سایه شوم لیست سیاه FATF بر بازار ارز و سکه
آرمان ملی- امیر داداشی: رئیس کل بانک مرکزی روز گذشته گفت که بهرغم فشار حداکثری دولت آمریکا، در ۱۱ماهه امسال خوشبختانه 5/35 میلیارد دلار تامین ارز برای واردات انجام شده است. با این حال به نظر میرسد بازار ارز کشور اعتنایی به ورود این مقدار ارز ندارد و همچنان تحت عوامل دیگر میتازد، طوریکه روز گذشته نرخ دلار در صرافیهای مجاز بانکی در مرز 14 هزار تومان و روی رقم 13 هزار و 950 تومان ایستاد. بهدنبال روند صعودی نرخ ارز، قیمت سکه نیز دیروز به پنج میلیون و ۲۲۵ هزار تومان رسید. انتظارات تورمی ناشی از اصلاح نرخ بنزین، نزدیکی عید نوروز و افزایش تقاضا برای ارز مسافرتی، اتفاقات منطقهای و رویدادهای سیاسی ازجمله عوامل بالارفتن نرخ ارز طی روزهای گذشته شناخته میشوند؛ اما نگرانی از حضور در لیست سیاه FATF بیش از هر عامل دیگری بر بازار ارز سایه انداخته و موج جدید سوداگریها را در بازار به وجود آورده است.
تثبیت نرخ ارز در کانال 11 هزار تومان از اتفاقاتی بود که در پایان سال میتوانستیم آن را جزو دستاوردهای دولت تلقی کنیم؛ اما یک تصمیم خلقالساعه مبنی بر افزایش نرخ بنزین بهناگاه تمام معادلات را بر همریخت و باعث شد دلار بار دیگر در مدار نوسان قرار بگیرد و هر روز با قیمت جدیدی عرضه شود. در حالی که شوکهای ناشی از افزایش نرخ بنزین در حال تخلیهشدن بود، اقدام خصمانه آمریکا در بهشهادترساندن سپهبد قاسم سلیمانی و برهمزدن آرامش منطقه، شوک دیگری را به بازار تحمیل کرد که همچنان نمیتوان با اطمینان از تخلیهشدن آن سخن گفت. در کنار این اتفاقات، بررسی روند سالهای گذشته نشان میدهد که همواره در روزهای پایانی سال به دلیل خیل سفرهای خارجی نوروزی، تقاضا برای خرید ارز افزایش مییابد و طبیعتا به دلیل فزونی تقاضا بر عرضه، قیمتها شیب صعودی را طی میکنند. امسال نیز رفتهرفته شاهد ورود متقاضیان سفرهای خارجی به بازار ارز هستیم که خود به عاملی برای افزایش نرخها تبدیل شدهاند. همچنین نباید فراموش کرد که سوداگران ارز همواره در کمین نشستهاند تا از هر فرصتی به نفع خود استفاده کنند. اکنون نیز آنها با سوءاستفاده از شرایط فعلی
درصدد ایجاد فضای منفی در بازار هستند. چنانکه در کوچه پسکوچههای فردوسی، دلار با قیمتی بالاتر از 14 هزار تومان هم عرضه میشود. بعید نیست در چنین شرایطی، صرافیها نیز بهناچار مسیر قیمتی دلالان را در پیش بگیرند. چراکه با وجود محدودیت عرضه ارز در صرافیهای مجاز، متقاضیان اگر به بیش از 2000 یورو ارز احتیاج داشته باشند، چارهای جز رکابزدن برای دلالان و سوداگران ندارند. گذشته از چهار عامل اساسی که به آن اشاره شد، امروز میتوان نگرانی از ورود به لیست سیاه FATF را مهمترین عامل موج جدید گرانی ارز معرفی کرد. با توجه به مقاومتی که برای تصویب لوایح FATF در داخل کشور صورت گرفت، بسیاری از کارشناسان پیشبینی میکنند در جلسه آتی این نهاد بینالمللی فرصت ایران دیگر تمدید نشود و نام کشور ما هم در کنار نام کرهشمالی در لیست سیاه FATF قرار بگیرد. اتفاقی که در صورت تحقق پیامدهای منفی غیرقابل جبرانی برای ایران خواهد داشت که ازجمله آن میتوان به قطعشدن کامل ورود ارز به کشور اشاره کرد. برخی نیز از همین حالا درصدد ایجاد شوک در بازار هستند و سعی دارند تجربه تلخ سال گذشته را در اسفند 98 هم تکرار کنند. البته عبدالناصر همتی،
رئیس کل بانک مرکزی، روز گذشته با نگاهی خوشبینانه از تامین 5/35 میلیارد دلار ارز برای واردات خبر داد. اما با این شرایط ارز همچنان میتازد و تاثیر خود را بر سایر بازارها هم میگذارد. چنانکه دیروز نرخ سکه تمام بهار آزادی به رکورد پنج میلیون و 250 هزار تومان دست یافت.
