اما و اگرهای ارائه آموزشهای زیست محیطی به شهروندان
در پي تصميم برخي دستگاههاي دولتي براي برگزاري تمرين مواجهه با سيلاب در مقطع متوسطه دوم در هفته آينده، يک فعال محيطزيست با اشاره به اينکه آموزشهاي صحيح درباره مسائل زيستمحيطي ميتواند براي دانشآموزان در يک سطح و براي گروههاي ديگر هدف در سطح ديگري تاثيرگذار باشد، گفت: به عنوان مثال ارائه آموزشهاي صحيح درباره سيل مي تواند توسعه هدفمندتر روستاها را موجب شود.حسين رفيع در گفت و گو با ايسنا، با اشاره به اينکه تجربه نشان ميدهد زمانيکه کاري صرفا دولتي است، انجام آن گاهي به نوعي تبديل به يک نوع رفتار و رفع تکليفي براي دستگاهها ميشود، گفت: آموزشهاي محيط زيستي در کشور ما معمولا سطحي و مقطعي است و بدون يک برنامه مداوم و سنجش اثرسنجي اجرا مي شود، اما سازمانهاي مردم نهاد با توجه به دغدغه، علاقه و تخصصي که دارند معمولا در زمينه آموزش و افزايش آگاهي عمومي بازدهي بهتري داشتهاند.اين فعال محيطزيست تاکيد کرد: سازمانهاي مردمنهاد، دستگاههاي دولتي، دانشگاهها و مراکز علمي بهتنهايي نميتوانند تاثيرات عميقي بر فرهنگسازي زيستمحيطي داشته باشند.وي تاکيدکرد: اگر بخشهاي دولتي و غيردولتي و جامعه هدف در قالب يک برنامه واحد محيط زيستي از برنامهريزي تا اجرا مشارکت کنند ميتوانند به نتايج پايدارتر و موفقتري برسند.رفيع با اشاره به ضرورت همفکري دولت با بخشهاي ديگر درباره انتخاب جامعه هدف، مقطع سني و تحصيلي آموزشهاي محيط زيستي اظهار کرد: هنگاميکه دولت بهتنهايي درباره مقطع، زمان شروع و چگونگي ارايه آموزشهاي زيست محيطي در مدارس تصميمگيري مي کند، به نتايج لازم نميرسد.وي افزود: براي طراحي و اجراي چنين برنامههايي لازم است صفر تا صد آن با مشارکت همه ذي نفعان و ذي حقان از جمله دستگاهها و سازمانهاي دولتي در کنار سازمانهاي مردم نهاد، دانشگاهيان و بخشهاي علمي، بنگاههاي اقتصادي و جامعه هدف شکل گيرد و با توجه به ظرفيتها و علايق وظايف تقسيم شود و مراحل اجرا و پايش به انجام رسد.اين فعال محيط زيست در بخش ديگري از صحبتهاي خود با اشاره به اينکه هرچه دانايي مردم بيشتر باشد بهتر ميتوان در مواجهه با اتفاقات طبيعي تصميمگيري و رفتار کرد، گفت: سالها است در سيستم آموزشي کشور کمتر به موارد کاربردي در زمينه محيط زيست توجه ميشود و جاي آن در تحصيلات 12 ساله دبستان و دبيرستان خالي است بنابراين هرچه اين مباحث بيشتر آموزش داده شود ميتواند آگاهي عمومي در سطح اجتماعي را بالاتر برد.رفيع ادامه داد: آموزش در زمينه موضوعات محيط زيستي همچنين ميتواند از وقوع برخي اتفاقات و حوادثي که ممکن است جبران ناپذير يا جبران آن با هزينه بالا امکان پذير باشد، جلوگيري کند.وي با اشاره به اينکه محيط زيست يعني محيطي که زندگي در آن جريان دارد و انسان بطور مستقيم و يا غير مستقيم با آن در ارتباط است، گفت: آن بخش از محيط زيست که در ارتباط مستقيم با آن هستيم محيط زيست انساني است و بيشتر به شهرها و محيطهايي که انسان ساخت است، اطلاق ميشود و از جمله چالشهاي آن مي توان به آلودگيهاي صوتي، آب وهوا اشاره کرد.رفيع ادامه داد: بلاياي طبيعي ممکن است خسارت متفاوتي به بار آورد. به عنوان مثال در سيل سال جاري شاهد وارد شدن خسارات جبران ناپذيري به استان سيستان و بلوچستان و ساير استانها بوديم که برخي از آنها مانند تلفات جاني جبران ناپذير بودند بنابراين اطلاعات و آگاهي کافي درباره سيلاب در سطح جوامع ميتواند در کاهش خسارات جبران ناپذير موثر باشد.اين فعال محيط زيست افزود: البته «بلاياي طبيعي» نامي است که ما بر حوادث طبيعي گذاشتهايم اما در واقع اين حوادث طبيعي به نوبه خود ميتوانند به طبيعت کمک کنند؛ يعني سيلاب به نظر ما بلا است اما براي بخشي از طبيعت يک نياز است. ما در کشور دشتهايي داريم که سيلابي هستند و وقتي در اين دشتها سيل جاري ميشود اين دشتها به مواد مقوي و مغذي مورد نيازشان غني ميشوند و بستر مناسب را براي پرورش پيدا ميکنند بنابراين آشنايي با اين مباحث ميتواند بسيار مفيد باشد.رفيع در پايان اظهار کرد: در پي سيل سال گذشته بسياري از روستاهاي استان لرستان تخريب شد که بيشترين بخشهاي خسارت ديده به مناطق تازهساخت روستاها نسبت به بخشهاي قديميتر وارد شد چرا که به علت فقدان بارندگيهاي شديد در چند سال اخير، بخشهاي تازهساخت بيشتر به بستر و حريم رودخانهها نزديک شده بودند بنابراين بارندگي شديد موجب شد که تمام سازهها در مسير سيلاب تخريب شود در صورتي که در همان روستاها دانش بومي بر پايه تجارب محلي ساخت بناها و استقرار باغات و زمينهاي کشاورزي را در محدودهاي توصيه مي کند که کمترين مخاطرات محيط زيستي و طبيعي را به همراه داشته باشد و احترام و توجه به دانش بومي را بيش از پيش براي ما نمايان ميکند.
