آرمان ملي ـ نسترن فراهاني: چهاردهه از عمر نظام جمهوري اسلامي گذشته و نماز جمعه از روزهاي نخستين پس از انقلاب تا امروز از تاثيرگذارترين عرصهها بوده است. طي مرور زمان و با افزايش تنشهاي جناحي و سياسي در کشور، تريبونهاي رسمي هم رنگ و بوي ديگري به خود گرفته و به نظر ميرسد حتي تريبونهاي نماز جمعه هم از بازيهاي سياسي بينصيب نمانده است. هرچند که همواره اين امر مورد نقد روحانيون و مسئولان بوده اما نقدها تا به امروز تاثير چنداني نداشته است. همواره شاهد هستيم در برهههاي مختلف سياسي و حساس در کشور تريبونهاي نماز جمعه بعضا محلي به تبليغ يک جريان خاص فکري تمايل پيدا ميکند. آيتا... محسن غرويان استاد حوزه و دانشگاه به «آرمان ملي» ميگويد: به نظر من نماز جمعه پايگاه وحدت است و وحدت بين عبادت و سياست در نماز جمعه ايجاد ميشود. اين همان عنواني است که ميگوييم نماز عبادي-سياسي جمعه. همچنين نماز جمعه از عوامل تاثيرگذار وحدت بين ملت و دولت است. در نماز جمعه بايد بين دولت و ملت وحدت برقرار شود و اين بستگي به خطبايي دارد که پشت تريبونها قرار ميگيرند بايد مردم را تشويق کنند به وحدت بين دولت و ملت و پشتيباني از دولتي که منتخب اکثريت ملت ايران است. غرويان معتقد است: بايد بين ملت از طريق نماز جمعه وحدت ايجاد کنيم. بايد در نماز جمعهها بالاسر امام جمعه آيه وَلاَ تَفَرَّقُوا نصب شود. وحدت بين ملت چگونه ميتواند از طريق خطيب جمعه شکل بگيرد؟ زماني که خطيب جمعه مشترکات بين همه اقشار را مطرح کند نه اينکه از يک خط و جناح خاص دفاع کند. تنوع فکري و انديشه سياسي در ايران وجود دارد و همه آنها هم مشترکاتي دارند که شامل قانون اساسي، دفاع از کشور يا اصل نظام است. قرائت يا دفاع خاصي نبايد از طريق تريبونهاي نماز جمعه مطرح شود همان طور که رهبري هم چندروز پيش گفتند همه در انتخابات شرکت کنند حتي کساني که نظام را قبول ندارند اما ايران را دوست دارند. او اضافه ميکند: اگر بخواهيم اين فرموده محقق شود بايد در جهت وحدت ملت تلاش کنيم و نه تفرقه افکني. ائمه جمعه از رهنمود رهبري در نماز جمعهها استفاده بيشتري کنند و حرفهاي مشترک بين اقشار ملت را مطرح کنند، درواقع نبايد بحثهايي مرتبط به حزب يا جناحي خاص از تريبونهاي نماز جمعه مطرح شود چرا که اين تريبون عمومي و جزو حقالناس است.
اهميت پرهيز از تفرقهافکني
آيتا... هاشم هاشمزاده هريسي عضو مجلس خبرگان رهبري نيز بر همين عقيده است. او در گفتوگو با «آرمان ملي» در خصوص ضرورت حفظ جايگاه نماز جمعه در کشور تصريح ميکند که نماز جمعه در اجتماع و حکومت براي يک کشور جايگاه ويژهاي دارد. به گفته اين عضو مجلس خبرگان رهبري، نماز جمعه وعدهگاه الهي است و هر هفته يکبار همه ملت را در کنار هم جمع ميکند، نماز جمعه روحاني و غير روحاني نميشناسد و زمينهساز ارتباط همه آحاد جامعه را فراهم ميکند. آيتا... هاشم هاشمزاده هريسي تأکيد دارد: «در نماز جمعه اهميتي ندارد چه کسي مسئول است يا مقامي دارد و چه کسي جزو مردم عادي است. همه عناوين در نماز جمعه کنار گذاشته ميشود و فقير و ثروتمند همه يکديگر را ميشناسند و آشتي ايجاد ميشود. آيا دلهاي متنفر از هم ميتوانند کنار هم نماز بخوانند؟ امام جمعه هم محور اين نماز است، نماز جمعه نعمت بسيار بزرگي براي جامعه است که بايد آن را حفظ کنيم و قدرش را بدانيم. اگر در نماز جمعه صحبتهايي مطرح شود که مردم قهر کنند يا بين آنها پراکندگي به وجود بيايد و آنها را از نماز جمعه پشيمان کند مسئول هستيم». او با بيان اينکه تکبيرهايي که در نماز جمعه مطرح ميشود نبايد باعث تفرقهافکني در بين مردم باشد ميافزايد: «نبايد طوري رفتار کنيم افراد از نماز جمعه قهر کنند و دلشان بشکند. بايد به عقايد و خواستههاي تمام آحاد جامعه در نماز جمعه احترام بگذاريم و درست و غلط آن هم در اين ورطه اهميت ندارد چراکه نماز جمعه جايگاه آزمايش تفکر افراد نيست. بايد بدانيم محفلهايي مثل نماز جمعه محفل همگان است. آرا و نظرات مختلف مردم را در نماز جمعه حفظ کنيم تا مراسمي براي همه مردم باشد. عرصه نماز جمعه الهي است و از عرصه الهي بندههاي خدارا با هر مقام و مسئوليتي با دلخوري به خانه نفرستيم. آيتا... هاشمزاده هريسي همچنين تأکيد دارد: نبايد از عرصههايي مثل نماز جمعه يا مراسمهاي مذهبي استفاده ابزاري شود بايد اغماض داشته باشيم تا اهميت نماز جمعه با محکوم کردن افراد در آن کم نشود. شعارها و تکبيرهاي نماز جمعه را ابزار مسائل خودمان قرار ندهيم. تکبير و ا...اکبر يا لاالهالاا... نبايد وسيلهاي براي ابراز عقايد سياسي ما باشد و افراد را از طريق آن دلخور کنيم. نبايد در مراسم، عزاي خود را با تفرقهافکني بين مردم باطل کنيم.