رویکرد ترامپ برد-برد نیست
آرمان ملي - رضا پورحسين: وزير امورخارجه عمان در حاشيه کنفرانس امنيتي مونيخ با اذعان اينکه براي کاهش تنش در منطقه خليج فارس تلاش ميکند و بروز هرگونه درگيري نظامي در وقت کنوني امري بعيد است و در اين راستا با تهران و واشنگتن در تماس است. وي همچنين در اين شرايط ملتهب مدعي شد که امکان گفتوگو ميان ايران و آمريکا وجود دارد. اين صحبتهاي وزير امور خارجه عمان در برههاي از زمان که خاورميانه در حساسترين زمان خود قرار دارد و آمريکا و ايران در بدترين روابط خود در سالهاي اخير قرار دارند، سبب شد تا «آرمان ملي» در اين رابطه گفتوگويي با نصرتا... تاجيک، سفير سابق ايران در اردن داشته باشد، که در ادامه ميخوانيد:
وزيرخارجه عمان با توجه به چه بستري اذعان کرد که امکان گفتوگو ميان ايران و آمريکا فراهم شده است؟
وزير امور خارجه عمان با توجه به عمق ديدي که نسبت به منطقه دارد اين مطلب را بيان کرده است. بهنظر من شرايط منطقه خاورميانه مطلوب نيست و تنشها هر روز در حال افزايش است. هر لحظه در منطقه خاورميانه تحولات و تحرکاتي در حال وقوع است که منجر به بحراني شدن منطقه شده است و اگر اين گرهها و بحرانها ميان کشورها حل نشود همچون يک بهمن بر سر مردم منطقه فرو خواهد ريخت. با اين وجود در مورد درگيري نظامي ميان ايران و آمريکا زمينه و اراده آن وجود ندارد. ترامپ با راهبرد فشار حداکثري نيازي به درگيري نظامي پر هزينه نميبيند. در اين ميان بعد از سخنرانيهاي ظريف و سناتور مورفي در نشست مونيخ که حاوي انتقاد از سياستهاي آمريکا بود، منابعي ادعا کردند که ديداري محرمانه بين مورفي و ظريف صورت گرفته که اگر تاييد شود، اين جلسه ميتواند پيام تداوم رعايت صبوري ايران براي گذر از يک سال آينده ترامپ باشد. البته اين موضع هميشگي دموکراتها بوده که ما را به خويشتنداري ترغيب کردهاند. مهم اينست که ما خودمان با اطلاعات صحيح و غيرجهت دار به آن نقطه برسيم که ترامپ در انتخابات شکست خواهد خورد.
آيا زمينهها براي مذاکره با آمريکا در زمان حال وجود دارد؟
در اين مساله با دو مقوله متفاوت روبهرو هستيم. نخست شخص ترامپ است و در سوي ديگر کشور آمريکا. شايد در زمان حال نتوان اين دو مقوله را از يکديگر جدا کرد اما با کشوري بزرگ با قابليتها و ساختارهاي عظيمي روبهرو هستيم که ظرفيتش فراتر از يک کشور است و به عقيده من اين صحبتهاي وزير امور خارجه عمان نيز در اين راستا گفته شده است زيرا به خوبي از شرايط دو کشور آگاه است و بهعنوان يک ناظر خارجي نظر خود را ميگويد. بهنظر ميرسد ترامپ به سبب عقيده، عملکرد، کارنامه سياسي، اهداف غيرشفافي که دارد و تغذيهاي که از سوي رژيم صهيونيستي و عربستان سعودي ميشود تا اين لحظه رويکرد برد برد در قبال ايران نداشته است. از سوي ديگر با آمريکا روبهرو هستيم که همواره يک ديوار بياعتمادي ميان هر دو کشور وجود داشته است. ترامپ را بايد يک پارامتر متغير بدانيم بهدليل آنکه رويکرد و رفتار سياسي وي جايگاه خاصي براي او ايجاد نکرده است و همين رفتار نامتعارف او است که روابط ايران و آمريکا را پيچيده کرده است. در صورتي که ترامپ در اين معادله ثابت باشد بايد بهدنبال راهحلي جدي براي اين روابط بود زيرا اميدي به بهبودي روابط و بحرانهاي منطقه نميتوان داشت.
آينده روابط ايران و آمريکا را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
منهاي ترامپ، تقابل ايران و آمريکا ديگر بازده نزولي براي طرفين دارد و مهمترين نکته اما در زمان حال اين است که چگونه بايد با ترامپ برخورد کرد. اگر تحليل مقامات ايراني اين است که ترامپ در انتخابات رياست جمهوري پيروز ميشود و قرار است با يک ترامپ فاتح انتخابات معامله کنيم، پس بهتر است در زمان حال که هنوز نتيجه انتخابات مشخص نيست، بهتر ميتوان با اين شخص به تفاهم رسيد. اگر مجموع تحليل جمهوري اسلامي اين است که يکي از رقباي دموکرات ترامپ پيروز انتخابات است، ميتوان با يک استراتژي متفاوت رفتار کرد و با صبر و حوصله با دولت فعلي ترامپ پيش رفت. در فضاي کنوني آمريکا بهنظر نميرسد ترامپ براي پيروز شدن در انتخابات کار بسيار سختي در پيش داشته باشد مگر اينکه مذاکرات آمريکا و چين بهگونهاي پيش رود که با پيروزي چينيها همراه شود و آمريکا بازنده اين جنگ سرد اقتصادي شود، آن گاه ترامپ نميتواند از منظر سياست خارجي اغناي عمومي را به دست آورد و احتمال دارد در انتخابات با شکست مواجه شود در غيراين صورت براي پيروزي در انتخابات مسير هموارتري در پيش دارد. بنابراين با توجه به اين معادلات شايد بهترين زمان براي حل و فصل گرهها همين زمان کنوني باشد.
راههاي جايگزين براي خروج از شرايط فعلي در عرصه بينالمللي براي کشور چيست؟
ما بر سر يک دو راهي قرار گرفتهايم که يا بايد با کشورهاي منطقه به تفاهم برسيم و يا به فکر حل و فصل اختلافات با آمريکا و ترامپ باشيم. بنابراين راه جايگزين براي خروج از بنبست مذاکره و تعامل با کشورهاي منطقه به خصوص عربستان و کشورهاي حاشيه خليج فارس است. در اين عرصه صرفا با توئيتر و پيام و نامه مساله حل نخواهد شد و نياز به يک رويکرد عملي و عملياتي است تا بحرانها و چالشهاي ميان ايران و ساير کشورهاي منطقه سريعتر حل شود. همانطور که با مذاکره توانستيم مساله سوريه و خطر تجزيه را از آن منطقه دور کنيم در قبال يمن و عربستان نيز ميتوان همين سياست را در پيش گرفت. بنابراين تنها راه جايگزين مذاکره نکردن با ترامپ، حل و فصل بحرانهاي منطقهاي است.
