچين وزير خزانهداري اين کشور مينويسد: «وزارت خزانهداري اين هفته يک سازوکار اجرائي تجارت کالاهاي بشردوستانه را ارائه کرد اما من نگرانم که اين اقدام قادر به تغيير جو پابرجاي عدم تمايل در بانکها و کسبوکارهايي باشد که نميخواهند ريسک کرده و تامين مالي تبادلات بشردوستانه با ايران را انجام دهند و يا آن را تسهيل کنند. بنابراين، بهدنبال اطمينان و تضميني هستم که هر اقدام قابل قبولي از طرف آمريکا انجام شود تا امکان در دسترسبودن دارو و ديگر موارد غيرقابل تحريم بشردوستانه براي مردم ايران فراهم شده و از شيوع بيشتر کرونا ويروس جلوگيري شود». وارن در ادامه اين نامه با اشاره به برخي تحريمهاي اقتصادي اعمال شده بر ايران پس از خروج دولت فعلي آمريکا از توافق هستهاي و همچنين برخي معافيتهاي اعمال شده، تصريح ميکند: «اگرچه اين اقدامات به ظاهر ممکن است کافي بهنظر بيايند اما نگرانم که نوع محدود اين استثناها و اين واقعيت که تجارت با ايران بهطور کلي توسط تحريمهاي آمريکا محدود شده است، ممکن است رسيدن کالاهاي ضروري به ايران را براي مبارزه با کرونا ويروس سخت کنند».
پاسخ ايران به پيشنهاد آمريکاييها
مقامات جمهوري اسلامي اقدام دولت آمريکا مبني بر ادعاي کمک به ايران را «تبليغاتي و رياکارانه» ميدانند. سيد عباس موسوي، سخنگوي وزارت امور خارجه ايران در اين باره ميگويد: «ادعاي کمک به ايران براي مقابله با کرونا از سوي کشوري که با تروريسم اقتصادي خود باعث فشارهاي گسترده بر مردم ايران شده و حتي راه خريد دارو و تجهيزات پزشکي را مسدود کرده است، ادعايي مضحک و يک بازي سياسي - رواني است». موسوي اضافه ميکند: «وزارت امور خارجه جمهوري اسلامي ايران به منظور تامين نيازهاي دارويي و بهداشتي کشور و مقابله با ويروس کرونا در تماس نزديک با بسياري از کشورها بوده و تا کنون بخش قابل توجهي از نيازهاي کليدي کشور شامل يکصدهزار کيت تشخيص، ماسکهاي ويژه جراحي، دستگاههاي تنفس مصنوعي و غيره از طريق کشورهاي دوست تامين شده و محمولههاي ديگري نيز در راه است که به موقع اطلاع رساني خواهد شد». به گفته سخنگوي وزارت امور خارجه، مقابله با ويروس کرونا که اکنون به يک اپيدمي جهاني تبديل شده و کشورهاي زيادي را در بر گرفته است، نيازمند يک اراده جهاني و همکاري وسيع بينالمللي است و نه حرکات نمايشي که با اغراض سياسي و با سوءاستفاده از رنج و عذاب بيماران و آسيب ديدگان صورت ميگيرد. رئيس مرکز بررسيهاي استراتژيک رياست جمهوري نيز در پيام توئيتري خود نوشت: «پزشکان ميگويند کرونا درکنار بيمارهاي زمينهاي، مرگبار ميشود. تحريم همان بيماري زمينهاي است که کرونا را منحوستر و مرگبارتر ميکند». «حسامالدين آشنا» در اين توئيت تاکيد کردکه ايالات متحده آمريکا با تحميل تحريم و فشار حداکثري و کوبيدن بر طبل ايران هراسي مسئول مستقيم مرگ و درد و رنج قربانيان ايراني ويروس کرونا است.
آمريکا و ناکارآمدي در مديريت داخلي کرونا
يکي ديگر از مسائل مطرح شده در خصوص پيشنهاد کمک آمريکا به ايران، ناتواني اين کشور در کنترل کرونا در درون مرزهاي خود است. خبرگزاري رويترز در گزارش مفصلي که روز جمعه منتشر کرد، با استناد به مشاهدات سه خبرنگار خود از پنهانکاري و بيتوجهي دولت آمريکا نسبت به شيوع ويروس کرونا پرده برداشت. براساس اين گزارش، تعداد انگشت شماري از بخشهاي بهداشت عمومي در سراسر کشور قادر به آزمايش ويروس جديد کرونا موسوم به کوويد 19 هستند، دولت فدرال کمتر از 10درصد از ماسکهاي محافظ مورد نياز براي محافظت از کارمندان و مردم را در اختيار دارد، واشنگتن هنوز بودجه کافي براي حمايت از تلاشهاي بخشهاي بهداشتي در نظر نگرفته و مبلغ درخواستي ترامپ به اذعان جمهوريخواهان و دموکراتها بسيار اندک است. رويترز همچنين آورده است که ايالات متحده با لجبازي هفتههاي گذشته را براي پيشگيري از دست داده است و اکنون نيز گرچه مقامات بهداشت آمريکا 60 مورد ابتلا را تاييد کردهاند، اما به اذعان کارشناسان هيچراهي براي دانستن رقم واقعي ندارد. انجمن آزمايشگاههاي بهداشت عمومي از مراکز بسيار کم غربالگري خبر داده و نتايج برخي از آزمايشگاهها را نادرست اعلام کرده است. وزارت بهداشت و درمان آمريکا تخمين زد که ايالات متحده به 300ميليون ماسک صورت نياز دارد، اين در حالي است که اين کشور فعلا داراي کمتر از 20ميليون نوع از ماسکهاي مورد نياز است. آمريکا در اين شرايط چگونه ميخواهد به ايران کمک کند؟