اين روزها تمام اخبار حول محور کرونا ويروس جديد قرار گرفتهاند. بازارهاي اقتصادي نيز در هفتههاي اخير نتوانستهاند در برابر اين ويروس خود را مصون نگه دارند و هر کدام به يک شکل دچار بحران شدهاند. «نفت» بهعنوان بازاري استراتژيک که عامل بسياري از جنگها در دهههاي گذشته بوده، اولين بازاري بود که به شيوع ويروس کرونا واکنش نشان داد. روند نزولي اين انرژي تجديدناپذير از همان روزهايي آغاز شد که اولين افراد مشکوک به داشتن ويروس کرونا در چين بستري شدند. طبيعتا هر فعل و انفعالي در چين، دومين قدرت اقتصادي جهان، که البته گروهي از اقتصاددانان آن را بزرگترين اقتصاد جهان ميدانند در وهله اول بازارهاي بينالمللي را نشانه ميرود. در اين ميان ارز، طلا و نفت مهمترين بازارهايي هستند که تحت تاثير اخبار چين قرار دارند. با اين حال واکنش بازار به شيوع کرونا به همان چين محدود نشد، با روند رو به رشد کرونا و شيوع در کشورهاي منطقه خاورميانه بازار انرژي بيش از پيش تحت تاثير قرار گرفت و از ضربه کاري اين ويروس در امان نماند. چنانکه بر اثر گسترش کرونا، نفت به پايينترين قيمت يک سال اخير خود رسيد. طلاي سياه با ثبت قيمت 5/50 دلار در هر بشکه اکنون در مرز ورود به کانال 40 دلار قرار گرفته است. اين در حالي است که از ابتداي شيوع ويروس کرونا در جهان، قيمت نفت بيش از 20 درصد از ارزش خود را از دست داده است.
توليد نفت اوپک در پايينترين حد 11ساله
کاهش قيمت نفت در حالي اتفاق ميافتد که توليد نفت اوپک بهعنوان تامينکننده 30 درصد از نفت جهان به کمترين ميزان از سال 2009 تاکنون رسيده است. با اين حال، قيمتها در برابر ويروس کرونا تسليم و کاهشي شدهاند. همچنين گسترش ويروس کرونا باعث شده تا پيشبينيها در مورد رشد جهاني اقتصاد با افت همراه شود و همين موضوع فشار مضاعفي بر قيمت نفت داشته است. بر اين اساس روز گذشته نفت برنت هم بيش از 4/1 درصد از ارزش خود را از دست داد و به قيمت 50 دلار و 30 سنت به فروش رسيد. نفت شاخص آمريکا نيز به همين ميزان ارزان شد و 46 دلار در هر بشکه قيمت خورد. در اين زمينه ايرنا به نقل از کارشناسان نوشته است: تا زماني که ويروس کرونا در جهان کنترل نشود، نميتوان انتظار بهبود قيمتها در بازار نفت را داشت و اين موضوع باعث شده تا نگرانيها نسبت به افت قيمت در اين بازار بيشتر شود. البته بازار نفت، جلسه فوقالعاده اوپک را در اين هفته را پيش رو دارد و تصميمات اين جلسه شايد بتواند بخشي از کاهش ارزش طلاي سياه را جبران کند.
چشم بازار جهاني نفت به اوپک
در شرايط سقوط قيمت نفت، بسياري از کارشناسان نسبت به آينده بازار انرژي بدبين شدهاند. ديگر حتي خوشبينترين تحليلگران هم از روند رو به صعود قيمت نفت حداقل در کوتاهمدت سخن نميگويند. اما در اين بين تحليلهايي ديده ميشود که ورود نفت به کانال 20 دلار را حتمي ميدانند. به نظر ميرسد قدرت سرايت و شيوع کرونا باعث بروز چنين بدبينيهايي شده است. در سوي ديگر بازار، سرمايهگذاران نيز بشدت نگران هستند که اين اپيدمي همهگير شود؛ زيرا اين ويروس از مرکز شيوع خود در چين به 46 کشور ديگر رسيده است. موارد جديد ابتلا به ويروس کرونا در اقصي نقاط جهان از آمار چين بالاتر رفته است. تاکنون بيش از 2700 نفر در چين بر اثر ابتلا به بيماري کوويد 19 جان باختهاند و 57 مرگ هم در کشورهاي ديگر به ثبت رسيده است. به گفته استفن اينس، استراتژيست ارشد بازار در شرکت «اکسي کورپ»، قيمتهاي نفت به اخبار پيرامون شيوع ويروس کرونا در نقاط مختلف جهان واکنش نشان داده و دچار ريزش شده است. جفري هالي، تحليلگر ارشد بازار در شرکت OANDA، نيز در اين باره گفت: نفت برنت در پايين 50 دلار در هر بشکه يک سناريوي وحشتناک براي اوپک خواهد بود و ممکن است باعث شود اين گروه در نشست آتي خود نوعي واکنش نشان دهد. بازارهاي نفت نسبت به کاهش بيشتر توليد از سوي اعضاي اوپک و متحدانشان شامل روسيه اميدوارند. اين گروه که به اوپک پلاس معروف است در حال حاضر يک پيمان کاهش توليد را اجرا ميکند و قرار است در روزهاي پنجم و ششم مارس در وين براي بازنگري سياست توليد خود ديدار کند. رويترز نيز در اين زمينه گزارش داده است که عربستان سعودي که به مذاکره با روسيه درباره سياست توليد نفت ادامه ميدهد، در مارس به دليل تقاضاي کمتر، ميزان عرضه نفت به چين را حداقل 500 هزار بشکه در روز کاهش خواهد داد. گفتني است که چين معمولا بين 8/1 ميليون تا دو ميليون بشکه در روز نفت عربستان سعودي را خريداري ميکرد؛ اما شيوع ويروس کرونا تقاضا براي سوخت در چين را به ميزان قابل توجهي کاهش داده، زيرا مقامات اين کشور در تلاش براي مهار اپيدمي ويروس کرونا محدوديتهاي سفر وضع کردهاند. قرنطينه شهرها، محدوديت سفرهاي داخلي و لغو هزاران پرواز از مبدا و به مقصد چين، مصرف بنزين، ديزل و سوخت جت را در بيش از يک ماه گذشته کاهش داده است که درنهايت باعث کاهش تقاضا ميشود. حال عرضه نفت به شکل محسوسي از تقاضا پيشي گرفته است و اکنون اميد همه فعالان و سرمايهگذاران نفت به تصميم اوپک بسته شده است. در همين زمينه محمد بارکيندو، دبيرکل اوپک، در مصاحبهاي در عربستان سعودي که مراسم حج خود را نيمهکاره گذاشت تا به هماهنگي نشست آينده اوپک کمک کند، اظهار کرد: تعهد جديدي در اين گروه براي دستيابي به توافق در زمينه يک اقدام مشترک و خنثي کردن اثرات نوسان شديد در بازار نفت وجود دارد. حال بايد ديد اين توافق به پادزهري براي کرونا تبديل ميشود و يا دوباره اتفاقات سالهاي اخير در سقوط آزاد بهاي نفت تکرار ميشود.