موتورسواران؛ يکسوم قربانيان تصادفات
کورس با مرگ در خيابانها
شمار موتورسيکلتها در کشور از مرز 11 ميليون و 500 هزار دستگاه گذشته است؛ روندي با سرعت چشمگيري در حال رشد است و زنگ خطر ايمني براي موتورسيکلت سواران را به صدا درآورده است. به گواه تاريخ اختراع چرخ تحولات زيادي را در زندگي بشر پديد آورده و از مهمترين اختراعات انسان محسوب ميشود، چرخي که بدون استثنا زندگي تمام انسانها روي کرهزمين را راحتتر کرده است و البته گاهي تجمع اين چرخها در کنار هم خطرناک هم شده، مانند دو چرخي که اساس حرکت موتورسيکلت را ايجاد کرده است. به گزارش ايسنا، موتورسيکلت طي کمتر از دو قرن تغييرات زيادي کرد و از بدنهاي چوبي با سرعتي حداکثر 20 کيلومتر بر ساعت به انواع مختلفي رسيد که سرعتهاي سرسامآوري دارند. اين وسيله اما در کشور ما روايت ديگري دارد و تنها عده معدودي از سر علاقه به موتورسيکلت و سرعت سراغ آن ميروند و البته قبلش هم بايد هفتخوان رستم را براي دريافت مجوز طي کنند. عمده استفادهکنندگان از موتورسيکلت در ايران به دلايلي مانند عدم محدوديت براي ورود به محدوده طرحهاي ترافيکي، کم بودن نظارت بر موتورها، امکان تردد سريعتر در ترافيک، ارزان بودن و ... به سراغ اين وسيله رفتهاند و همين دلايل هم مشکلات زيادي را در جامعه ايجاد کرده است که عبور از پيادهرو، آلودگيهوا، آلودگي صوتي، عبور در خلاف جهت و مسيرهاي ممنوعه و ... از جمله آنهاست و البته مهمترين خطر که زنگ خطرش براي موتورسيکلت سواران هم به صدا درآمده، خطري است به نام خطر مرگ! برابر آمارها حدود يک سوم تصادفات در کشور مربوط به موتورسيکلتهاست؛ موضوعي که تقي مهري، رئيس پيشين پليس راهور ناجا نيز آن را تاييد کرده و گفته بود: حدود يکسوم تصادفهاي در سطح کشور مربوط به موتورسيکلت است و به همين دليل بايد براي ارتقاي فرهنگ استفاده صحيح از اين وسيله تلاش و با اجرا و رعايت دقيق مقررات از آسيبهاي مختلف در اين حوزه جلوگيري شود.در اين ميان همانطور که قابل پيشبيني هم است، تعداد موتورسيکلتها در کلانشهرهاي کشور بيشتر هم است تا جايي که به گفته رئيس مرکز شمارهگذاري و تعويض پلاک پليس راهور ناجا در سال جاري تعداد شمارهگذاري موتورسيکلتهاي نوشماره 35 درصد افزايش داشته و برابر آمارها 56 درصد کل موتورسيکلتهاي کشور به ترتيب در تهران بزرگ، خراسانرضوي، اصفهان، فارس و خوزستان تردد ميکنند که در اين ميان حدود 21 درصد کل موتورسيکلتهاي کشور هم مربوط به پايتخت است.
تهران، پايتخت موتورسيکلتها
آمار دقيقتر موتورسيکلتها را پليس راهور ناجا اينطور اعلام کرده است: تهران بزرگ با حدود دو ميليون دستگاه موتورسيکلت، خراسانرضوي يک ميليون و 300هزار دستگاه، اصفهان يک ميليون و 200هزار دستگاه، فارس 916 هزار دستگاه و خوزستان 564 هزار دستگاه. حسين رحيمي، رئيس پليس پايتخت نيز همزمان با اجراي طرح ساماندهي موتورسيکلت سواران دربارهاش گفته بود: هدف پليس از اجراي طرح ساماندهي، برخورد با موتورسواران نيست بلکه برخورد با تخلفاتي است که براي خود آنان و ديگر شهروندان مشکلاتي را ايجاد ميکند. موتورسواران براي ما محترم و قابل احترامند؛ کمااينکه اين وسيله، وسيله امرار معاش بسياري از شهروندان است اما آنچه مهم است رعايت قانون و مقررات است، بنابراين موتورسيکلتسواران به هيچ عنوان نبايد به قانون و مقررات بياحترامي کنند.» تاکيد پليس بر امرارمعاش بسياري از افراد با موتورسيکلت همان موضوعي که بايد در ساماندهي موتورسيکلتسواران مدنظر قرار بگيرد، موتورسيکلتسواراني که از قشر اقتصادي ضعيف جامعه هستند و موتور را براي گذران زندگي انتخاب کردهاند، متاسفانه درصد قابلتوجهي از قربانيان تصادفات ناشي از موتور را نيز شامل ميشوند و همين موضوع پيامدهاي ثانويه اجتماعي بسياري هم در جامعه دارد.
