ترس در آسمان

روز گذشته يک هواپيماي بوئينگ با 136 مسافر و کادر پروازي از باند فرودگاه ماهشهر خارج شد و پس از آنکه ارابه هواپيما (چرخ‌هاي فرود) کنده شد، به فنس هاي انتهاي باند 2705 متري فرودگاه ماهشهر برخورد کرد و به ميان اتوبان ماهشهر-اهواز رفت. با اينکه سازمان هواپيمايي کشوري مي‌گويد حال همه مسافران خوب است، ولي فيلم هاي منتشر شده از مسافراني که با اضطراب فراوان، از تجربه وحشتناک خود مي گويند. يکي از مسافران در بيان تجربه ترس آور خود از اين فرود مي‌گويد: «هواپيما با سرعت بسيار زيادي در فرودگاه روي زمين نشست و اصلا ترمز نگرفت. پس از آن گويي به مانعي برخورد و سرعتش کم شد و بعد از باند فرود خارج شد و از فرودگاه بيرون رفت.» اين تجربه، عينا براي مسافران يک هواپيماي مشابه MD80 ˜å ÏÑ ÏæÔäÈå ÐÔÊå ÏÑ ÝÑæÏÇå ãÔåÏ Èå Òãíä äÔÓÊ¡ ʘÑÇÑ ÔÏå ÈæÏ. ÂäåÇ åã ÇÒ ÝÑæÏ äÇåÇäí æ ÊÑãÒ ÔÏíÏ åæÇíãÇí ÔíÑÇÒ-ÊåÑÇä Ó ÇÒ ÝÑæÏ ÏÑ ÝÑæÏÇå ÔåíÏ åÇÔãí äŽÇÏ ÓÎä ãíÝÊäÏ æ Çíä˜å ÔÏÊ ÝÑæÏ Èå ÍÏí ÈæÏ ˜å åæÇíãÇ äÏÈÇÑ Èå ÓãÊ æ ÑÇÓÊ ãäÍÑÝ ÔÏ æáí äåÇíÊÇ¡ Çíä ÑæÇÒ ÈÇ ˜ãÇá ÇãäíÊ æ ÓáÇãÊ¡ ãÓÇÝÑÇä ÎæÏ ÑÇ Èå ãÞÕÏ ÑÓÇäÏ. ÚáÇæå ÈÑ Çíä ÍæÇÏË¡ ÏíÑæÒ í˜ åæÇíãÇí ãÓÇÝÑÈÑí ÏíÑ ÏÑ ÑÇä ÏÇÑ ÍÇÏËå ÔÏ. ˜ÇÏÑ ÑæÇÒí åæÇíãÇí ÞÔã ÇíÑ ÏÑ ÝÑæÏÇå ÑÇä Ó ÇÒ ÓæÇÑ ˜ÑÏä 85 ãÓÇÝÑ æ ÂãÇÏí ÈÑÇí ÂÛÇÒ ÑæÇÒ¡ ãÊæÌå ÔÏäÏ ˜å í˜í ÇÒ ãæÊæÑåÇ ÏÇÑ ÂÊÔ ÓæÒí ÏÑ ÎÑæÌí back fire ÔÏå ÇÓÊ æ ÈáÇÝÇÕáå ÈÇ ÝÑæÏ ÏÑ ÑÇä¡ åæÇíãÇ ÑÇ ÊÎáíå ˜ÑÏäÏ. Óå ÑæÒ íÔ åã ÑæÇÒ ÊåÑÇä-ÇÓÊÇäÈæá åãå ÑÇ ÌÇä Èå áÈ ˜ÑÏ. æä Çíä åæÇíãÇ Ó ÇÒ ÈáäÏ ÔÏä ÇÒ ÝÑæÏÇå ãåÑÂÈÇÏ¡ äÇåÇä ÔÑæÚ ˜ÑÏ ÏæÑ ÎæÏ æ ÈÑ ÝÑÇÒ ÇÓÊÇäåÇí ÊåÑÇä æ ÇáÈÑÒ ÑæÇÒ ˜ÑÏä. ÍÏæÏ åÝÊ ÈÇÑ åæÇíãÇ ãÓíÑ ÈÒÑí ÑÇ ÏÑ åæÇ íãæÏ ÊÇ Çíä˜å ÔȘå åÇí ÇÌÊãÇÚí ÝÊäÏ Çíä åæÇíãÇ ÏÇÑ ˜ÇåÔ äÇåÇäí ÇÑÊÝÇÚ ÔÏå æ ÇÒ ÕÍäå ÑÇÏÇÑåÇ ÎÇÑÌ ÔÏå ÇÓÊ. áÍÙÇÊí Ó ÇÒ Âä¡ ãÔÎÕ ÔÏ åæÇíãÇ ÊæÇäÓÊå ãÓÇÝÑÇäÔ ÑÇ ÕÍíÍ æ ÓÇáã ÏÑ ÝÑæÏÇå ãåÑÂÈÇÏ íÇÏå ˜äÏ.

