آخرين وضعيت تالابهاي کشور پس از سيلابها
معاون محيطزيست دريايي سازمان حفاظت محيطزيست ضمن اشاره به آخرين وضعيت تالابهاي کشور پس از سيلابها گفت: در حال حاضر مجموعه تالابهاي بينالنهرين 90 درصد و تالاب مهارلو در نزديکي شيراز 70 درصد آبگيري شده است. احمد لاهيجانزاده در نشست خبري روز جهاني تالابها که در سازمان حفاظت محيطزيست برگزار شد، اظهار کرد: دوم فوريه سال 1971 ميلادي اولين کنوانسيون بينالمللي در حوزه محيط زيست تحت عنوان «حفاظت از تالابها» به ميزباني ايران در شهر رامسر به تصويب رسيد. در آن زمان 18 کشور عضو اين کنوانسيون شدند و در حال حاضر حدود 170 کشور عضو آن هستند.معاون محيطزيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست با بيان اينکه 143 تالاب در کشور وجود دارد که طي سال گذشته با هماهنگي وزارت نيرو تحتعنوان پيوست قانون حفاظت از تالابها ثبت شدهاند، تصريح کرد: اين 143 تالاب سه ميليون هکتار وسعت دارند و در مصوبه اخير دولت قرار شده است که صخرههاي مرجاني و پهنههاي گلي نيز تحت عنوان حفاظت از تالابها ثبت شوند.لاهيجانزاده ادامه داد: از ميان اين 143 تالاب 25 مجموعه تالابي در کنوانسيون رامسر ثبت شدهاند و 4/1 ميليون هکتار وسعت دارند. همچنين 45 تالاب کشور ميتواند منشأ گرد و غبار باشند و از نظر مساحت نيز دو ميليون و صد هزار هکتار را در برميگيرند. وي با بيان اينکه تالابهاي هامون، بختگان، هورالعظيم و شادگان ميتوانند تبديل به کانون گرد و غبار شوند، گفت: در حال حاضر چهار عامل تالابهاي ما را تهديد ميکنند. اولين آن تامين آب و حقابه تالابها با توجه به کمبود آب در کشور است. دومين مورد نيز آلودگيهايي از جمله فاضلابهاي انساني، شهري و روستايي و پساب کشاورزي و صنعتي است که وارد تالابها ميشوند. معاون محيط زيست دريايي سازمان حفاظت محيط زيست در ادامه اظهار کرد: سازمان حفاظت محيط زيست سياستهاي جديدي را براي مديريت تالابها شروع کرده است که از جمله مهمترين آنها ميتوان به تعيين نياز آبي تالابها اشاره کرد. براساس قانون سازمان حفاظت محيطزيست مکلف است نياز آبي تالابها را تعيين و پس از آن وزارت نيرو اين نياز آبي را تامين کند. در حال حاضر مطالعات نياز آبي در تالابها در 34 تالاب و مجموعه رودخانهاي به اتمام رسيده است و 18 تالاب و مجموعه رودخانهاي ديگر در حال مطالعه هستند.
