مسیر جداگانه علم اقتصاد و رویدادهای ایران ‌

علم اقتصاد ارتباطي با آنچه در ايران در حال رخ‌دادن است، ندارد. اينکه گفته شود علم اقتصاد روابط شاخص‌هايي را سنجيده و اثبات کرده است، اين موضوع در مورد ايران صدق نمي‌کند. نبايد از اين نکته مهم غافل بمانيم که شرايط کشورها با هم متفاوت است، بنابراين اينکه مثلا در ايران ديده مي‌شود اوضاع به گونه‌اي است که به هيچ عنوان با نظريه‌هاي اقتصادي سازگار نيست، به اين دليل است که شرايط کشور ما متفاوت است بنابراين ما نبايد راه‌حل‌هاي اقتصادي ايران را در کتب درسي يا نظريه‌ها پيدا کنيم؛ اين نتيجه‌بخش نيست و ما را به بي‌راهه مي‌کشاند. ازجمله شاخص‌هايي که در ايران کاربرد زيادي دارد و مردم مي‌توانند از طريق آن دارايي‌هايشان را حفظ کنند، نرخ ارز است. اين مورد هم موضوعي نيست که به تازگي اتفاق افتاده باشد، بلکه تجربه 40 سال گذشته نشان داده که ايران يک کشور وابسته به واردات و صادرات به نفت است. بنابراين ما در داخل توليدي نداريم که جوابگوي نيازهاي داخلي باشد، در نتيجه هر گونه خلل در واردات يا صادرات مي‌تواند قيمت‌ها را بالا ببرد و تاثيرش را روي نرخ ارز هم مي‌گذارد. طبيعي است وقتي در داخل کالا وجود نداشته باشد، تورم ايجاد مي‌شود و با انباشت نرخ تورم در هر سال، قيمت ارز هم افزايش پيدا مي‌کند. حال اينکه مسئولان تلاش دارند پنهان‌کاري کنند و واقعيات را نشان ندهند، بحث ديگري است. نبايد فراموش کنيم مردم به خوبي مي‌دانند که تغيير در نرخ ارز و تغيير در قيمت ساير کالاها مي‌تواند تورم ايجاد کند يا نشان‌دهنده تورم است. از طرف ديگر، ما مي‌دانيم که نرخ ارز تحت‌تاثير متغيرهاي زيادي قرار مي‌گيرد که ربطي به اقتصاد ندارند؛ مثل مسائل رواني، امنيت سرمايه‌گذاري و... . يا خيلي‌ها مي‌خواهند پول‌شان را که از طريق پولشويي به دست آورده‌اند به خارج منتقل کنند که از طريق نرخ ارز کارشان را انجام مي‌دهند. اينها باعث مي‌شود نرخ ارز روند صعودي پيدا کند، در اين زمينه هرچقدر هم که مسئولان بخواهند ظاهرسازي کنند و در سخنراني‌هاي خودشان اعلام کنند که نرخ ارز روند نزولي را در پيش گرفته، اوضاع نه‌تنها بهتر نمي‌شود؛ بلکه بدتر هم مي‌شود. چون هرچقدر مسئولان اقتصادي بخواهند به اين فنر نرخ ارز فشار وارد کنند در مرحله بعد جهش آن به مراتب بالاتر است و شوکي که به اقتصاد وارد مي‌کند خيلي سنگين‌تر خواهد بود. الان ما شاهد اين موضوع هستيم و مي‌دانيم که مردم آگاه‌تر از آن هستند که دولتمردان بخواهند اظهارات خلاف‌واقع داشته باشند. وقتي در روند صادرات نفت اختلال ايجاد شده، وقتي موانعي بر سر راه صادرات کالاي غيرنفتي وجود دارد و واردات با مشکلاتي همراه است طبيعي است که هم شاهد تورم باشيم و هم شاهد افزايش قيمت ارز. پس بهتر است در اين زمينه‌ها شفاف‌سازي صورت گيرد.