آرمانملي-سوسن يحييپور: مذاکرات سهجانبه شوراي عالي کار متشکل از نمايندگان کارگران، کارفرمايان و دولت طبق روال هر سال از اسفندماه آغاز ميشود. طبق گفته فعالان کارگري، هماکنون سبد معيشتي کارگران در شوراي عالي کار در حال محاسبه است و قرار است ملاک عمل تعيين نرخ ريالي دستمزد کارگران در سال 99 قرار گيرد. اعضاي کميته دستمزد شوراي عالي کار بهمنماه سال 97، هزينه سبد معيشت کارگران را سه ميليون و 760 هزار تومان تعيين کرد و اين در حالي بود که حداقل حقوق و دستمزد کارگران براي سالجاري يک ميليون و 517 هزار تومان اعلام شد. نتيجهاي که باز رضايت فعالان کارگري را به همراه نداشت چراکه آنها معتقدند بر اثر التهابات ارزي سال گذشته، قدرت خريد کارگران به نصف تقليل يافته و اين ميزان دستمزد کفاف هزينههاي سرسامآور زندگي آنها را نميدهد. هماکنون نيز فعالان کارگري در اظهارات خود ميگويند در مذاکرات و چانهزنيها در شوراي عالي کار به دنبال اين هستند تا طبق قانون ميزان حقوق و دستمزدها بر اساس نرخ تورم باشد نه پايينتر. پيشتر، هادي ابوي، دبيرکل کانون عالي انجمنهاي صنفي کارگران، در گفتوگو با ايسنا، لزوم توجه ويژه به معيشت و خواربار کارگران در سال آينده را خواستار شده و گفته بود: «درصد افزايش حداقل دستمزد سال 1399 کارگران نبايد از مصوب سال گذشته کمتر باشد.» ابوالفضل اشرف منصوري، نايب رئيس کانون عالي انجمنهاي صنفي کارگران، هم با تاکيد بر اينکه نميتوانيم براي همه صنوف يکسان تعيين مزد کنيم، گفته بود: «اگر ميخواهيم کارگران زندگي کنند و از حداقلها برخوردار باشند دستمزد آنها بايد با رفاه نسبي و رفع دغدغههاي زندگي همراه باشد.» همچنين موضوع ديگري که هر ساله در ايام پاياني سال از سوي کارفرمايان مطرح ميشود، منطقهاي کردن دستمزد کارگران است که مورد انتقاد جامعه کارگري نيز قرار گرفته است. آنها معتقدند کساني که به دنبال مزد منطقهاي هستند اين نکته را در نظر بگيرند که اگر براي هر منطقه مزد جداگانه هم تعيين شود، هزينه و قيمت مايحتاج اوليه با منطقهاي شدن دستمزد ارزان نميشود.
سطح پايين دستمزد در ايران
با توجه به تورم حدود 40 درصدي در سالجاري، پايينبودن دستمزد کارگران سبب شده آنها بسياري از کالاها و اجناس را از سبد خريد خود حذف کنند و به کالاهاي دست دوم روي بياورند. نگاهي به رقم دستمزدها در ساير کشورها نيز نشان ميدهد ايران تقريبا کمترين سطح دستمزد جهاني را داراست. در همين زمينه، حسين حبيبي، دبير کانون هماهنگي شوراهاي اسلامي کار استان تهران، در ارتباط با ميزان حداقل دستمزد و مقايسه آن در نقاط مختلف جهان به ايلنا گفت: بيشترين سطح دستمزد در آمريکا در ايالتهاي واشنگتن و کاليفرنيا با 40 ساعت کار در هفته است و زمان اجراي افزايش سطح دستمزدها، اول ژانويه است. براي نمونه، در آريزونا، حداقل دستمزد در سال 2019، 11 دلار در هر ساعت و حداقل سطح دستمزد در سال جاري 12 دلار در هر ساعت است. در کاليفرنيا، حداقل دستمزد در سال 2019، 12 دلار در هر ساعت و حداقل سطح دستمزد در سالجاري، 13 دلار در هر ساعت است. در مجموع، حداقل دستمزد در آمريکا در سال 2020 تقريبا ملي است و ميزان آن براي هر ساعت 12 دلار است که روزانه 88 دلار و براي هر ماه 2640 دلار ميشود. او در مقايسه با ايران گفت که حداقل دستمزد در ايران، در هر ساعت 75 سنت کمتر از يک دلار، روزانه شش دلار، ماهانه 180 دلار و سالانه 2160 دلار است. حبيبي تاکيد کرد: حداقل دستمزد ساليانه کارگران در ليبي بيشتر از ايران است. کارگر کشور ليبي روزانه 12 دلار و ماهانه 357 دلار و سالانه 4284 دلار، يعني چيزي حدود دو برابر کارگر ايراني ميگيرد. البته محاسبات «آرمانملي» نشان ميدهد که با احتساب ماهانه يک ميليون و 517 هزار تومان پرداختي بابت دستمزد، هر کارگر ايراني به صورت تقريبي روزانه 8/3 دلار، ماهانه 116 دلار و سالانه 1400 دلار دريافت ميکند که در مقايسه با ديگر کشورها رقم بسيار پاييني است.