کرونا چگونه منتقل مي‌شود؟

ويروس کرونا از طريق تماس با قطرات تنفسي و مدفوع افراد آلوده، ذرات هواويز و ناقل‌هاي بي‌جان انتقال مي‌يابد. دانشمندان هنوز در تلاشند چگونگي انتقال ويروس کرونا را که اين روزها بهداشت جهاني را با وضعيت اضطراري مواجه کرده است، تعيين کنند. مشخص کردن مولفه‌هاي انتقال اين بيماري مرگبار تنفسي، کليد تبيين موثرترين روش‌ها براي محافظت از افراد و توقف همه‌گيري آن است. در نبود اطلاعات دقيق و معتبر، شناخت فعلي در مورد چگونگي انتشار ويروس کوويد-19 (کرونا) عمدتا بر پايه آن چيزي است که در مورد کروناويروس‌هاي مشابه مي‌دانيم. در ادامه به فرضيات اصلي در مورد چگونگي انتقال و انتشار اين ويروس اشاره مي‌کنيم:

قطرات تنفسي

اکثر کارشناسان بهداشت عمومي بر اين باورند که کرونا از طريق قطرات تنفسي که در حين عطسه يا سرفه‌کردن با شدت از بدن فرد آلوده خارج مي‌شوند، انتشار مي‌يابد. اين قطرات معمولا به اندازه کافي سنگين هستند تا بلافاصله روي زمين يا سطوح پيرامون بنشينند. اگر اين قطرات از طريق دست‌هاي نشسته‌اي که با سطح آلوده تماس داشته‌اند به دهان، بيني يا چشم کسي که در آن نزديکي است برسند، عفونت ايجاد مي‌شود. بر همين اساس، سازمان بهداشت جهاني (WHO) افراد را به پرهيز از تماس نزديک با هر کسي که تب، سرفه يا ساير علائم تنفسي دارد، توصيه مي‌کند. اين بدان معناست که بايد دست‌کم يک متر از فرد بيماري که اين علائم را دارد، فاصله گرفته و از دست دادن، در آغوش گرفتن و بوسيدن اين افراد خودداري کنيد. اگرچه احتمال انتقال کرونا از طريق چشم‌ها هنوز به طور کامل بررسي نشده است اما گوانگ‌فا وانگ از اعضاي هيات تخصصي ذات‌الريه در چين، معتقد است حين معاينه بيماران از اين راه آلوده شده است. گروهي از چشم پزشکان نيز در نامه‌اي به هفته‌نامه‌ پزشکي لانست از فرضيه وي پشتيباني کردند. مطالعات پيشين نشان داده است بافت معروف به ملتحمه که پشت پلک‌ها و قسمت جلوي صلبيه (سفيدي چشم) را مي‌پوشاند، دروازه‌اي براي ورود عفونت‌ها است. اين چشم پزشکان در نامه خود از همکاران‌شان خواستند هنگام معاينه موارد مشکوک به کرونا از عينک محافظ استفاده کنند.

ذرات ريز هواويز

افراد هنگام عطسه، سرفه يا حتي نفس کشيدن، ذراتي را به اطراف پخش مي‌کنند که آنقدر کوچکند که به جاي اينکه به سمت زمين بيفتند، تا مدتي در هوا معلق مي‌مانند. از آنجايي که امکان استنشاق اين ذرات توسط ديگر افراد حاضر در محيط وجود دارد، وقتي يک ويروس همراه آنها باشد، احتمال اين که افراد را آلوده کند بيشتر است. مطالعات بيشتري لازم است تا تاييد شود که آيا اين فرضيه در مورد انتقال ويروس کوويد-19 نيز صدق مي‌کند يا نه. به گفته بنيامين کاولينگ استاد بهداشت عمومي دانشگاه هنگ‌کنگ، اگر اينطور باشد، کارکنان بخش بهداشت که با افراد آلوده در تعامل و تماس هستند، بايد اقدامات احتياطي که در درمان ساير بيماري‌هاي عفوني که از اين طريق منتقل مي‌شوند، مثل سل را در اين مورد نيز اتخاذ کنند. با اين حال کاولينگ معتقد است حتي اگر اين راه اصلي انتقال کرونا باشد، ماسک‌هاي تنفسي در جلوگيري از آن تاثير چنداني ندارند. سردرگمي و نگراني‌ها در مورد شيوع اين ويروس مرگبار باعث بروز کمبود تجهيزات بهداشتي از ماسک‌هاي تنفسي و دستکش‌هاي جراحي گرفته تا ضدعفوني کننده‌هاي دست در جهان شده است.

مدفوع

يکي ديگر از راه‌هاي احتمالي انتقال کرونا اين است که افراد آلوده پس از دفع مدفوع دست‌هاي خود را به خوبي نشسته و با اين دست‌هاي آلوده سطوحي که افراد سالم با آنها تماس دارند را لمس کنند يا براي آنها غذا تهيه کنند. مطالعات اخير نشان مي‌دهد اين مورد يکي از عوامل مهم و کمتر شناخته شده انتقال اين ويروس تنفسي است. اين فرضيه همچنين چگونگي شيوع کرونا بين صدها مسافر و خدمه کشتي‌هاي کروز را نيز توضيح مي‌دهد. به‌گفته جان نيکولز از اساتيد پاتولوژي دانشگاه هنگ‌کنگ، اگر اينطور باشد، شست‌و‌شوي مرتب دست‌ها و ضدعفوني کردن سرويس‌هاي بهداشتي و مکان‌هاي مخصوص تهيه و سرو غذا مي‌تواند از مجهز کردن افراد به ماسک‌هاي صورت در کند کردن روند انتشار و شيوع اين ويروس موثرتر باشد. به گفته وي، در اين مورد ماسک‌ها مي‌توانند مفيد باشند زيرا مانع از آن مي‌شوند تا افراد انگشتان آلوده خود را به دهان ببرند.

ناقل‌هاي بي‌جان

آب، مواد غذايي و ناقل‌هاي بي‌جان، اشيايي چون لباس يا وسايل منزل ممکن است منبع عفونت باشند، به ويژه اگر به ترشحات تنفسي يا مدفوع فرد مبتلا آلوده شده باشند. مقامات بهداشت چين متوجه اين خطر شده و از همين رو شهروندان خود را به نوشيدن آب جوشانده شده، پرهيز از خوردن غذاي خام، شستن مکرر دست‌ها، ضدعفوني کردن سرويس‌هاي بهداشتي و جلوگيري از آلوده شدن آب و مواد غذايي توسط مبتلايان، توصيه مي‌کنند.