دانستنیها
ميکروبيوم روده موجب کبدچرب ميشود
رئيس پژوهشکده بيماريهاي گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي در پاسخ به اين سوال که آيا ميکروبيوم روده در تشديد کبد چرب نقش دارد؟ گفت: اين موضوع صحيح است و ميکروبيوم روده ميتواند باعث تشديد يا التهاب کبد چرب شود. دکتر محمدرضا زالي با اشاره به اينکه ارتباط مستقيمي بين کبدچرب و ميکروارگانيسمهاي روده وجود دارد، افزود: با تغييراتي که در وضعيت ميکروبهاي روده ايجاد ميشود، توکسين و فرآوردههاي ميکروبي در داخل روده ايجاد شده و اين سموم پس از ورود به داخل کبد، سبب تشديد و التهاب اين عضو بدن ميشود و در نهايت کبدچرب را به سمت بيماري سيروز کبدي هدايت ميکند. وي اظهارداشت: تجزيه و تحليل دقيق نشان ميدهد، سطح بالايي از ترکيب اسيدهاي چرب که توسط برخي باکتريهاي روده آزاد ميشود، به افزايش چربي بيش از حد در کبد و شيوع زودهنگام اين بيماري در افراد ارتباط دارد. زالي يکي از دلايل گسترش کبدچرب را استفاده از غذاهاي پرکالري اعلام کرد و گفت: اغلب ما بيش از نيازمان کالري مصرف ميکنيم. اين کالري در کبد تبديل به چربي ميشود و فرد را مبتلا به کبدچرب ميکند. وي، عامل دوم گسترش کبدچرب را عدم فعاليت بدني مناسب دانست و افزود: زندگي امروز ما زندگي ماشيني است و در آن، فعاليت بدني کم است و اين موضوع سبب ميشود تا سوختوساز بدن کمشده و فرد دچار کبدچرب شود. رئيس پژوهشکده بيماريهاي گوارش و کبد به مردم توصيه کرد که براي حفظ سلامتي خود، غذاي کمتري مصرف کنند و تحرکبدني کافي داشته باشند.وي، سلامت افراد را در گرو تحرک بدني مناسب دانست و گفت: تمام بافتهاي بدن از جمله استخوانها و عضلات نياز به تحرک دارند تا به فعاليت فيزيولوژي خودشان ادامه دهند. زالي با اشاره به اينکه کبدچرب در سالهاي اخير روبه افزايش است، گفت: اضافه وزن، چاقي، ديابت و فشارخون ميتواند در بروز کبدچرب نقشآفريني کند و کبدچرب هم ميتواند باعث تشديد اين بيماريها شود.
امگا6 در چه غذاهايي وجود دارد؟
امگا6 يک اسيدچرب غيراشباع بوده که در غذاهاي متنوعي يافت ميشود. اين اسيدها براي فعاليت بدن بسيار ضروري هستند و بدن نميتواند خودش آنها را بسازد از همينرو بايد آنها از طريق غذاهاي مختلف بهدست آورد. برخي از غذاهايي که بيشترين ميزان امگا-6 را دارند عبارتنداز:
گردو
گردو يکي از انواع محبوب و مورد علاقه آجيلها بهشمار ميرود که حاوي مواد مغذي مانند فيبر و مواد معدني مثل منگنز، مس، فسفر و منيزيم است. گردو ميتواند بهعنوان يک ميان وعده يا روي سالاد مورد استفاده قرار گيرد.
توفو
توفو از دلمهشدن شيرسويا و فشاردادن و قالبگيري آن تهيه ميشود. هرکدام از قالبهاي توفو سرشار از مواد مغذي، پروتئين، آهن، کلسيم و منگنز است. اضافه کردن توفو به وعدههاي غذايي براي سلامتي بسيار مفيد است.
دانه آفتابگردان
دانه آفتابگردان از گلآفتابگردان گرفته شده که حاوي مقادير زيادي ويتامين و مواد معدني مانند سلنيم و ويتامين E بوده که هر دو بهعنوان آنتياکسيدان عمل کرده و موجب محافظت در برابر آسيب سلولي، التهاب و بيماريهاي مزمن ميشود. با طعم آجيل مانند و حالت تردي که اين دانهها دارند، يک گزينه مناسب براي ميان وعده و استفاده روزانه در غذاها است.
کره بادامزميني
کره بادامزميني که از بادام تفت داده شده تهيه ميشود نهتنها غني از چربي و پروتئين است بلکه حاوي نياسين، منگنز، ويتامين E و منيزيم است.
رژيمهاي غذايي اينترنتي اعتبار ندارند
رئيس مرکز تحقيقات تغذيه دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، رژيمهاي غذايي اينترنتي را بياعتبار دانست. پروين ميرميران، گفت: در صورتي ميتوان به توصيههاي تغذيهاي موجود در وبسايتها اعتماد کرد که فقط موارد کلي را بيان کرده باشد، اما رژيم غذايياي که با هدف بهبود سلامت عمومي در دسترس تمامي افراد، فارغ از مشخصات شخصي آنها قرار ميگيرد، قابل قبول نيست. وي در خصوص ميزان حساسيت تعريف برنامه غذايي براي هر فرد، ادامه داد: متخصصان تغذيه براي شناسايي عوامل موثر در تعيين رژيم تغذيهاي نياز به حداقل 20 تا 25 دقيقه مشاوره با فرد بيمار و دو تا سه جلسه آموزش نحوه جايگزيني واحدها به فرد را دارد. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشکي شهيد بهشتي، عنوان کرد: در برخي موارد حتي عادات ژنتيکي هم علاوه بر الگوي غذايي منطقه، فعاليت بدني، شغل، قد و وزن و دورمچ، فرهنگ درشت مغزي و ريزمغزي و ميزان انرژي مورد نياز اهميت دارد. ميرميران با اشاره به کاربرد پرسشنامه بسامد خوراک، FFQ، در اين زمينه، اظهارداشت: اين پرسشنامه در ايران هم اعتبارسنجي شده و در نتيجه ميزان مصرف يکسال فرد از هر ماده غذايي را مشخص ميکند که طبق آن مي توان مصرف روزانه شخص را نيز محاسبه کرد. رئيس مرکز تحقيقات تغذيه پژوهشکده غدد درونريز و متابوليسم، افزود: پرسشگري اين روش بسته به بيماريهايي که فرد به آن مبتلاست، صورت ميگيرد و تعداد سوالات آن از 80 عدد تا 180 عدد متغير است. البته اين الگو بايد بوميسازي شود. ميرميران، مشاورههاي تغذيهاي آنلاين که طبق پرسشنامههاي اصولي با مرجع علمي فعاليت ميکنند را قابل اعتماد اعلام کرد و گفت: تمام ويژگيهاي فردي هر شخص بايد استخراج و طبق آن برنامه غذايي متناسب با فاکتورهاي موثر تعريف شود، در اين صورت رژيم ارائه شده مورد قبول خواهد بود. وي با اشاره به ترويج فرهنگ استفاده از برخي رژيمهاي غذايي مطابق با فرهنگ تغذيه اي کشورهاي ديگر، اظهارکرد: بسياري از اين سبکها و قوانين توجيه پزشکي دارند، اما افراد بايد با تشخيص پزشک از آنها استفاده کنند. از طرفي تداوم اين برنامهها مستلزم ايجاد زيرساختهاي مناسب فرهنگي و آداب تغذيهاي است، چراکه اين ناهماهنگي فرهنگي، پايايي و استمرار رژيم را مختل ميکند.
