دانستنی‌ها

چند توصيه بهداشتي براي غلبه بر کرونا

ويروس کرونا مانند ويروس آنفلوآنزا است و از تماس دست‌آلوده به ترشحات تنفسي با چشم، بيني و دهان، از راه قطرات تنفسي (عطسه، سرفه و صحبت چهره به چهره به مدت طولاني) منتقل مي‌شود و استفاده از ماسک از جمله راه‌هاي مهم پيشگيري آن است. فوق تخصص بيماري‌هاي عفوني افزود: گروهي از ويروس‌ها هستند که مي‌توانند هم در انسان و هم در برخي حيوانات باعث بيماري شوند، در انسان، بعضي از ويروس‌ها فقط بيماري خفيف مانند سرماخوردگي ايجاد مي‌کنند، اما برخي ديگر مانند ويروس کرونا مواردي از بيماري شديد تنفسي ايجادکرده و منجر به مرگ مي‌شود. عباس رحمتي با بيان اينکه ويروس کرونا در چين باعث عفونت شديد تنفسي در برخي مبتلايان شده است، اظهار کرد: علائم مهم اين بيماري شامل تب، سرفه، گلودرد و تنگي‌نفس است که در اغلب موارد به شکل يک بيماري تنفسي خفيف شبه آنفلوآنزا تظاهر مي‌يابد، اما در گروهي از مبتلايان ممکن است به بيماري شديد تنفسي تب‌دار تبديل‌ شده و باعث بستري شدن بيمار شود. اين پزشک ادامه داد: افراد بايد از تماس نزديک با فردي که به بيماري تنفسي مبتلا است خودداري کرده، در صورتي‌ که در معرض تماس با فرد مبتلا به بيماري تنفسي هستند، ماسک بزنند، به‌طور مکرر دست‌ها با آب و صابون به‌خصوص بعد از تماس با فرد بيمار، يا تماس با يک حيوان بشويند. رحمتي تاکيد کرد: افراد از تماس و لمس حيوانات وحشي يا اهلي (چه زنده و چه مرده) خودداري کرده، مواد غذايي را خوب بپزند، موادغذايي خام و پخته را کنار هم قرار ندهيد و از تماس آنها خودداري کنند و بعد از تميزکردن و قطعه‌قطعه کردن مواد غذايي حيواني خام (گوشت و ساير محصولات مرغ، ماهي، ميگو، گوسفند و گاو)، ظروف، تخته و چاقويي را که استفاده شده بلافاصله با آب و مواد شوينده بشويند و از تماس ظروف شسته نشده با مواد غذايي پخته، خودداري کنيد. به گفته اين فوق‌تخصص بيماري‌هاي عفوني، هنگام تماس با حيوانات، دام، طيور و محصولات آنها، از دستکش و ماسک استفاده کرده و بعداز تماس بدون دستکش، حتما دست‌هاي خود را با آب و صابون بشوييد. رحمتي افزود: استفاده از ماسک معمولي، پرهيز از در آغوش گرفتن، دست‌دادن و بوسيدن ديگران، پوشاندن دهان موقع عطسه و سرفه با دستمال، انداختن دستمال‌هاي مصرف‌شده در يک کيسه نايلوني و گره‌زدن در آن، شست‌وشوي مکرر دست‌ها با آب و صابون به‌‌ويژه بعد از عطسه و سرفه يا تماس با فرد بيمار ضروري است.

نوشيدن چاي و کاهش خطر سکته

به گفته محققان افرادي که چاي مي‌نوشند احتمال خطر سکته در آنها کمتر است. همچنين نوشيدن 3 ليوان يا بيشتر در هفته مي‌تواند سلامت قلب‌وعروق را افزايش دهد. در اين بررسي طولاني مدت که بر روي 100902 شرکت‌کننده و به‌مدت 7.5 سال انجام شد، در آن شرکت‌کنندگان را به دو دسته، کساني که در هفته 3 ليوان يا بيشتر چاي مي‌نوشند و آنهايي که نمي‌نوشند تقسيم کردند. براساس نتايج آنهايي که به‌طور مداوم چاي نوشيدند احتمال ابتلا به انواع بيماري‌هاي از جمله قلبي‌وعروقي و سکته تا 56 درصد کاهش يافته بود.به گفته برخي محققان به‌دست‌آمدن چنين نتايجي به‌دليل وجود يک ماده شيميايي به‌نام پلي‌فنول است که هم در چاي سياه هم سبز وجود دارد. پلي‌فنول در گياهاني به‌ويژه گياهان گلدار يافت مي‌شود. به گفته دکتر Satjit Bhusri قسمت «فنل» پلي‌فنول‌ها جايي است که گياهان و گل‌ها رايحه يا عطر آنها را مي‌گيرند. از پلي‌فنول به‌عنوان يک ماده موثر در قلب‌وعروق شناخته مي‌شود که اين مزايا شامل بهبود عملکرد رگ‌هاي خوني، رقيق‌کنندگي و انقباض کمتر است. در حالي که هر دو چاي سياه و سبز داراي پلي‌فنول هستند، اما به‌نظر مي‌رسد چاي سبز بهتر از سياه است. در واقع اين امر مي‌تواند به‌دليل فرايند تخميري باشد که براي توليد چاي سياه صورت مي‌گيرد و ممکن است اثر پلي‌فنول را کمي رقيق کند.

