دانستنیها
علل بروز آبمرواريد و درمان آن
آبمرواريد جزو شايعترين اختلالات بينايي و يکي از 3 عامل اصلي نابينايي است، آبمرواريد به معني اين است که عدسي چشم شفافيت خود را از دست بدهد. آبمرواريد يا کاتاراکت (به فرانسوي: cataracte) نوعي بيماري چشم با دلايل مختلف است که با تار شدن عدسي چشم آغاز شده و با افزايش تيرگي و کدر شدن عدسي، بينايي چشم مختل ميشود. خوشبختانه بيماري چشمي آبمرواريد در بيشتر موارد در زماني که باعث اختلال در بينايي شده باشد با جراحي ظريفي برطرف ميشود از اينرو جاي نگراني وجود ندارد. در بيشتر موارد آبمرواريد با افزايش سن به آرامي پيشرفت ميکند. با گذر زمان ساختار عدسي چشم نيز تغيير ميکند که گرچه هنوز علت آن به طور دقيق مشخص نيست، اما بهنظر ميرسد مهمترين عامل اين است که پروتئينهاي عدسي تحتتاثير راديکالهاي آزاد تغيير ميکنند و تدريجا کدر ميشوند. آبمرواريد انواع مختلفي دارد که يکي از مهمترين آنها آبمرواريد مرتبط با سالمندي است. نوع ديگري از آبمرواريد بهصورت يک مشکل ثانويه بروز ميکند. بعضي بيماريها، بهخصوص ديابت کنترلنشده، مصرف برخي داروها از جمله کورتيزون خوراکي، التهابات داخل چشم و همچنين ضربههاي چشمي ميتوانند سبب بروز آبمرواريد شوند. به علاوه، انجام عملهاي جراحي داخل چشم نيز ممکن است زمينهساز اين مشکل شوند. سوختگي ناشي از مواد شيميايي، قرار گرفتن در معرض گرماي شديد و اشعه مادون قرمز نيز که به عدسي آسيب ميرسانند بايد بهعنوان عامل خطر در نظر گرفته شوند. در موارد نادري آبمرواريد در زمان تولد نوزاد تشخيص داده ميشود که يک بيماري مادرزادي است يا در نتيجه انتقال يک بيماري عفوني مانند سرخجه، توکسوپلاسموز يا سيفليس طي دوران بارداري به جنين بروز پيدا ميکند.
علائم ابتلا
علائم ابتلا به آبمرواريد، کاهش قدرت بينايي در انجام فعاليتهاي روزمره، تاري ديد، محو شدن رنگها، حساسيت به نور، اشکال در ديد شب، دوبيني، تغييرات مکرر نمره چشم از علائم بروز آب مرواريد هستند. در حالت پيشرفت آبمرواريد، رنگ مردمک بهجاي سياه به خاکستري يا شيري متمايل ميشود. در مراحل پيشرفته بيماري نيز ممکن است قدرت بينايي فرد تنها تا حد درک نور کاهش يابد. نکته ديگري که بايد به آن توجه داشت اينکه آبمرواريد هيچ دردي ندارد. کاهش ديد در شب، افزايش ديد نزديک، تغيير مداوم شماره عينک و يا لنز تماسي از ديگر علائم ابتلا به آب مرواريد چشمي است البته که اين علائم ميتواند ناشي از ساير بيماريهاي چشمي نيز باشند، پس اگر دچار هر يک از اين علائم شديد حتما به چشم پزشک مراجعه کنيد.
