آیا سد رونق سفرهای نوروزی می شکند؟
بنزين از روزهاي پاياني آبانماه امسال سهميهبندي شده است. بر اين اساس، هر خودروي شخصي ماهانه 60 ليتر سهميه خواهد داشت. در همين حال، دولت نرخ بنزين سهميهاي را در هر ليتر 500 تومان افزايش داد و به ليتري 1500 تومان رساند. نرخ بنزين آزاد نيز به سه هزار تومان افزايش يافته است. اگرچه شايد بتوان نرخ 1500 توماني بنزين سهميهاي را در ميان هزينههاي خانوار به نوعي پوشش داد اما مقدار اندک سهميه بنزين، خودروسواران را به سمت بنزين آزاد سوق خواهد داد. اگرچه يکي از اهداف دولت از سهميهبندي بنزين و افزايش قيمت آن، همين کاهش مصرف بود اما با اين حال، نميتوان از نياز خانوارها به بنزين بيشتر چشمپوشي کرد يا آن را در ميانه حساب و کتابها، منکر شد. با توجه به عدم تطابق سيستم خودروها در ايران با استانداردهاي جهاني و وضعيت مصرف سوخت آنها بايد اين شرايط را نيز در مصرف بالاي بنزين مزيد بر علت دانست. در اين ميان برخي خواستار افزايش سهميه بنزين خودروهاي شخصي هستند. امري که به نظر نميرسد دستکم در کوتاهمدت چندان عملياتي باشد يا آنکه در برنامههاي دولت قرار گرفته باشد، اما در همين حال، برخي ديگر طرحهايي نظير سهميه بنزين نوروزي را مطرح ميکنند تا مردم دست کم بتوانند با فراغ بال در يک بازه کوتاهمدت از بنزين ارزانتري با سقف مصرفي بالاتر بهرهمند شوند.
خداحافظي با سفرهاي ارزان
معاون وزارت ميراث فرهنگي و گردشگري درباره پيشنهاد طرح سهميه بنزين سفر گفته است که اين موضوع، مطالبه وزارت گردشگري نبوده، بلکه فعالان گردشگري آن را مطالبه کردهاند و ما هم بهعنوان متولي سفر و گردشگري در کشور، پيگير آن هستيم. ولي تيموري افزوده است که در واقع ما آنچه مردم، گردشگران و فعالان بخش خصوصي خواستهاند را از طريق دولت و مشخصا وزارت نفت، پيگيري ميکنيم. گردشگري در سالهاي گذشته توانسته است خود را بهعنوان يک صنعت درآمدزا و قابل اتکا براي افزايش درآمدهاي عمومي جامعه مطرح کرده و در حساب و کتابهاي اقتصادي دولتها جاي خود را باز کند. اکنون درآمدهاي گردشگري، بخش مهمي از دستاوردهاي مالي کشورهايي نظير فرانسه، چين، ترکيه، ايتاليا، يونان و کشورهاي بسيار ديگري را به خود اختصاص داده است. اين در حاليست که اين بخش درآمدي، در ايران مورد توجه قرار نگرفته است. بايد توجه داشت که گردشگري ميتواند در کنار درآمدزايي، اشتغال در مناطق پراکنده و متنوع کشورها را نيز ئدر پي داشته باشد. ايران با گستره پهناور چهارفصل خود ميتواند در صورت مهياشدن شرايط، گردشگري را به يک قطب اقتصادي سودآور بدل کند. در سالهاي گذشته، فرهنگ سفر آسان و ساده در ميان مردم به خوبي جا افتاده و خانوارها نيز از آن استقبال کرده بودند. حتي گذران شب در چادرها و تحمل ترافيکهاي طولاني و وقتگير نيز نميتوانست جلوي شوق سفر خانوارها در تعطيلات را بگيرد. جستوجو در تقويم به دنبال يک فاصله هرچند کوتاه براي سفرهايي يک يا چند روزه هم مي توانست خانوارها را از زندگي پرتلاطم شهري نجات داده و موجب نشاط آنها شود. اکنون نيز همچنان ميتوان هزينههاي سفر را کاهش داد و از مسافرتهاي ارزانقيمت بهره گرفت اما آنچه در حال حاضر سفر را سخت کرده، مانع بزرگي به نام بنزين است. سهميه اندک بنزين در کنار قيمت گران نوع ازاد آن، به سدي تبديل شده که سفر را براي ايرانيان پرهزينه ساخته است.
