هجوم به فروشگاههای مواد غذایی؛ این بار به بهانه کرونا
با انتشار فيلمهايي از شهر ووهان در شبکههاي مجازي و فراگيري ويروس کرونا در چين، کارشناسان هشدارهايي را نسبت به سرايت اين بيماري بدون درمان به ايران مطرح کردنند، اما اين گزاره که «ويروس مرز ندارد»، متاسفانه اين بار هم مصداق عملي پيدا کرد و کرونا به هر روي راه ورود خود به ايران را يافت. بدين ترتيب سيام بهمن ماه وزارت بهداشت مرگ دو نفر از شهروندان قمي را تاييد کرد تا ترس عمومي جامعه را فرا بگيرد. افزايش نگرانيها از آينده کافي بود تا مردم در ابتدا براي خريد ماسک و ملزومات بهداشتي به داروخانهها هجوم ببرند. اتفاقي که بهسرعت باعث شد تا عرضهکنندگان ادعاي خاليشدن انبارهايشان را مطرح کنند و قيمتها بلافاصله پنج تا 10 برابر نرخهاي قبلي افزايش پيدا کند. متصديان داروخانهها هم تقصير را به گردن شرکتهاي عرضه و پخش دارو ميانداختند. مسئولان نيز انگشت اتهام را به سمت مردمي نشانه ميگرفتند که هيچ پناهي در برابر درد بيدرمان کرونا ندارند. آنها فقط ميخواهند با دسترسي با ماسک، دستکش و ژلهاي ضدعفوني حداقل از ميزان ترس و نگراني خود بکاهند؛ همين امر باعث شد عدهاي آنها را به در جايگاه متهم رديف اول قرار دهند. برخي از کارشناسان نيز از وجود احتکار را قطعي ميدانستند. گويا از همان زمان که تب کرونا در ووهان داغ شد، عدهاي خود را آماده ورود به اين ويروس به ايران کرده بودند تا نان خود را بر تنور آن بچسبانند. اتفاقي که پس از مدت کوتاهي رخ داد و پيگيريهاي وزارت بهداشت و پليس آگاهي هم اين موضوع را تصديق ميکند. تعدادي از داروخانهها هم که از همان سيام بهمن برچسب «ماسک نداريم» را بر در ورودي چسبانده بودند، حال در روزهاي ممنوعيت فروش براي خود بازارسياهي راه انداختهاند و اجناس انبارشده را چند برابر قيمت به مشتريان خاص خود ميفروشند. گويا آنهايي که پول بيشتري دارند، جانشان هم باارزش است، البته اين فقط بخشي از ماجراست؛ با توجه به تجربيات گذشته، پيشبيني ميشد که با ورود يک بيماري به ايران، سرمايه عدهاي يکشبه چند برابر شود. يعني کساني که در چرخه توليد و عرضه اقلام پيشگيرانه فعاليت دارند؛ اما ديگر انتظار نميرفت که عدهاي سلامتي مردم را بازيچه سودجويي خود قرار دهند و از جان و ترس مردم براي خود منبعي براي درآمدزايي ايجاد کنند. متاسفانه نگاهي به اتفاقات چند روز اخير نشان ميدهد اين انتظار بيهودهاي بود که وجود داشت و براي عدهاي ديگر جان و سلامتي ديگران هم ارزش ندارد.
مردم نگران تامين مواد غذايي نباشند
سودجويان در چند روز اخير با انتشار اخبار جعلي از احتمال بروز قحطي مواد غذايي تا جايي که توانستهاند بر ترس مردم افزودهاند. نگراني از ابتلا به ويروس کرونا کم بود، حالا شهروندان بايد براي کمبود کالاهاي اساسي هم غصه بخورند. از اين رو، عدهاي در دام سودجويان گير افتادهاند و با هجوم به فروشگاههاي زنجيره قفسه آنان را خالي از کالا کردهاند! اين در حالي است که ذخيره انبار بسياري از فروشگاهها نياز چندين ماهه آنها را پاسخ ميدهد و کارخانجات توليد مواد غذايي با قدرت بيشتري به فعاليت خود ادامه ميدهند. در همين زمينه رئيس اتحاديه فروشگاههاي زنجيرهاي گفت: مردم دوباره شروع به خريد بيش از اندازه و ذخيرهسازي بعضي از کالاها در منازل خود کردهاند؛ طوريکه ميزان خريد کالاهاي اساسي، غذاهاي کنسروي و مواد شوينده و بهداشتي بشدت افزايش يافته است. اميرخسرو فخريان اظهار کرد: مردم از ترس اينکه اين کالاها در آينده موجود نباشد، ميزان خريد خود را از حد نرمال افزايش دادهاند. او افزود: مردم نگران تامين اين محصولات نباشند، زيرا ميزان توليد آنها در کشور بالا و انبارها مملو از کالاست و همچنان در دسترس همه خواهد بود. فخريان تصريح کرد: چند روزي است که خريد مردم براي کالاهاي اساسي و مواد ضدعفونيکننده و بهداشتي بيشتر شده، اما از روز دوشنبه تقاضا اوج گرفته است.
تکرار يک اشتباه
هنوز اتفاقات سال گذشته را فراموش نکردهايم که با افزايش قيمت هر کالايي، عدهاي از شهروندان به فروشگاهها هجوم ميبردند. در جريان گراني ماکاروني، کنسرو ماهي، برنج، گوشت، ماهي، رب، تخممرغ و ... ساعتي طول نميکشيد تا قفسه فروشگاهها خالي از اين محصولات شود. در سال جاري نيز مشابه اين اتفاق در حوزه بنزين رخ داد. مشخص نيست که خريد 40 ليتر بنزين 1000 توماني بيشتر چه تاثير در دورنگاه مالي يک فرد دارد که ساعتها در صف پمپ بنزين ميايستد؟ به هر حال اين افراد با متهمکردن دولت و اشارهکردن به ناتواني مسئولان ذيربط در تثبيت قيمتها، اقدام خود را توجيه کنند؛ اما اکنون ديگر نه بحث ناکارآمدي دستگاههاي مختلف در ميان است و نه کسي قصد فشار به مردم دارد. کرونا يک ويروس است و نميتوان براي ويروس مليت و مرز تعيين کرد. شايد به پيشگيري جديتر مانع گسترش کرونا ميشد، اما به هر حال اکنون اين ويروس وارد ايران شده و علاوه بر ابتلاي برخي از هموطنان، ترسي فراگير را در جامعه به وجود آورده است. پس هجوم يکباره به فروشگاههاي زنجيرهاي ديگر معنايي ندارد. در شرايطي که توليد مواد غذايي در کشور رو به توسعه است، پس ديگر هجوم به فروشگاهها معنايي جز احتکار و سودجويي ندارد. اتفاقا همين افراد هستند که عاملي براي بروز کمبود در بازار هستند؛ تعداد زيادي از افرادي که در روزهاي گذشته فروشگاههاي زنجيرهاي را مورد حمله قرار دادهاند، اکنون دست به دعا نشستهاند تا قحطي رخ دهد و بتوانند اين کالاها را چند برابر قيمت بفروشند. اما از آنها بايد پرسيد که پس از يک دوره سود چه خواهند کرد؟ البته با توجه به ذخيره مواد غذايي، اين افراد به همان سود هم نميرسند و اين کالاها را يا بايد با نصف قيمت بفروشند و يا چارهاي جز دورريختن آن نخواهند داشت.
