چرايي روند افزايشي سرطان در ايران
رئيس اداره پيشگيري از سرطان وزارت بهداشت ضمن تشريح چرايي روند رو به رشد بروز سرطان در دنيا و بهويژه ايران، درباره سرانجام توليد واکسن HPV در کشور و اضافه شدن آن به برنامه واکسيناسيون ملي توضيح داد. علي قنبريمطلق در گفتوگو با ايسنا، در خصوص اضافه شدن واکسن HPV به برنامه واکسيناسيون کشوري گفت: يکي از بحثهاي مهم که سازمان بهداشت جهاني از آن به عنوان برنامه ابتکار عمل ياد کرده است، حذف سرطان دهانه رحم از سراسر جهان تا سال 2085 ميلادي است. توصيه اصلي سازمان بهداشت جهاني به کشورها اين است که 90درصد دختران 9 تا 13 ساله را عليه HPV واکسيناسيون کنند، 70درصد خانمهاي 30 تا 49 ساله با تستهاي دقيق مورد غربالگري قرار گيرند و 90 درصد خانمهايي که سرطان دهانه رحم دارند به خوبي درمان شده و مراقبتهاي تسکيني دريافت کنند. وي بيان کرد: اکنون نيز تلاشهاي خوبي توسط دو شرکت در کشور براي ساخت و ارائه واکسن HPV صورت گرفته است که در صورت مثبت بودن نتايج مطالعات باليني تا پايان سال، در سه ماه اول سال بعد در صورت رضايتبخش بودن نتايج و اخذ تاييديه سازمان غذا و دارو، بايد از تابستان سال آينده واکسيناسيون HPV به شکل پايلوت در نقاطي از کشور اجرا شود. قنبري مطلق همچنين با بيان اينکه بيش از 117هزار مورد سرطان جديد در کشور شناسايي شده است، گفت: 53 درصد رقم ياد شده در مردان و 47 درصد نيز بروز سرطان در زنان را نشان ميدهد؛ بهگونهاي که شايعترين سرطان در خانمها سرطان پستان و شايعترين سرطان در ميان مردان سرطان معده است.وي با بيان اينکه استانهاي کشور تفاوت چنداني در ميزان بروز سرطان ندارند، افزود: اما به ميزان اندکي بروز سرطان در استانهاي مرکزي، شمال و شمال غربي بيشتر است که علت آن ميتواند مواردي مانند اميد به زندگي و جمعيت سالمندي متفاوت در اين استانها باشد.
شايعترين سرطانها در ايرانيان
رئيس اداره پيشگيري از سرطان وزارت بهداشت در خصوص شايعترين سرطانها در کشور خاطرنشان کرد: سرطان پستان در هر دو جنس، سرطان پوست، سرطان روده بزرگ، سرطان پروستات و سرطان معده بالاترين ميزان بروز را دارند.
سن؛ مهمترين علت بروز سرطان
وي با اشاره به اينکه بروز سرطان به عوامل متعددي وابسته است، گفت: مهمترين دليل بروز سرطان افزايش سن است و هرچه جمعيتي اميد به زندگي بيشتري داشته باشد و جمعيت سالمندي افزايش يابد، احتمال بروز سرطان افزايش مييابد. با افزايش سن، سرطانها نيز روند رو به افزايشي را پشت سر ميگذارند. اين موضوع در حالي است که جمعيت کشور رو به پيري رفته و نسبت جمعيت سالمند افزايش يافته است. از ديگر عوامل موثر در اين زمينه، ميتوان به شيوه زندگي ناسالم، تغذيه ناسالم و عوامل محيطي اشاره کرد. استفاده از غذاهاي فرآوري شده، چرب و پرکالري در کنار مصرف سيگار و الکل همگي از نشانههاي تغذيه و شيوه زندگي ناسالم است.
50 درصد سرطانها قابل پيشگيري است
قنبريمطلق ادامه داد: بيش از 40 تا 50 درصد سرطانها قابل پيشگيري هستند؛ يعني اگر عمدتا به جاي عوامل محيطي بر اصلاح شيوه زندگي ناسالم متمرکز شويم، ميتوانيم در پيشگيري از بروز سرطانها موفقتر عمل کنيم.