کمک به فعالان گردشگري
بزرگترين حلال اين مشکل را ميتوان سهميه بنزين نوروزي دانست. طرحي که در سالهاي گذشته و بازه زماني سهميه بندي قبلي نيز اجرايي شده و موفقيتآميز بود. دولت ميتواند با در نظرگرفتن متوسط نياز خانوارها در نيمه نخست فروردين، سهميه مجزايي را براي آنها در نظر بگيرد تا از اين منظر، نه تنها مسافرت براي افراد آسانتر شود بلکه به اشتغال در مراکز استانهاي گردشگرپذير، شهرهاي موجود در مسيرهاي اصلي، روستاها و شهرهاي کوچک در نقاط مختلف کشور و در کل، تمامي نقاطي که اندک پتانسيل و ظرفيتي براي پذيرش گردشگر داشته باشند، کمک کند. از سوي ديگر، اکنون و در زماني که گردشگري از ناحيه برخي تحولات سياسي منطقهاي آسيب ديده است، ميتواند مجددا رونق را به کار فعالان گردشگري بازگرداند. کسر يا کاهش هزينه بنزين از سفرهاي گردشگري از طريق کارتهاي سوخت ويژه گردشگري يا تخصيص سهميه دستکم در مدت عيد نوروز ميتواند به اين بخش از حوزه اشتغل نيز خدمت کرده باشد. در همين ارتباط، تيموري اعلام کرده است که درخواست اختصاص سهيمه ويژه بنزين سفر به دولت و وزارت نفت داده شده است تا به توسعه گردشگري و سفرهاي داخلي کمکي شود. او درباره اينکه درخواست اختصاص بنزين ويژه سفر چه زماني به دولت و وزارت نفت داده شده است، گفته که اين طرح در همان اوايل جريان سهميهبندي بنزين، طي پيشنهادي با عنوان اختصاص سهميه ويژه «بنزين سفر» در حد 120 ليتر، به قيمت مصوب ليتري 1500 تومان، با هدف توسعه سفرهاي نوروزي و گردشگري داخلي و تشويق مردم به سفر، به دولت و وزارت نفت داده شده و در جلسههاي مختلف با ساير دستگاههاي اقتصادي در قالب «بسته حمايتي سفر» مطرح و پيگيري شده است. با اين حال، وزير نفت در تازهترين اظهارات خود اعلام کرده است که از اين طرح بيخبر است و دولت هنوز برنامهاي براي اجراي طرح سهميه بنزين سفر ندارد. از سوي ديگر در صورتي که قرار باشد چنين طرحي اجرايي شود بايد هر چه زودتر از سوي دولت اعلام شود. چرا که تورهاي گردشگري براي تخمين هزينههاي خود و ثبت نام از متقاضيان سفر از همين روزها کار خود را آغاز کرده و نيازمند اطلاعات دقيقي از هزينههاي پيش رو هستند تا بتوانند بهترين قيمت را براي جذب گردشگر ارائه دهند. اين در حاليست که اکنون طرح سهميه بنزين سفر در ميان وزارتخانههاي نفت و گردشگري در حال رفت و آمد است و از سويي مورد تکذيب مقامات وزارت نفت قرار دارد و از سوي ديگر، مسئولان وزارت گردشگري قول پيگيري آن را دادهاند. معاون وزازت گردشگري گفته است که ما بنزين رايگان درخواست نکردهايم. تيموري اظار کرده است که پيشنهاد ما اختصاص سهميهاي ويژه سفرهاي نوروزي در حد 120 ليتر با قيمت دولتي و مصوب بوده است که انگيزه آن هم توسعه گردشگري و سفرهاي داخلي و تشويق مردم به سفر بوده است.
