رئيس بنياد انتخابات شفاف افغانستان (تيفا) عامل اصلي طولاني شدن روند انتخابات رياستجمهوري اين کشور را ناکامي در مديريت کميسيونهاي انتخاباتي و مداخلات بيروني عنوان کرد و گفت: اين موضوع بيانگر آن است که نتيجه نهايي انتخابات افغانستان همچنان در مسير پرچالشي براي گروههاي سياسي اين کشور قرار دارد. محمدنعيم ايوبزاده، رئيس نهاد نظارتي از روند برگزاري انتخابات در افغانستان گفت: بيش از چهار ماه از زمان برگزاري انتخابات رياستجمهوري ميگذرد اما هنوز هم انتخابات به نتيجه کامل نرسيده است. وي گفت: اشتراک مردم در پاي صندوقهاي راي به حدي نبود که ما از شمارش آن عاجز باشيم اما مشکلات موجود در کميسيونهاي انتخاباتي است و آنها نتوانستند انتخابات را به شکل بيطرفانه مديريت و رهبري کنند. ايوبزاده گفت: کميسيونهاي انتخاباتي افغانستان دانش لازم را براي رهبري و مديريت انتخابات نداشتند و نتوانستند زمان را درست مديريت کنند. وي اظهار کرد: افزون بر آنکه کميسيون آنها از نگاه ظرفيتي و مديريتي مشکل دارند، فرصت را براي چانهزنيها در داخل کميسيونها هموار ساخته و باعث وقتکشي شده است و در نهايت نيز نتوانستند در زمان تعيين شده نتيجه را اعلام کنند. رئيس اين نهاد داخلي افغانستان گفت: از طرف ديگر شماري از رهبران و نخبگان سياسي ارادهاي براي همکاري ندارند و هدف اساسي آنها اين است که در اين روند چگونه ميتوانند خود را جزئي از دولت آينده قرار دهند. ايوبزاده گفت: علاوهبر مشکلات داخلي دستاندازيهايي از بيرون نيز صورت گرفته که باعث تاخير بيشتر در اعلام نتايج انتخابات رياست جمهوري شده است. به باور وي انتخابات اين دور افغانستان در دست يوناما يا دفتر سياسي سازمان ملل متحد در اين کشور بوده و سرنوشت انتخابات در دست خود افغانها نبوده است. ايوبزاده اظهار داشت: نمايندگي سازمان ملل متحد وقتي هزينه انتخابات را پرداخت کرده، در امور انتخابات نيز مداخله کرده است که اين کار باعث شده تا مسير انتخابات تغيير کند. وي درباره طولاني شدن بيش از حد اعلام نتايج انتخابات گفت که وقتي کار و مديريت آن در دست خود ما نباشد بيش از اين انتظار نميرود و چنين چالشهاي بهوجود ميآيد. رئيس تيفا گفت: متاسفانه همه نهادهاي ما به ابزاري براي ديگران تبديل شده تا ما را بهخواست خود مديريت کنند. وي درباره تبعات احتمال کشيده شدن انتخابات به دور دوم گفت: اگر انتخابات به دور دوم برود نگراني از شرکت مردم وجود ندارد و مردم مسئوليت خود را ادا خواهند کرد اما اينکه متوليان برگزاري انتخابات چه خواهند کرد زمان پاسخ آن را خواهد داد. محمدعلي افتخاري، معاون سخنگوي کميسيون انتخابات افغانستان نيز در يک گفتوگوي تلفني به ايرنا درباره طولاني شدن روند انتخابات گفت: نزديک به دو ماه کار در کميسيون انتخابات به درازا کشيده است. ما پاسخگو خواهيم بود اما عوامل ديگري نيز باعث تاخير در اعلام نتايج شده است. وي از چالش انتقال اطلاعات از دستگاههاي ثبت بيومتريک به دستگاههاي مرکز يادآوري کرد که روند انتقال آنها با چالش مواجه شده و مسئوليت آن برعهده شرکت درملوک، تهيهکننده دستگاهها بوده است، باوجود آنکه افراد فني آنها به کابل آمدهاند و تلاش کردهاند اين چالش را حل کنند اما موفق نشدهاند.
معاون سخنگوي کميسيون انتخابات افغانستان گفت که دستور بازشماري در استانها که از طرف کميسيون رسيدگي به شکايات صادر شده بود مشکلاتي داشته است. ارقام و آمار در اين نامه متفاوت ثبت شده بود و ما آن را دوباره براي اصلاح مسترد کردهايم که تاکنون پاسخ آن به کميسيون داده نشده است. افتخاري گفت: کميسيون تمام آمادگي را براي بازشماري آرا در حوزههاي رايدهي دارد و انتظار همه ما پاسخ کميسيون رسيدگي به شکايات به سوالات مطرح شده در اين زمينه است.وي درباره احتمال اينکه انتخابات به دور دوم وارد شود، گفت: توپ در زمين کميسيون رسيدگي به شکايات انتخاباتي است و اين کميسيون اعلام کرده که در روزهاي آينده در اين زمينه اعلام نظر ميکند. چمنشاه اعتمادي، رئيس دبيرخانه کميسيون رسيدگي به شکايتهاي انتخاباتي نيز گفت: روند دستهبندي شکايتهاي تجديدنظر در حال تکميل شدن است و به زودي، در مورد آن اعلام نظر ميشود. وي روز يکشنبه به خبرنگاران گفت: شماري از شکايتها، مرحله تحليل و ارزيابي را گذرانده و به مرحله نهايي رسيده است، که به احتمال زياد تا دو روز آتي در مورد آنها گزارشي ارائه ميشود. رئيس دبيرخانه کميسيون رسيدگي به شکايات انتخاباتي گفت که پرونده جنجالي 300 هزار راي روي ميز اعضاي کميسيون است و بهزودي به نتيجه خواهد رسيد. انتخابات رياست جمهوري افغانستان در ششم مهرماه برگزار شد و قرار بود که در 27 مهر ماه نتيجه اوليه و در 15 آبان ماه نتيجه نهايي آن اعلام شود اما به دليل چالشهايي که در کميسيون بروز کرد، تاکنون نتيجه نهايي اعلام نشده است.