بختک نه، اختلال خواب

پديده فلج در خواب که در فرهنگ عامه از آن به‌عنوان «بختک» ياد مي‌شود،‌ به نوعي اختلال در خواب است و فرد مبتلا در نتيجه برهم‌خوردن ساعات خواب و يا داشتن اضطراب و استرس و يا افسردگي به آن گرفتار مي‌شود. يک روان‌درمانگر با بيان اينکه پديده فلج در خواب مي‌تواند کاملا ارثي باشد و با اين حال امکان رخ‌دادن آن براي هر کسي وجود دارد،‌ افزود: فاکتورهايي نظير بي‌خوابي، برهم‌خوردن ساعات خواب در نتيجه سفر به مناطق دوردست و تغيير ساعات کاري احتمال تجربه اين امر را در افراد افزايش مي‌دهد. سميرا يزداني‌نژاد گفت: احتمال آنکه فردي در طول زندگي فلج خواب را تجربه کرده باشد 25 تا 50 درصد است و در اين حالت فرد به اشکال مختلف در انجام حرکات ارادي ناتوان به‌نظر مي‌آيد. براي نمونه ناتواني در صحبت‌کردن، حرکت‌دادن بدن، دست و پا و يا عدم توانايي در گشودن پلک،‌ از علائم گرفتارشدن به پديده اختلال خواب است. وي با بيان اينکه حالت فلج در خواب ممکن است چند ثانيه حتي تا چند دقيقه به‌طول بينجامد،‌ افزود:‌ اين پديده به عواملي نظير تنش، آشوب‌هاي دروني و حمله در خواب مرتبط است و در جريان آن افراد توانايي خود براي تنظيم چرخه‌هاي خواب را از دست مي‌دهند و به‌صورت تصادفي و غيرمنتظره به خواب مي‌روند. يزداني‌نژاد گفت:‌ اين وضعيت ممکن است حين به خواب رفتن يا پس از بيدارشدن از خواب اتفاق بيفتد و از اين‌رو علائمي از جمله استرس، اضطراب و افسردگي مي‌تواند باعث بروز اين اختلال شود. با اين وجود نمي‌توان به‌طور دقيق چنين فاکتورهايي را تحت کنترل درآورد. اين روانپزشک افزود: فلج خواب مي‌تواند يکي از علائم چهارگانه اختلال خواب‌آلودگي شديد روزانه توام با توهمات خواب همراه باشد. گاهي وجود توهمات شنيداري، ديداري، لامسه، احساس خفگي و سنگيني روي قفسه سينه و ترس، مسئول ايجاد اين تجربه وحشتناک در بيمار است که مورد حمله قرار است. وي اظهارکرد: خواب نامنظم و محروميت از خواب، افزايش استرس و اضطراب، کارشيفتي، تغييرات ناگهاني در سبک يا محيط زندگي، مصرف قرص‌هاي خواب‌آور و آنتي‌هيستامين مي‌تواند احتمال بروز آن را بيشتر کند.

اقدامات درماني

اين روان‌درمانگر افزود: بهداشت خواب و خواب کافي، تلاش در جهت کنترل اضطراب و پرهيز از مصرف خودسرانه داروهاي خواب‌آور در اين ميان بسيار حائز اهميت است. اگر فرد حرکات سريع چشمي انجام دهد و به‌دنبال آن پلک‌ها و سر خود و يا انگشتان دست و پايش را تکان دهد و يا فرد ديگري او را صدا زند يا بدنش را لمس کند، حمله خاتمه مي‌يابد. وي گفت: جلوگيري از خوابيدن به پشت تا حدودي از بروز فلج در خواب جلوگيري خواهد کرد. تحقيقات نشان داده که احتمال بروز اين پديده در افرادي که به‌صورت تاق‌باز مي‌خوابند سه تا چهار برابر بيشتر از سايرين است.