آلودگي هوا از عوامل سرطانزاست
وي در ادامه به نقش آلودگي هوا در بروز سرطانها اشاره کرد و گفت: بنابر اعلام مرکز بينالمللي تحقيقات سرطان در سال 2014، آلودگي هوا يکي از عوامل سرطانزاست. البته هنوز سهم آلودگي هوا در بروز سرطانها محاسبه نشده است اما هرچه باشد اين سهم در ميان کليه عوامل ايجادکننده سرطان سهم چندان زياد نيست، البته ميتواند در ايجاد برخي سرطانها مانند سرطانهاي خوني و سرطانهاي تنفسي نقش داشته باشد. قنبريمطلق در خصوص اقدامات وزارت بهداشت براي کاهش موارد ابتلا به سرطان و ساير برنامههاي اين وزارتخانه، تصريح کرد: نکته قابل توجه آن است که سرطان در تمام جهان از جمله ايران در حال افزايش است. البته بروز سرطان در ايران نسبت به ساير نقاط جهان ميتواند روند چشمگيرتري داشته باشد؛ چرا که جمعيت سالمندي کشور ما طي دو دهه آينده افزايش خواهد يافت. از اينرو برنامه ملي مديريت سرطان را طراحي کردهايم که اين برنامه کاهش بروز سرطان، کاهش مرگ و مير ناشي از سرطان و بهبود زندگي بيماران مبتلا به سرطان را در اولويت کار خود قرار داده است که افق ديد ما را تا سال 1404 مشخص ميکند.
4 جزء اصلي برنامه مديريت سرطان
قنبريمطلق اين برنامه را داراي 4 جزء اصلي و 7 جزء پشتيبان معرفي کرد و خاطرنشان کرد: اجزاي اصلي برنامه شامل راههاي پيشگيري از سرطان، تشخيص زودهنگام، تشخيص و درمان و مراقبتهاي حمايتي است که زمينه انجام اين اقدامات، تحقق اجزاي پشتيبان اين برنامه شامل ثبت سرطان و مديريت اطلاعات، مديريت منابع مالي، توسعه زيرساختهاي ارائه خدمت، همکاري سازمانهاي مردمنهاد و... از جمله اين موارد هستند که از سال 92 آغاز شده است. ما در حال توسعه آنها هستيم تا ابتدا تشخيص زودهنگام سرطان محقق شود و سپس بيماران بهترين خدمات درماني را دريافت کنند. وي با تاکيد بر اينکه بيماري سرطان ديگر قابلدرمان و پيشگيري است، اظهار کرد: همچنين سال گذشته از مجموع 137 مرکز تشخيص زودرس سرطان در کشور، 75 مرکز افتتاح شده و در حال تکميل ساير مراکز هستيم. هرچند در اين زمينه با محدوديتهاي کمبود بودجه روبهرو بودهايم، اما اميدواريم مراکز باقيمانده نيز سريعتر به چرخه ارائه خدمات اضافه شوند. رئيس اداره کنترل و پيشگيري از سرطان وزارت بهداشت درخصوص برنامههاي اين وزارتخانه براي کنترل، شناسايي و غربالگري سه سرطان پستان، روده بزرگ و دهانه رحم، بيان کرد: اين برنامهها در يک جمعيت مشخص از جمعيت هر دانشگاه علومپزشکي به شکل پايلوت در کل کشور در حال انجام است. 50 هزار نفر جمعيت هدف ما از هر دانشگاه هستند و يک جمعيت چهار ميليون نفري در فاز اول توسعه برنامه، جمعيت هدف ما هستند و اميدواريم در صورت تامين منابع و همراهي سازمان برنامه و بودجه، اينگونه برنامهها را در کشور توسعه دهيم. وي منطق چنين برنامههايي را شناسايي افراد پرخطر و داراي علائم معرفي کرد و افزود: هرچه سرطان را زودتر تشخيص دهيم، درمان پذيرتر بوده و علاوه بر افزايش طول عمر بيماران، درمانشان نيز ارزانتر صورت ميگيرد. روشهاي پيشگيري و درمان به موقع، هزينه نيست بلکه سرمايهگذاري است.
