همسویی ایران و اروپا برای حفظ برجام
آرمان ملي: نشست کميسيون مشترک برجام که براساس مفاد اين توافق، مسئوليت نظارت بر اجراي برنامه جامع اقدام مشترک را بر عهده دارد، روز چهارشنبه در وين برگزار شد. طي اين نشست ايران و ديگر اعضاي برجام کوشيدند تا با بيان نظرات و ديدگاههاي خود، راهکارهايي براي حفظ توافق هستهاي بيابند و موانع موجود بر سر راه اين توافق را بررسي کنند. سيد عباس عراقچي، معاون سياسي وزير امور خارجه به همراه کاظم غريب آبادي سفير دائم ايران نزد سازمانهاي بينالمللي در وين، نمايندگان ايران در پانزدهمين نشست کميسيون مشترک برجام بودند. اين نشست به رياست هلگا اشميد، به نمايندگي از طرف نماينده عالي اتحاديه اروپايي و با حضور چين، فرانسه، آلمان، روسيه، انگليس و جمهوري اسلامي ايران، در سطح معاونين وزراي خارجه، مديران سياسي و سفرا برگزار شد. سيد عباس عراقچي در جمع خبرنگاران پس از کميسيون مشترک برجام در وين گفت: درباره اينکه چطور ميتوان منافع ايران را از باقي مانده برجام تامين کرد صحبت شد. همگان در اين جلسه تاکيد کردند که جنبههاي مختلف اقتصادي ايران بايد حفظ شود. همه اعضا در اين جلسه بر اهميت برجام تاکيد کردند و اين که توافق مهم بين المللي است و بايد حفظ شود. رئيس هيات مذاکره کننده ايران تصريح کرد: در اين جلسه ايدههاي جدي تر و متمرکزتري به ويژه از سوي کشورهاي اروپايي براي تقويت ساز و کار اينستکس مطرح شد. اين ساز و کار تقريبا به مرحله عملياتي رسيده است و درباره اينکه چطور ميشود آن را تقويت کرد بحث شد. انتظارات ما از برجام محدود به اين موارد نيست بلکه انتظارات گسترده اي است. به خاطر اين که تعهدات متقابل برآورده نشد ايران تعهدات خود را به طور جدي در حوزه هستهاي و غنيسازي کاهش داد در عين حال اعلام کرديم که حاضريم به تعهدات مان بازگرديم به شرط اينکه انتظاراتمان برآورده شود. برجام الان از تعادل برخوردار شده البته متاسفانه اين تعادل در سطح پايين است. وي ادامه داد: تلاش کشورهاي باقي مانده در برجام براي حفط اين توافق ادامه دارد و ما هم در هر جلسه تاکيد ميکنيم که بدون تامين منافعمان در حوزه اقتصادي بازگشت کامل ايران به برجام امکانپذير نيست.
روايت نماينده روسيه از نتايج نشست
ميخائيل اوليانوف نماينده روسيه در سازمانهاي بين المللي در وين طي پيامي در حساب کاربري خود در توئيتر فضاي نشست امروز کميسيون مشترک برجام را اداري توصيف کرد. وي در ادامه نوشت: شرکتکنندگان در اين نشست تعهد خود به توافق هستهاي را بهعنوان يک عنصر کليدي در معماري عدم اشاعه مجددا مورد تاکيد قرار دادند. اوليانوف همچنين تصريح کرد: کارشناسان قرار است درباره مسائل اقتصادي و اجراي تعهدات هستهاي در برجام رايزني کنند. اشميد پيش از اين جلسه در توئيتي تصريح کرد که با شرکت کنندگان در نشست بحثهاي حياتي درباره راهکارهاي حفظ توافق هسته اي با ايران خواهند داشت. وي همچنين تاکيد کرد که همه به طور جمعي وظيفه حفظ توافق هستهاي را بر عهده دارند. سرگئي ريابکوف معاون وزير امورخارجه روسيه نيز روز چهارشنبه در گفت وگو با خبرگزاري اسپوتنيک اعلام کرد: تهران و مسکو در بهار آينده درباره همکاريهاي هسته اي با يکديگر بحث و رايزني خواهند کرد. همچنين آينده پروژه تاسيسات فردو و ديگر مسائل در دستور کار ما قرار خواهد داشت. ريابکوف افزود: ما اکنون در حال گفت وگو درباره جنبههاي مختلف همکاري هسته اي هستيم. روس اتم و سازمان انرژي اتمي ايران به طور مستقيم در حال هماهنگ کردن برنامه کاري خود هستند. هرچند واضح است که وضعيت در مقايسه با زماني که اين پروژه به حالت تعليق درآمد، تغييري نيافته است اما ما رايزني هايمان را ادامه ميدهيم. شرکت روس اتم پس از آنکه ايران در راستاي کاهش تعهدات برجامي اش غني سازي در تاسيسات فردو را از سر گرفت، پروژه به روز رساني دو آبشار سانتريفيوژ در فردو را به منظور توليد ايزوتوپهاي پايدار براي اهداف پزشکي به حالت تعليق درآورد.