هواپيماهاي فرسوده يا خطاي انساني

بعد از اينکه در سال 89 هواپيماهاي توپولف از فهرست خريد شرکت هاي هواپيمايي ايران خط خوردند تا حدودي امنيت به خطوط هوايي بازگشت ولي اتفاقات چند وقت اخير ثابت کرد که امنيت در پروازهاي داخلي و خارجي که هر لحظه قيمت بليت‌شان افزايش پيدا مي‌کند. سوال اينجاست که دليل اين اتفاقات از کجا سرچشمه مي‌گيرد. مشکل آنجايي بزرگتر مي‌شود که خط توليد هر سه هواپيمايي که در چند روز اخير دچار نقص فني شده‌اند، بسته شده است و قبل از تحريم‌ها، توقف توليد اين هواپيماها در جهان دسترسي به قطعات نو و سالم را با مشکل مواجه مي‌کند. براي مثال خط توليد بوئينگ ام.دي در سال 1999 متوقف شد و حتي در آمريکا استفاده از اين هواپيما کنار گذاشته شده است. ساخت ايرباس سري 300-600 نيز در سال 2007 متوقف شد و هواپيماي کوتاه برد آر- جي نيز از سال 2001 ديگر توليد نمي‌شود.

فرسودگي ناوگان هوايي

از حدود 250 فروند هواپيماي موجود در ايران کمتر از 50 فروند عمر زير 15 سال دارند. طي چند سال اخير تردد بسياري از هواپيماهاي روسي مانند توپولف ممنوع شده است . با اين وجود بسياري از اين هواپيماها هم اکنون اسقاط نشده‌اند و در فرودگاه‌هاي ايران پارک هستند . رضا جعفرزاده، مدير روابط عمومي سازمان هواپيمايي کشوري از خروج 27 فروند هواپيماي از رده خارج، از فرودگاه‌هاي کشور خبرداده و گفته است: براساس بخشنامه سازمان هواپيمايي کشوري شرکت‌هاي هواپيمايي متعهد شده‌اند ظرف سه ماه آينده نسبت به خروج کليه هواپيماهاي از رده خارج خود اقدام کنند. براي استفاده بهينه از ظرفيت‌هاي موجود، ارتقاي ايمني و کاهش تاخيرها خروج اين هواپيماها لازم است به همين دليل زمينه خروج 27 فروند هواپيماي از رده خارج از فرودگاه‌هاي مهرآباد، هاشمي نژاد مشهد و زاهدان فراهم شده است .هواپيماهاي مذکور از نوع بوئينگ 747، بوئينگ 727، فوکر100، ايرباس 300 و فالکن است که 10 فروند از اين تعداد هواپيماها متعلق به ناوگان هوايي جمهوري اسلامي ايران، 11 فروند ماهان، 5 فروند آسمان و يک فروند از هواپيمايي پوياست. در حال حاضر بيش از 100 فروند هواپيما در ايران زمين گير شده‌اند و قابليت پرواز ندارند. عليرضا منظري، معاون اسبق سازمان هواپيمايي کشوري به ايرنا، گفته است: هزينه‌هاي نگهداري و تعمير يک هواپيما در شرايط تحريم و عدم دسترسي به قطعات سالم و نو، گران تمام مي‌شود و اين موضوعي است که مي‌تواند از احتمال انجام يک پرواز بدون خطر بکاهد. وضعيت ناوگان هوايي کشور خاص است، تحريم‌هاي صنعت هوايي در افزايش سوانح تاثيرگذار بوده است و قطعات و لوازمي که نياز است به موقع برسد يا وارد ايران نمي‌شود و يا با واسطه و با هزينه‌هاي گران به دست شرکت‌هاي هواپيمايي مي‌رسد که مشکل دوم يعني بحث‌هاي مالي را براي ايرلاين‌ها ايجاد مي‌کند. به گفته اين کارشناس صنعت هوايي اکنون هزينه نگهداري هواپيما به‌دليل افزايش هزينه‌هاي ارزي و افزايش هزينه‌هاي دستمزد بالا رفته، در حالي که درآمد شرکت‌هاي هواپيمايي به‌دليل نگه داشتن قيمت بليت هواپيما در حداقل ممکن، کاهش يافته است.