طرح مجلس تحرک دیپلماتیک را محدود میکند
آرمان ملي: طرح خروج از پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهاي موسوم به انپيتي از سوي فراکسيون اقدام پيشدستانه عليه آمريکا تدوين و در جلسه صحن علني مجلس شوراي اسلامي از سوي هيأت رئيسه اعلام وصول شد. در صورت تصويب نهايي اين طرح دولت جمهوري اسلامي ايران موظف است به منظور اقدام متقابل در برابر نقض تعهدات طرفهاي آمريکايي و اروپايي در برنامه جامع اقدام مشترک موسوم به برجام، در صورت ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت سازمان ملل، بلافاصله ضمن خروج از پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهاي اجراي تمامي الزامات ذيل اين پيمان را ملغي کند و انجام همه همکاريهاي نظارتي با آژانس بينالمللي انرژي اتمي را قطع کند. در اين راستا وزارت امور خارجه و سازمان انرژي اتمي موظف هستند طي يک هفته پس از ارجاع پرونده ايران به شوراي امنيت سازمان ملل گزارش جامعي درخصوص اقدامات انجام شده مبتني بر اين قانون را به مجلس شوراي اسلامي ارائه کنند. اين طرح با توجه به فضاي سنگين سياسي که بر عليه کشور و نظام در جهان وجود دارد، نگرانيهايي را شکل داده است و بحثهايي پيرامون اينکه اين اقدام در اين برهه زماني صحيح است يا خير ايجاد کرده است. اقدامي که ميتواند صرفا در دستان دستگاه ديپلماتيک براي فشار بر طرفهاي مقابل باشد زيرا تبديل شدن اين مقوله به قانون براي کشور نيز محدوديتهايي ايجاد ميکند و دست برتر ايران را در اين منازعه با تنگنا روبهرو ميکند. در اين راستا «آرمان ملي» گفتوگويي با سيدجلال ساداتيان، نماينده سابق مجلس شوراي اسلامي داشته است که در ادامه ميخوانيد:
طرح مجلس براي خروج از پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهاي را چگونه ارزيابي ميکنيد؟
وزير امور خارجه اين مساله را چندي پيش مطرح کرد و طرفهاي خارجي را در صورتي که در سياستهاي خود تجديد نظر نکنند به اين امر تهديد کرد که ايران از پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهاي خارج ميشود. مجلس در اين زمينه يک اشتباه بزرگ را در دستور کار قرار داده است و آن اين است که ميخواهد اين تهديد را به قانون تبديل کند در حالي که ميتوانند از اين ابزار به عنوان يک سلاح عليه دشمن بهتر استفاده کنند و دولت را در اجرا و يا عدم اجراي آن مختار بگذارند تا در زمان مناسب به آن متوسل شود. قانون يک اصل لازمالاجراست و اين که هر صحبتي را بخواهيم سريعا به قانون اجرا کنيم از پايه اشتباه است و به هيچ وجه توصيه نميشود. اين امر عملا کشور را در عرصه سياست خارجي با محدوديت مواجه ميکند از سوي ديگر جايگاه قوانين را در کشور تنزل ميدهد. لازم است مجلس در اين خصوص در ابتدا نظر وزارت امور خارجه را جويا شود.
اين اقدام در اين برهه زماني به صلاح کشور است؟
درست بودن يا غلط بودن اين امر در وهله اول حائز اهميت نيست. مقولهاي که بسيار مهم است اين است که نبايد مانع تحرک ديپلماتيک کشور شد و محدوديت خودساخته ايجاد کرد. وزارت امور خارجه بايد بازي ديپلماتيک خود را پيش ببرد و در اين عرصه از اين قبيل سلاحها استفاده کند. ابزارهاي خودمان را نبايد در عرصه فشار بر اروپا از بين ببريم. به صورت کلي بايد گفت اين اقدام به صلاح کشور نيست زيرا فشارهاي بينالمللي را عليه ايران تجميع ميکند. بايد توجه کرد در شرايطي که کشور تحت فشار است اين امر ميتواند راهکار باشد و بتوان به وسيله خروج از انپيتي اين فشار را کم کرد. طبيعي است در آن حالت به نفع کشور است اما در شرايط عادي قطعا به نفع کشور نيست.
موضعگيري مجلس در قبال انپيتي برخاسته از بازيهاي جناحي است؟
برخي نمايندگان مجلس از صحبتهاي وزير امور خارجه برداشت اشتباه کردند و سريعا طرح آن را به مجلس بردند در صورتي که نياز بود ابتدا با وزارت امور خارجه هماهنگ شد. اگر هم اين اقدام را جناحي و حزبي نبينيم و بخواهيم خوشبينانه به آن نگاه کنيم بايد بگوييم اين افراد يک اقدام احساساتي انجام دادند و به جوانب مختلف آن توجه نکردند. در حالي که نياز است تامل بيشتري از خود نشان دهند.
فراتر از خروج از انپيتي روابط ايران و اروپا متشنج شده است، علت اصلي اين امر چيست؟
واقعيت اين است که اروپا حاضر نيست با ايران وارد تنش شود، بلکه هدف اصلي آنها حفظ و تداوم برجام است. اما از طرفي براي پي بردن به سياستها و رويکرد اروپاييها بايد نگاهي به سابقه آنان نيز داشته باشيم. تلاشها و تکاپوي اروپاييها به خوبي بيانگر اهميت اين توافق براي آنان است؛ چرا که اقتصاد و امنيت برايشان از اهميت بسزايي برخوردار است و موقعيت منطقه و مولفههاي ديگر اهميت اين توافق را بيش از پيش براي آنها دوچندان ميکند. اما در اين موضوع آمريکا خود را در شرايط مطلوبتر و باثباتتري نسبت به اروپا ميبيند و تصور ميکند که هيچ اتفاقي برايش رخ نخواهد داد. شايد بتوان بزرگترين نگراني اروپا درباره ايران را مسأله اسرائيل قلمداد کرد. آنها خواستار اين هستند تا در روابط خود با ايران در اين موضوع توازن برقرار کنند. اخيرا نيز شنيديم که کشورهاي اروپايي حاضر در توافق هستهاي قصد دارند فرآيندي طولانيتر از آنچه در ابتدا تصور ميشد، براي سازوکار حل اختلاف توافق هستهاي در دستور کار قرار دهند. شايد هدف آنان از اين اقدام وقت خريدن براي مذاکره با آمريکا و راضي کردن ترامپ براي دست يافتن به راه حل جديدي باشد.
