دانستنی‌ها

راهکاري براي کاهش فشارخون

پرفشاري خون اولين عامل خطر منجر به مرگ در تمام جهان است و يکي از مهمترين بيماري‌هاي مزمن و دامنگير در کشورهاي توسعه‌يافته و درحال‌توسعه است که افراد زيادي براي رفع آن از انواع داروهاي شيميايي استفاده مي‌کنند. اما تحقيقات نشان مي‌دهد که اين معضل را مي‌توان با رايحه گل‌محمدي نيز تا حد زيادي رفع کرد. اين بيماري، عارضه‌اي است که در آن فشارخون به‌طور مزمن بالاتر از 14 روي 9 سانتي‌متر جيوه باشد. شيوع بالاي فشارخون در سراسر جهان و ايجاد عوارض جدي و خطرناک بر ارگان‌هاي بدن، اين بيماري را به يک مشکل عمده بهداشتي در کليه جوامع تبديل کرده است. شيوع جهاني پرفشاري خون حدود يک ميليارد نفر است و حدودا 7 ميليون مرگ سالانه را مي‌توان به اين بيماري نسبت داد. در کشور ما ايران نيز از آنجا که در مرحله گذر تغذيه‌اي قرار دارد، مانند بسياري از کشورهاي درحال‌توسعه، بيماري‌هاي غيرواگير نظير پرفشاري خون از عوامل اصلي مرگ‌ومير به‌حساب مي‌آيند. آن‌گونه که متخصصان مي‌گويند پرفشاري خون داراي پيامدهاي مهمي در بهداشت عمومي و حتي اقتصاد است. اين بيماري بر عملکرد جنسي بيمار، حرفه او، نقش‌هاي اجتماعي و بسياري ديگر از زواياي زندگي بيمار از قبيل توان او در حفظ زندگي خانوادگي و انجام کارهاي روزمره تأثير گذاشته و زندگي وي را دچار تحولات نامطلوبي مي‌کند. اما اصلاح شيوه زندگي درکنار اصلاحات و راهبردهاي دارويي مي‌تواند باعث کنترل اين بيماري شود. بااين‌حال و باوجود در دسترس بودن بيش از صد نوع داروي متفاوت براي فشارخون که کارايي همگي به اثبات رسيده است، ميزان‌هاي گزارش‌شده براي کنترل فشارخون نااميدکننده است. ازاين‌رو پزشکان در تلاش هستند تا از درمان‌هاي مکملي نظير «رايحه‌درماني» نيز براي کنترل اين بيماري بهره ببرند.در همين خصوص، محققاني از دانشگاه علوم پزشکي رفسنجان به انجام مطالعه‌اي علمي پژوهشي پرداخته‌اند که در آن، تاثير رايحه‌درماني يا اصطلاحا آروماتراپي با استفاده از اسانس گل‌محمدي بر فشارخون بيماران مورد بررسي قرار گرفته است. اين پژوهش، روي 62 نفر از بيماران مبتلابه پرفشاري خون در شهر بهرمان از مناطق شهرستان رفسنجان واقع در استان کرمان انجام شده است و در آن، بيماران طي دو هفته، دو بار در روز و به مدت دو دقيقه به‌وسيله استنشاق سه قطره از اسانس گل‌محمدي روي پنبه تحت رايحه‌درماني قرار گرفتند و وضعيت فشارخون آنها قبل از اين کار و در روزهاي دوم، پنجم، نهم، چهاردهم و شانزدهم بعدازآن، مورد سنجش واقع شد. نتايج حاصل از اين بررسي‌ها نشان داد که استفاده از رايحه‌درماني به کمک اسانس گل‌محمدي مي‌تواند به‌عنوان يک درمان مکمل عالي در مبتلايان به پرفشاري خون استفاده شود. بر اساس اين نتايج، رايحه‌درماني با عطر گل‌محمدي، روي فشارخون سيستوليک اثرات زودتري بر جاي مي‌گذارد. در اين رابطه، طيبه ميرزايي، پژوهشگر و دانشيار گروه پرستاري داخلي و جراحي دانشگاه علوم پزشکي رفسنجان که با سه همکار ديگرش، اجراي اين پژوهش را به عهده داشته‌اند، مي‌گويند: «رايحه‌درماني يا آروماتراپي، يک روش آسان، غيرتهاجمي، سريع و بي‌خطر است که توسط بيماران به‌خوبي پذيرش مي‌شود و عوارض جانبي خاصي نيز براي آن گزارش نشده است. نتايج اين مطالعه نيز نشان داد که آروماتراپي با اسانس گل‌محمدي مي‌تواند به‌عنوان يک روش درماني مکمل در کاهش فشارخون بيماران مبتلابه پرفشاري خون استفاده شود. بر همين اساس مي‌توان از اين روش بدون بر جا گذاشتن عارضه، توسط خود فرد و به‌طور کم‌هزينه، اثربخش و آساني استفاده کرد». اين محققان معتقدند: «مطالعات تجربي زيادي نشان داده‌اند رايحه‌ها مي‌توانند بر خلق‌وخو، شناخت، فيزيولوژي، رفتار و عملکرد افراد تاثير بگذارند که البته اين تاثير مي‌تواند بنا به فرهنگ، تجربه، جنس افراد و شخصيت آنها متفاوت باشد و هر فردي به‌گونه‌اي به رايحه واکنش نشان دهد. اما مقايسه يافته‌هاي اين مطالعه با ساير مطالعاتي که روي جوامع و فرهنگ‌هاي مختلف انجام شده است نتايج يکساني را روي کنترل فشارخون و نبض نشان مي‌دهد». اين يافته‌ها در فصل‌نامه گياهان دارويي متعلق به پژوهشکده گياهان دارويي جهاد دانشگاهي منتشر شده‌اند.

