بدهی خارجی آب رفت

آرمان‌ملي- سوسن يحيي‌پور: روي‌آوردن دولت‌ها به استقراض از خارج از نبود منابع مالي کافي در درون کشور حکايت دارد که به مرور منجر به افزايش بدهي‌هاي خارجي مي‌شود. زماني مي‌توان اين امر را يک معضل براي دولت‌ها عنوان کرد که آنها مبالغ استقراض‌شده را در مسير درست يعني براي توسعه زيرساخت‌ها به‌کار نگيرند و در نهايت ناتوان از بازپرداخت بدهي‌ها باشند. کارشناسان مي‌گويند اگر بتوانيم به سامان‌بخشي درون اقتصاد اقدام کنيم هرگز به سرنوشت کشورهايي مثل ونزوئلا دچار نمي‌شويم که بدهي خارجي آن به 180 ميليارد دلار رسيده است. پيش از اين، «ويژوال کپيتاليست» خبر داده بود که آمريکا بدهکارترين کشور جهان است. بر اساس اين گزارش، حجم بدهي‌هاي جهان کماکان روندي افزايشي را دنبال مي‌کند و بدهي 255 تريليون دلاري بدان معنا خواهد بود که جهان حدود سه برابر توليد ناخالص داخلي خود بدهي دارد و آمريکا و چين کشورهايي هستند که بيشتر از هر کشور ديگري در جهان بدهي دارند؛ به‌گونه‌اي که 60 درصد کل بدهي‌هاي جهان مربوط به اين دو کشور است. پيش‌بيني مي‌شود ميزان مجموع بدهي‌هاي جهاني تا پايان سال جاري ميلادي به 255 تريليون دلار برسد. همچنين در ادامه اين گزارش آمده است ميزان بدهي‌هاي دولت‌هاي جهان نيز صعودي بوده و به بيش از 69 تريليون دلار رسيده است. دولت‌هاي آسيايي و آمريکاي‌شمالي بيشترين ميزان بدهي‌ را دارند به‌گونه‌اي که 69 درصد کل بدهي‌هاي دولتي در جهان مربوط به اين دو منطقه است. طبق اطلاعات منتشر شده، آمريکا با حجم بدهي 21 تريليون و 465 ميليارد دلار، ژاپن با حجم بدهي 11 تريليون و 788 ميليارد دلار و چين با حجم بدهي شش تريليون و 764 ميليارد دلار به ترتيب بدهکارترين کشورها در جهان هستند. بدهي خارجي ايران نيز در حالي که در دو سال قبل، 12 ميليارد و 400 ميليون دلار بوده، اکنون به 5/9 ميليارد دلار رسيده است. پيش از اين در تيرماه سال‌جاري، برخي کارشناسان دو دليل عمده براي اين اتفاق عنوان کرده بودند؛ عدم دريافت وام جديد توسط دولت روحاني به دليل اعمال تحريم‌ها و ديگري، فرارسيدن مدت موعد سررسيد اقساط سالانه.

کاهش بدهي‌هاي خارجي

ميزان بدهي‌هاي خارجي ايران در پايان آذرماه سال 98 به 9 ميليارد و 53 ميليون دلار رسيد که نسبت به پايان سال 97 معادل سه درصد کاهش داشته است. بر اساس آخرين آمار بانک مرکزي ميزان بدهي خارجي ايران در پايان آذرماه 98 براساس سررسيد اوليه بدهي‌ها 9 ميليارد و 53 ميليون دلار است که هفت ميليارد و 548 ميليون دلار آن بدهي‌هاي ميان‌مدت و بلندمدت و يک ميليارد و 505 ميليون دلار از اين ميزان بدهي‌هاي کوتاه‌مدت است. اين تعهدات بالفعل ايران بر مبناي يورو نيز رقمي بالغ بر هشت ميليارد و 173 ميليون يورو محاسبه شده است که شش ميليارد و 814 ميليون يورو از اين ميزان حجم بدهي‌هاي ميان‌مدت و بلندمدت و يک ميليارد و 359 ميليون يورو حجم بدهي‌هاي کوتاه‌مدت است. حجم بدهي‌هاي ايران در پايان آبان‌ماه سال جاري 9 ميليارد و 18 ميليون دلار بوده که در پايان آذرماه با افزايش مواجه شده و به 9 هزار و 53 ميليون دلار رسيده است. اين در حالي است که آمار بدهي‌هاي خارجي ايران در پايان اسفندماه سال 97 معادل 9 ميليارد و 339 ميليون دلار بوده است که اين آمار حکايت از کاهش حجم بدهي‌هاي خارجي ايران در 9 ماهه سال 98 دارد.

رشد دارايي‌هاي خارجي

حجم دارايي‌هاي خارجي شبکه بانکي کشور اما در آذر امسال به 1034 هزار ميليارد تومان رسيده که نسبت به مدت مشابه پارسال 4/17 درصد رشد داشته که 8/47 درصد آن به بانک مرکزي اختصاص دارد. حجم دارايي‌هاي خارجي شبکه بانکي در يک‌سال منتهي به آذر 98 حدود 152 هزار ميليارد تومان رشد داشته است. در آذر 97 براي بانک‌ها حدود 881 هزار ميليارد تومان، دارايي در خارج کشور ثبت شده بود. ميزان دارايي‌هاي خارجي شبکه بانکي در اسفند 97 حدود 917 هزار ميليارد تومان شده بود که تا آذر امسال 8/12 درصد رشد داشته است. همزمان با رشد دارايي نظام بانکي، ميزان دارايي خارجي بانک مرکزي نيز روندي افزايشي داشته و در دوره يک‌ساله منتهي به آذر 98 حدود 7/6 درصد را نشان مي‌دهد.