موتورسيکلت سواران، 36 درصد قربانيان تصادفات
احسان مومني، رئيس اداره تصادفات پليس راهنمايي و رانندگي پايتخت است؛ شهري که بيشترين موتورسيکلتهاي کشور در آن تردد دارند. او در گفتوگو با ايسنا به تشريح تصادفات موتورسيکلتسواران پرداخته و ميگويد: 36 درصد متوفيان حوادث رانندگي پايتخت در سال جاري مربوط به موتورسيکلتسواران است که از نظر ما آمار زيادي است. او گفت: موتورسيکلت يک وسيله نقليه ارزان قيمت با قدرت مانور بالا و نيازمند به اشغال فضاي کم هنگام پارک و توقف است که همين مساله موتورسيکلت را مورد استقبال شهروندان قرار داده و برخي از شهروندان به دليل محدوديت تردد مثل طرح ترافيک به استفاده از موتورسيکلت گرايش پيدا کردهاند. مومني افزود: اما اين وسيله در سالهاي اخير به عنوان يک وسيله نقليه کاري و براي درآمدزايي مورد استفاده قرار گرفته است و عدهاي از شهروندان از اين طريق کسب درآمد ميکنند. رئيس اداره تصادفات پليس راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ ادامه داد: گرچه موتورسيکلت يک وسيله نقليه سريع و کارآمد است اما ايمني لازم را براي راننده و سرنشين ندارد و کوچکترين ضربهاي به موتورسيکلت، باعث واژگوني آن و مصدوم شدن راننده و سرنشين ميشود. به طوري که حدود 58 درصد مصدومان حوادث رانندگي مربوط به موتورسيکلت است. او گفت: بيشترين تخلفاتي که رانندگان در سطح معابر مرتکب ميشوند عدماستفاده از کلاه ايمني، عبور از محلهاي ممنوع، عبور از خط ويژه اتوبوسراني، عبور از پيادهروها، عبوراز چراغ قرمز، حمل بارهاي حجيم و سنگين، انجام حرکات نمايشي و ... است. مومني در ادامه افزود: به عنوان مثال زماني که ما تاکيد ميکنيم که بايد از کلاه ايمني استفاده شود، دليلش اين است که ضربه بهسر يکي از شايعترين دلايل مرگومير موتورسواران است. اما متاسفانه موتورسيکلتسواران بهخاطر اينکه سريعتر به مقصد برسند از مقررات تخطي ميکنند. رئيس اداره تصادفات پليس راهنمايي و رانندگي تهران بزرگ گفت: افرادي که مرتکب تخلف از مقررات ميشوند عموما بين 18 تا 30 سال دارند، بازه سني غالب موتورسيکلتسواران نيز تقريبا همين است. اگر خداي ناکرده براي اين افراد اتفاقي رخ دهد، در سن جواني يک نيروي انساني کارآمد براي جامعه را از دست ميدهيم که متاسفانه حدود يک سوم درصد متوفيان موتورسيکلت در همين سن هستند. او با اشاره به تاثير تخلفات موتورسيکلتسواران گفت: ممکن است در مواردي موتورسيکلتسوار مقصر نباشد، اما در همين موارد نيز گاهي نداشتن کلاه جان فرد را به خطر مياندازد. اما به طورکلي در بيش از 60درصد تصادفات مربوط به موتورسيکلتها، موتوسواران خود مقصرند و بيشترين علت وقوع هم سرعت بالا، تغيير مسيرهاي ناگهاني و عدم توجه به جلو است. رئيس اداره تصادفات پليس راهنمايي و رانندگي تهران گفت: بايد تمام دستگاهها در اين زمينه اقدام کنند، مدتي است که پويش «موتورسوارخوب» در شهر تهران در حال اجرا است و به همين منظور تلاش کرديم رفتار يک موتورسوار خوب را توصيف و تشريح کنيم و بر اساس آن از موتورسواران ميخواهيم خود را ملزم به رعايت قوانين و مقررات کنند. مساله موتورسيکلتسواران درحالي به يکي از معضلات ترافيکي بدل شده که بهنظر ميرسد بايد عزمي جدي ميان دستگاههاي مختلف و البته دستگاههاي قانونگذار ايجاد شود؛ موضوعي که البته تنها پليس در آن مسئوليت ندارد و خلأ قانوني و کمکاري ديگر دستگاهها را نبايد در آن ناديده گرفت.