تاثير بيماري‌هاي خودايمني بر طول عمر

بيش از 100 نوع بيماري خودايمني وجود دارد که براثر آنها، سيستم‌ايمني به اشتباه بافت‌هاي سالم را مورد هدف قرار داده و به بدن آسيب وارد مي‌کند. طبق اعلام محققان بيش از 23.5 ميليون نفر در اين کشور به نوعي از بيماري خود ايمني مبتلا هستند و موارد ابتلا به بسياري از اين بيماري‌ها به‌دلايل نامشخصي رو به افزايش است. همچنين بيماري‌هاي خودايمني مرگبار که بر شاخص اميد به زندگي و طول عمر تاثير مي‌گذارند، فهرست بلندي را به خود اختصاص داده‌اند. اين گروه از بيماري‌ها شامل موارد متعددي از آرتريت روماتوئيد گرفته تا لوپوس مي‌شوند. به گفته متخصصان تقريبا تمامي انواع بيماري‌هاي خودايمني بر شاخص اميد به زندگي تاثير مي‌گذارند. هرچند پيشرفت‌هاي خوبي در درمان اين بيماري‌ها به‌دست آمده که در نتيجه، بسياري از مبتلايان مي‌توانند از طول عمر بيشتر و کيفيت زندگي بهتري برخوردار باشند. اين‌گونه از بيماري‌ها را نيز مي‌توان همچون ديگر بيماري‌ها با بهبود سبک زندگي شامل انتخاب وعده‌هاي غذايي سالم و ورزش و مصرف دارو کنترل کرد. برخي از انواع شناخته‌شده اين بيماري‌ها که بر طول عمر تاثير مي‌گذارند؛ عبارتنداز:

ميوکارديت

ميوکارديت، نوعي بيماري خودايمني نادر است که براثر آن عضلات قلب دچار التهاب مي‌شوند. اين بيماري اغلب در افراد 20 تا 40 ساله تشخيص داده مي‌شود و در صورت ابتلا، علائمي همچون ضربان نامنظم قلب، درد قفسه سينه، تنگي‌نفس، خستگي و تب ناگهاني و بدون هيچ هشداري ظاهر مي‌شوند. اين بيماري اغلب تشخيص داده نمي‌شود و ممکن است موجب مرگ ناگهاني شود. با تشخيص اين بيماري داروهاي سرکوب‌کننده سيستم‌ايمني براي بيمار تجويز مي‌شود.

M . S

M.S نوعي بيماري خودايمني است که بر مغز و نخاع تاثير مي‌گذارد که دليل آن حمله سيستم‌ايمني به لايه حفاظتي اطراف عصب‌ها و بروز انواعي از مشکلات و عارضه‌هاست. از دست‌دادن تعادل و هماهنگي بين اندام‌ها از جمله عوارض اين بيماري است. در ميان گزينه‌هاي درماني، تاثير داروهاي توليدشده که سلول‌هاي B را هدف قرار مي‌دهد، اميدوارکننده بوده است.

لوپوس

متخصصان علاوه بر درمان اختلالات خودايمني بايد نسبت به مشکلات و عوارض ناشي از اين اختلالات دقت کافي داشته باشند. به‌طور مثال، شايع‌ترين نوع لوپوس موسوم به لوپوس منتشر، موجب التهاب شديد و گسترده شده و بر اندام‌هاي بدن از جمله کليه‌ها اثر مي‌گذارد.