آرمان ملي- حميد شجاعي: اکنون بيش از چهار دهه از عمر جمهوري اسلامي ميگذرد بسياري معتقدند که بايد به سنجش ميزان دستيابي به اهداف مد نظر انقلاب اسلامي بپردازيم. اهداف کلاني که درابتداي انقلاب بسيار مورد تاکيد بود. استقلال، آزادي و جمهوري اسلامي اهدافي بودند که طي اين سالها در راستاي جامه عمل پوشاندن به آنها تلاش شده است. برخي از تحليلگران معتقدند که در راستاي استقلال سياسي موفق عمل کرديم، اما کشور هنوز در استقلال اقتصادي با مشکلات بسياري مواجه است در حوزه آزاديها نيز عملکردهاي خوبي ارائه شده و ميتوان عملکرد بهتري نيز داشت. شعار جمهوري اسلامي نيز محقق شده و بالنده و پويا ادامه ميدهد. گرچه در زيرمجموعههايي از اهداف ثانويه انقلاب هنوز با برخي کاستيها مواجهيم که بايد درصدد رفع اين کاستيها برآييم. براي بررسي دستاوردهاي انقلاب اسلامي، تحقق اهداف انقلاب و مولفههاي قدرت ملي «آرمان ملي» با مهندس اکبر ترکان مشاور سابق رئيسجمهور و وزير سابق دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح به گفتوگو پرداخته است که ميخوانيد:
اکنون در دهه پنجم انقلاب قرار داريم و برخي معتقدند که هنوز به طور کامل به اهداف انقلاب جامه عمل پوشانده نشده است تحليل شما از اين مساله چگونه است؟
براي پاسخ به اين پرسش بايد ببينيم که اين اهداف چه موضوعاتي بوده است. اهداف کلان انقلاب اسلامي استقلال، آزادي و جمهوري اسلامي بوده که در بخش استقلال بدون ترديد دستاورد بسيار عظيم و ارزشمندي داشتيم. در بخش آزاديها دستاوردهاي قابل قبولي داريم اما هنوز جاي کار هست و ميشود گامهاي جديدي را بر داشت. از طرفي آنچه که تحت عنوان جمهوري اسلامي بايد بدان ميرسيديم تا معيشتي براي مردم فراهم شود که هم از دنياي آنها مراقبت کند و هم شرايطي را فراهم کند که در آن شرايط انسانها به مرتبه تعالي برسند تا حدي انجام شده اما هنوز جاي کار دارد. اين تعالي اوج کمال انساني است که بايد به زندگي مردم معنا دهد و آخرتشان را تضمين کند. ما در اين بخشها در معيشت مردم خيلي دستاوردهاي خوبي داريم اما هنوز جاي کار زيادي باقي مانده است. ميتوانم بگويم که اگر دهههاي مختلف انقلاب را تقسيم کنند در دهه اول با پيروزي انقلاب اسلامي امام چند نهاد اصلي مثل کميتههاي انقلابي اسلامي که وظيفه امنيت را داشتند، حساب صد امام که موجب بهوجود آمدن بنياد مسکن انقلاب اسلامي براي ساختن خانه براي مستضعفان است و جهاد سازندگي براي رسيدگي به روستاها را بنا نهادند. از اين جهت شايد يکي از بهترين کارنامههاي ما در چهل سال اخير عمران روستايي باشد. عمران روستايي که با جهاد سازندگي آغاز شد دستاورد بسيار خوبي بود که اکنون نتايج آن را ميتوانيم ببينيم که روستاهاي بالاي 20 خانواده ما همه از نظر شبکه راهها، آب برق و مدرسه در وضعيت خوبي هستند. اين دستاورد عمران روستايي آغازگر جهاد سازندگي بوده ولي در دوران بعدي وقتي که بعد از جنگ جهاد سازندگي و وزارت جهاد کشاورزي ادغام شدند و وزارت جهاد کشاورزي بهوجود آمد اما انديشه عمران روستايي همچنان تداوم داشته و در دستگاههاي مختلف نيز رسيدگي به کار عمران روستايي ادامه داشته است. مثلا رسيدگي به کار عمران روستايي جزو وظايف وزارت راه شهرسازي بوده و هست. يا توجه وزارت نيرو در آبرساني و برقرساني به عمران روستايي قابل توجه بوده است. بنا بر اين عمران روستايي يکي از دستاوردهاي مهم است که اوج آن در دهه اول بوده و در دهههاي بعدي نيز همچنان ادامه داشته است.
