بایدهای وزارت خارجه

سه کشور اروپايي که غلام حلقه‌به‌گوش آمريکا بوده‌اند و بعد از خروج آمريکا از برجام، زير تمام قرارها و تعهدات زده‌اند اما آنها که نوکر آمريکا نبودند چه؟ علي‌اکبر صالحي در رابطه با خروج زودهنگام چيني‌ها در بازطراحي رآکتور اراک گفت طرف چيني مي‌گويد اگر با شما همکاري بکنم آمريکا ممکن است شرکت‌هاي چيني مرتبط با صنعت هسته‌اي را مورد تحريم قرار دهد. زنگنه وزير نفت در کرج گفت: شرکت cnpc که شاخه بين‌المللي شرکت ملي نفت چين است از طرح توسعه فاز 11 پارس جنوبي کناره‌گيري کرده است. شرکت روس‌اتم روسيه طي اطلاعيه‌اي در 14 آذر 98 اعلام کرد که همکاري در سايت فردو را به علت مسائل فني قطع کرده است. بنابراين چين و روسيه که از دوستان ما هستند نيز راضي نيستند منافع‌شان به خطر بيفتد. اخيرا و بعد از برداشتن گام پنجم ايران در مورد کاهش تعهدات برجامي، ترامپ اتحاديه اروپا را تهديد کرد چنانچه از برجام خارج نشود بر خودروهاي وارداتي از اتحاديه 25درصد تعرفه خواهد بست و متعاقب آن سه‌گانه اروپايي (آلمان، بريتانيا و فرانسه) نيز اعلام کردند مکانيسم ماشه پيش‌بيني شده در توافق برجام را فعال خواهند کرد که در صورت نهايي شدن، سوگيري تحولات آتي مبهم است. آقاي وزير خارجه از تروئيکاي اروپايي به خاطرتسليم شدن در مقابل ترامپ انتقاد نموده و آنها را به‌شدت سرزنش کرد و از جمله در توئيتر خود نوشت تسليم‌شدن تاييد شد. تروئيکاي اروپايي باقي‌مانده‌هاي برجام را براي اجتناب از تعرفه‌هاي جديد ترامپ فروخت. در سياست، اخلاق و مروت معني ندارد و ملاک اصلي منافع ملي است. در باب توييت آقاي ظريف خطاب به تروئيکاي اروپايي، لازم به توضيح است که برابر گزارش اداره آمار کميسيون اروپا (يورواستات)، اين اتحاديه در سال 2018 تعداد 1/1‌ميليون خودرو به ارزش 3/37‌ميليارد يورو به آمريکا صادر کرده است و در عوض از آمريکا تنها 267هزار خودرو جمعا به ارزش 5/5‌ميليارد يورو وارد کرده است‌، در نتيجه تراز تجارت 8/31‌ميليارد يورو به سود اروپا بوده است. حال فرض کنيم اروپا به خاطر حفظ برجام (که البته عملا چيزي از آن باقي نمانده) از قبول درخواست ترامپ سرپيچي مي‌کرد، آنوقت با عملي شدن تهديد ترامپ بايد چيزي درحد 325/9‌ميليارد يورو بابت تعرفه جديد از جيب شهروند اروپايي برداشت مي‌شد. آقاي وزير خارجه بهتر از هر کسي مي‌دانند که شهروند پرتوقع اروپايي صبوري و رياضت بلد نيست و اگر حاکمان منافع آنها را تامين نکنند بايد منصب حکومتي را ترک کنند. اگر رفتار کشورهاي دنيا را به شرکت‌کنندگان در يک مسابقه دووميداني تشبيه کنيم، همانطور که در اين مسابقه همه دوندگان به فکر قهرماني هستند، کشورهاي جهان نيز براي عزت و رفاه ملت که مترادف سربلندي آنان است تلاش مي‌کنند. همانگونه که در مسابقه دو هيچ‌کس (حتي دو برادر) نمي‌تواند به ديگري کمک کند و حتي زمين‌خوردن يکي مايه خشنودي ساير رقباست، کشورها در کره خاکي نيز همين‌گونه‌اند. وقتي نفت ايران تحريم شد دوست و دشمن براي تکميل ظرفيت به خط شدند. اگر آگاهي و انصاف ملاک قضاوت باشد نمي‌توان زحمات مجموعه وزارت خارجه خصوصا‌ً آقاي ظريف را در توافق برجام ناديده گرفت اما اکنون به‌نظر مي‌رسد که نوعي عصبيت و واکنش‌گري صرف، بر کل مجموعه وزارت خارجه حاکم است‌. آقاي ظريف که حتما دنياي سياست و روابط کشورها را با همه پيچيدگي‌هايش مي‌شناسد مي‌تواند و بايد به‌عنوان ديپلمات و مشاوري امين، حقايق و واقعيت‌ها را هر قدر تلخ و خشن، به مقامات مافوق منتقل و براي تامين مصالح و منافع ملي تصميم‌سازي نمايد.