راه درمان
در مراحل اوليه آبمرواريد، وضعيت بينايي با استفاده از عينک، عدسيهاي بزرگ نما و نورهاي قويتر بهبود مييابد. اما اگر اين تدابير کمککننده نباشد، جراحي تنها راه درمان است که شامل خارج کردن عدسي کدر شده و جايگزيني آن با عدسي مصنوعي است. در اين رابطه بايد بدانيم که دارو، قطره، ورزش يا عينک مانع بروز يا بهبود آبمرواريد نميشوند. آبمرواريد زماني نياز به جراحي دارد که اختلال بينايي، انجام فعاليتهاي شغلي يا روزمره مانند رانندگي، مطالعه و تماشاي تلويزيون را مختل کند. با تعلل در انجام عمل جراحي به تدريج بينايي فرد کم شده بهطوريکه شايد تنها موفق به درک نور محيط شود، در اين مرحله در تعداد کمي از بيماران با افزايش فشار داخل چشم (آب سياه) عمل سختتري در انتظار آنها همراه با عوارض و خطرات بيشتر خواهد بود.اگر تشخيص آبمرواريد از سوي پزشک متخصص داده شود، اما به عللي جراحي آن ممکن نباشد بيمار بايد تحت نظر چشم پزشک باشد تا به مرحله اورژانس نرسد، زيرا در اين صورت بايد منتظر کاهش شديد ديد و شايد نابينايي باشد.
عوارض مصرف نمک بدون يد
نمک خوراکي بايد از نوع يددار و تصفيهشده باشد در غير اينصورت کمبود يد بر روي رشد و تکامل جسمي و مغزي اثر ميگذارد. متخصص بيماريهاي گوارشي افزود: نمک تصفيه شده نمکي است که در آن ناخالصيهاي نامحلول مانند فلزات سنگين و همچنين ناخالصيهاي محلول مانند آهک، شن و ماسه طي فرآيندي در کارخانه حذف شده است. اميرعلي مهري اظهارکرد: نمک خوراکي بايد از نوع يددار و تصفيهشده باشد در غير اينصورت کمبود يد بر روي رشد و تکامل جسمي و مغزي اثر ميگذارد. وي با بيان اينکه مردم همواره به درج پروانه ساخت از وزارت بهداشت روي بستهبندي نمک يددار تصفيه شده توجه کنند، ادامه داد: عبارت «نمک يددار تصفيهشده» بر روي بستهبندي نمک بايد درج شده باشد و از خريد هرگونه نمک با عنوان «صادراتي صنعتي» و يا «نمک دريا» خودداري کنيد. اين استاد دانشگاه اضافه کرد: نگهداري و ذخيره کردن نمک يددار به مدت طولاني بيش از 6 ماه موجب از دست رفتن بخشي از يد آن ميشود و براي حفظ يد در نمک، بايد نمک را دور از نور و رطوبت و در ظرف در بسته پلاستيکي، چوبي، سفالي و يا شيشههاي رنگي و تيره نگهداري و جهت اضافه کردن آن به غذا در زمان طبخ، نمک را در انتهاي پخت اضافه کرد تا يد آن در حداکثر مقدار حفظ شود. مهري با بيان اينکه مصرف نمک توسط مردم ايران روزانه حدود سه برابر استاندارد جهاني است، گفت: براساس نتايج يک مطالعه در کشور، سرانه مصرف نمک در يکسال توسط مردم، 6 کيلوگرم است در حاليکه در جهان سالانه سه کيلو نمک ميخورند. وي افزود: مردم ايران دو برابر استانداردهاي جهاني غذاها را شور ميکنند و اين باعث ميشود ابتلا به فشارخون بالا و بيماريهاي قلبيوعروقي رو به افزايش باشد، ضرورت دارد ميزان سديم مصرفي در افراد ميانسال و مسن، افراد با فشارخون بالا، ديابت و مشکلات کليوي بايد به کمتر از 1500 ميليگرم در روز، يعني کمتر از سه گرم نمک روزانه محدود شود. مهري تاکيد کرد: نمک بايد به مقدار بسيار کم مصرف شود و همان مقدار کم نمک نيز فقط از نوع تصفيه شده يددار باشد، غذاهاي آماده مانند سوسيس، کالباس، پيتزا، سيبزمينيهاي سرخ شده، سس گوجهفرنگي، گوشت نمک زده، کنسروها و سوپهاي آماده حاوي ميزان زيادي نمک هستند که بايد در مصرف آنها جانب احتياط را رعايت کرد. وي افزود: به غذاي کودک زير يکسال نمک اضافه نکنيد تا ذائقه او به غذاهاي شور عادت نکند. مهري همچنين گفت: نمک دريا بهدليل اينکه داراي يد کافي نيست، مصرف آن باعث بيماريهاي گوارشي، کليوي، کبدي ميشود.