بيانيه پاياني
در بيانيه پاياني نشست اعلام شده است: در اين نشست، گامهاي ايران در کاهش تعهدهات هستهاي ذيل برجام از جمله اعلان مورخ 15 ديماه 1398 و نگرانيهاي ديرپاي کليه اعضا در خصوص آثار خروج آمريکا از برجام در سال 1397 و اعمال مجدد تحريمها، مورد بحث و بررسي قرار گرفت. در همين راستا، نگراني جدي پيرامون گامهاي ايران در خصوص تعهدات هستهاي ذيل برجام ابراز شد. اعضا همچنين تصديق کردند که وضع مجدد تحريمهاي آمريکا، مانع بهرهمندي کامل ايران از منافع ناشي از رفع تحريمها شده است. تمامي اعضا، با يادآوري اينکه اين توافق، عنصر کليدي ساختار عدم اشاعه جهاني محسوب ميشود، بر اهميت صيانت از آن تاکيد کردند. متعاقب بيانيه نماينده عالي اتحاديه اروپايي مورخ 4 بهمنماه 1398، اعضا، مباحث مطروحه در سطوح کارشناسي که در هفتههاي گذشته در قالبهاي مختلف، هم در خصوص مباحث مرتبط هستهاي و هم در خصوص پيامدهاي گستردهتر خروج آمريکا از برجام، وضع مجدد تحريمهاي آمريکا و منافع حاصل از رفع تحريمها در جريان بوده است را مرور کردند. کارشناسان موظف شدند که اين مباحث را پيش برند. اعضا، از تحولات مثبت اخير در خصوص پردازش اولين تراکنش از طريق اينستکس، اضافه شدن چهار دولت اروپايي بهعنوان سهامداران جديد و افق افزايش بيشتر سهامداران استقبال کردند. آنها همچنين به اهميت تقويت اين ابزار اذعان داشتند. اعضا، بر مسئوليت جمعي خود جهت تداوم پروژههاي کليدي عدم اشاعه که بخشي اساسي از برجام محسوب ميشود تاکيد کردند. آنها از تلاشهاي مستمر کارگروه اراک و روساي مشترک آن، انگلستان و چين، جهت پيشبرد مدرنسازي تاسيسات اراک استقبال کردند. آنها تحولات اخير در خصوص تاسيسات فردو را مد نظر قرار داده و حمايت قاطع خود را از روسيه براي تداوم اجراي پروژه ايزوتوپهاي پايدار ابراز داشتند. اين نشست در زمان شيوع ويروس کرونا برگزار شد. اعضا، با چين، جمهوري اسلامي ايران و تمامي کشورهاي مبتلا، در تلاشهايشان براي مقابله با اين موضوع، مشخصاً، مشارکت چين و آنهايي که متعاقباً متاثر شدهاند در مبارزه با اين چالش سلامت جهاني، اعلام همبستگي کردند.
