چرا چین و روسیه FATF را پذیرفتهاند؟
آرمان ملي: بالاخره پس از ماهها فرصت براي تصويب لوايح باقي مانده از FATF يعني پالرمو و CFT، گروه اقدام مالي آخرين فرصت ايران براي پذيرش و تصويب اين لوايح را نيز خاتمه يافته دانست و رسما ايران را وارد ليست سياه کرد. اين در حالي است که پيش از اين بارها مقامات دولتي و تحليلگران سياسي و اقتصادي از لزوم تصويب اين لوايح سخن گفته بودند. در اين راستا مطمئنا اين اتفاق بر بازارهاي اقتصادي ايران تاثير خواهد گذاشت و بازار ارز و طلا را دستخوش تغيير خواهد کرد. تغييراتي که شايد با برخي گلايهها هم همراه باشد. برخي معتقدند که مخالفان تصويب اين لوايح بايد پذيراي تبعات آن باشند. براي بررسي اقدام اخير FATF در بردن ايران به ليست سياه، تبعات اين اقدام و تاثيرات آن بر اقتصاد ايران «آرمان ملي» با مهدي پازوکي اقتصاددان به گفتوگو پرداخته است که متن آن را ميخوانيد.
روز گذشته FATF رسما ايران را وارد ليست سياه خود کرد، ارزيابي شما چگونه است؟
من معتقدم کساني که موجب اين اتفاق شدند بايد در روزهاي آتي پاسخگو باشند. با اين شرايط پرسش مشخص اين است که چرا منافع ملي دقيق و کامل در نظر گرفته نشده است؟ آنها بايد پاسخگوي شرايط تحميل شده بر ايران پس از ورود به ليست سياه FATF باشند. اين مساله باعث خواهد شد که ارزش پول ملي دستخوش تغيير و کاهش شود و اين مساله مستقيما زندگي تودههاي مردم را با شرايط جديدي روبهرو ميکند. عملکرد اخير که باعث شد ايران به ليست سياه برود نشان داد که برخي معتقد به روش خود هستند. در انتخابات رياست جمهوري سال 96 ميليونها جوان ايراني بهدليل تعامل با جهان توسعه يافته به آقاي روحاني راي دادند و دولت نيز تلاش خود را براي پيوستن ايران به FATF انجام داد و حتي مجلس نيز با تمام اما و اگرها اين لوايح را تاييد کرد. در شرايط فعلي که ما در تحريمهاي ناجوانمردانه از سوي آمريکا بسر ميبريم رفتن ايران به ليست سياه در پي عدم تصويب اين لوايح احتمالا ايجاد فرصت به ترامپ هم بدهد. همه ميدانند که مشکلات اقتصادي ايران با پيوستن به FATF حل نميشد اما پذيرفتن همکاري با FATF علامتي مثبت بود که اقتصاد ايران درصدد همکاري با جامعه جهاني است و اين به نفع ما بود. پيش از اين بارها گفته شده و بازهم ميگويم که اگر مقررات FATF را نپذيريم بانکهاي جهاني حتي بانکهاي ترکيهاي و افغانستاني نيز مثل گذشته حاضر نخواهند بود که با سيستم بانکي ما کار کنند. قرار است که فساد را بسوزانيم و شفافيت بر اقتصاد ايران حاکم شود اما با اين نوع رويکردها سخت بتوان به اين مفاهيم در زمان کوتاه دست يافت. فکر ميکنم اين سيگنال منفي قطعا در ارزش پول ملي، مراودات تجاري با همسايگان، کشورهاي منطقه و کشورهاي جهان تاثير خواهد داشت. نکته حائز اهميت اين است که ما قرار نبود عضو FATF شويم بلکه قرار بود عضو همکار باشيم تا اقدام متقابل عليه کشورمان صورت نگيرد. امروز 189 کشور همکار FATF هستند. جالب توجه است که شرکاي عمده تجاري ايران يعني روسيه، چين و ترکيه عضو اصلي FATF هستند. اگر FATF خوب نيست چرا اينها پذيرفتهاند و چرا با اين شرکا تجارت ميکنيم؟ نگاه سياسي به اقتصاد در نهايت موجبات رشد و تعالي را در اين حوزه به ارمغان نخواهد آورد.
چندي پيش وزير امور خارجه بيان کرد که اگر به ليست سياه FATF برويم از نو شروع خواهيم کرد؛ با رويکرد اخير و شرايط اقتصادي کشور چگونه خواهيم توانست از ليست سياه خارج شويم؟
يکي از مهمترين دلايلي که به سبب آن کشورمان وارد ليست سياه شده بحث مبارزه با تامين مالي تروريسم بوده و همين مورد در مجمع تشخيص مصلحت نظام تاييد نشد. در حالي که ايران خود قرباني تروريسم در جهان است. بهنظر من مقامات ما در معاونت حقوقي رياست جمهوري و وزارت خارجه طرفدار پيوستن به FATF و مخالف ورود به ليست سياه بودند. کساني قدرت چنين تصميمي را در اختيار دارند بايد هزينه عملکرد خود را بپردازند. امروز وارد شدن به ليست سياه بيهزينه براي ما نيست. افرادي که موضوع را به اينجا رساندهاند که به ليست سياه FATF وارد شويم بايد تعريف خود را از منافع ملي ارائه کنند. آيا منافع ملي ايران در تعامل بينالمللي است يا بيتوجه به بازارهاي جهاني؟ طبق سند چشمانداز بايد کشور اول منطقه باشيم اما صريحا ميگويم که با اين روش، نه تنها کشور اول از لحاظ اقتصادي نخواهيم بود بلکه فاصلهمان از نظر شاخصهاي کلان اقتصادي با کشورهاي منطقه بيشتر خواهد شد. امروز اقتصاد ايران نياز به تعامل با جامعه جهاني دارد اما بيتوجهي به تعاملات بينالمللي حتي ميتواند شرکاي تجاري کشورمان را نيز دچار مشکل کند تا جايي که کوچکترين بانکهاي روسيه، ترکيه و... با بانکهاي ما کار نميکنند.
با اين وجود آينده اقتصادي ايران در کوتاهمدت را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
جالب است افرادي هستند که به لحاظ سياسي از روسيه دفاع ميکنند اما سوال اينجاست که چرا روسيه عضو اصلي FATF است اما ايران نيست؟ دبير مجمع تشخيص مصلحت نظام که خود را اقتصاددان نيز ميداند پاسخ دهد. مگر ميشود روسيه، ترکيه و چين وارد پيماني ضد منافع ملي خود شوند؟ اما جاي سوال است که ما با وجود ارتباط با اين کشورها FATF را نپذيرفتيم. با اين روند من آينده تجارت ايران را روبه رشد در حد مطلوب نميبينم.