انقلاب اسلامي چه دستاوردهايي را با خود به همراه داشت؟
شايد يکي از فرازهاي قابل توجه انقلاب اسلامي و دستاوردهايش نيز صنعت نظامي باشد. چون ما با آغاز جنگ تحميلي مورد تحريم ايالات متحده و تحريمهاي غرب نيز بوديم. در نتيجه هم بايد از کشورمان دفاع ميکرديم و هم دشمن متجاوز را بيرون ميرانديم. در حالي که همه قدرتهاي مسلط جهاني به عراق کمک ميکردند و ما براي تجهيزات، وسايل و قطعات يدکي آنچه نيازهاي دفاعيمان بود در تحريم بوديم. لذا چارهاي جز اين که روي پاي خود بايستيم نداشتيم. سازمانهايي مثل سازمان صنايع دفاع و صنايع سپاه که ايجاد شده دستاوردهاي بسيار درخشاني دارند که با پايان جنگ تحميلي نيز اين حرکت متوقف نشد و ادامه پيدا کرد تا به همت نيروهاي مسلح اعم از ارتش، سپاه و پشتيباني که از طريق صنايع دفاع کشور انجام شده امروز ما امنيت قابل قبولي داريم و تعرض و تهديد دشمنان نميتواند باعث نگراني در عرصه امنيت ملي شود. لذا صنايع نظامي نيز يکي از دستاوردهاي مهم بوده است. در دهههاي بعدي بايد اتفاقات پس از جنگ را نگاه کنيم. چون ما پس از جنگ يعني از سال 68 که مرحوم آيتا... هاشمي رفسنجاني رئيسجمهور شد ما همزمان با بازسازي خرابيهاي جنگ بايد خرابيهاي اقتصاد کشور را نيز چاره ميکرديم. چرا که 17 شهر و بيش از 2000 روستاي ويران شده داشتيم و از طرفي اقتصاد کشور هم بهرغم کوششهاي انجام گرفته چندان نتايجي نداشت. مثلا فولاد مبارکه، پتروشيمي بندر امام يا راه آهن بافق-بندرعباس ناتمام بود که همه بعد از جنگ در دوران سازندگي به اتمام رسيدند. از اين رو به نظر من 8 سال دوران سازندگي يکي از فرازهاي درخشان کارنامه انقلاب اسلامي بود که کشور توانست زيرساختهاي خود را توسعه دهد و در صنايع اساسي و مادر مثل پتروشيمي مثل صنعت نفت و گاز نتايج درخشاني بگيرد. از طرفي همانطور که ميدانيد پالايشگاه اراک، بندر عباس، جزو کارهايي است که پس از جنگ اجرا شده و پالايشگاه ستاره خليج فارس در دولت آقاي روحاني به بهرهبرداري رسيده است. اينها در بخش نفت کارهاي بزرگي بوده که انجام شده است.
مقام معظم رهبري در بياناتي فرمودند که براي تمام شدن تهديد دشمن بايد قوي شويم؛ مولفههاي اين قدرت را چه چيزهايي ميدانيد؟
من معتقدم براي قدرتمند شدن فقط نيروي نظامي کافي نيست. قدرت ملي عواملي دارد و متغيرهاي ملي متعدد هستند که عبارتند از متغيرهاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي، نيروهاي مسلح و همينطور موقعيت جغرافيايي و دسترسي به آبهاي جغرافيايي در شمال و جنوب کشور که همه از عوامل قدرت ملي حساب ميشوند.