پايش کمي و کيفي تالابها
لاهيجانزاده با بيان اينکه در حال حاضر تدوين برنامه مديريت جامع زيستبومي تالابها در دستور کار محيط زيست است، تصريح کرد: از ديگر اقدامات محيط زيست در تالابهاي کشور پايش کمي و کيفي تالابها است. براساس برنامههاي پيشبيني شده قرار است که آخرين ورودي به تالابها را محاسبه و در محل ورودي رودخانهها به تالابها سيستمهاي دبيسنج نصب کنيم. از سوي ديگر براي سنجش کيفيت تالابها نيز نصب سيستمهايي پيشبيني شده که برخي از آنها آنلاين هستند و برخي ديگر نياز دارند که براساس نمونهبرداري کيفيت تالاب را گزارش دهند. همچنين برخي از نمونهبرداريها مخصوصا براي اندازهگيري فلزات سنگين در آبهاي شور به خارج از کشور فرستاده ميشود. معاون محيطزيست دريايي سازمان حفاظت محيطزيست در ادامه درباره آخرين وضعيت تالاب گاوخوني توضيح داد: متاسفانه ما در شرايط پر آبي سال گذشته نتوانستيم حقابه اين تالاب را تامين کنيم و اين مورد اعتراض ما به وزارت نيرو است. طي 50 سال گذشته سه بار رشته کوه کوهرنگ بيش از 2000 ميليمتر بارش دريافت کرده است که يکي از اين دفعات سال گذشته بود. سد زايندهرود در خرداد ماه امسال 780 ميليون مترمکعب آب در پشت خود ذخيره کرده بود که طي 18 سال اخير تقريبا بيسابقه بود ولي متاسفانه طي اين سال پر بارش وزارت نيرو حقابه تالاب گاوخوني را تامين نکرد. لاهيجانزاده اضافه کرد: در حال حاضر حقابه تالاب گاوخوني 176 ميليون مترمکعب است و در سال آبي جديد سازمان حفاظت محيطزيست پيگير بود تا حقابه تالاب به گونهاي رهاسازي شود که آب به تالاب گاوخوني برسد. وزارت نيرو در حال حاضر ميگويد که اين حقابه از محل رهاسازي سد به تالاب تخصيص داده ميشود اين در حالي است که اين حقابه بيش از رسيدن به گاوخوني به دليل برداشت کشاورزان هدر داده ميشود. به همين دليل با وزارت نيرو به توافق رسيديم که در بهمن و اسفند امسال که کاهش مصرف آب براي کشاورزي را داريم در مجموعه 20 ميليون متر مکعب آب به سمت گاوخوني رهاسازي کند. رهاسازي آب زايندهرود شروع شده است ولي هنوز اين آب به تالاب نرسيده است.لاهيجانزاده افزود: اخيرا بارندگي خوبي در نيمه جنوبي سيستان و بلوچستان رخ داده اما بارندگي در بخش شمالي آن، که منطقه زابل در آن قرار دارد و براي ما مهم است حدود 25 تا 30 ميليمتر بوده است. اميدواريم سيلابهايي که در افغانستان رخ ميدهد بتواند نياز آبي تالاب را تامين کند. بخش ايراني تالاب هورالعظيم هنوز نتوانسته وضعيت مطلوبي مانند سال گذشته داشته باشد. معاون محيطزيست دريايي سازمان حفاظت محيطزيست در ادامه درباره وضعيت تالابهاي خوزستان و تالاب بينالنهرين گفت: تالاب بينالنهرين در شرايط پرآبي است و يک ميليون و 300 هزار تا يک ميليون و 700 هزار هکتار ميتواند فرصت آبگيري داشته باشد. از اين ميان وسعت هورالعظيم 350 تا 360 هزار هکتار است که 127 هزار هکتار آن در خوزستان واقع شده است. وي افزود: تصاوير ماهوارهاي نشان ميدهد که 90 درصد مجموعه تالابهاي بين النهرين آبگيري شده است و از سال 2000 ميلادي که صدام به عمد تالاب بينالنهرين را خشک کرد و به عنوان فاجعه زيست محيطي قرن مطرح شد اين تالاب در حال حاضر به شرايط مطلوب خود برگشته است.
آخرين وضعيت تالابهاي استان فارس
لاهيجانزاده در ادامه درباره آخرين وضعيت تالابهاي استان فارس توضيح داد: در استان فارس تالابهاي متعددي وجود دارد و خوشبختانه بارندگيها در استان مطلوب گزارش شده است. در حال حاضر تالاب مهارلو در نزديکي شيراز 70 درصد آبگيري شده است و تالاب طشک و بختگان شرايط بهتري نسبت به ميانگين خود دارند و تاکنون حدود 30 تا 35 درصد آبگيري شدهاند. در تالاب بختگان نيز حدود دو ماه گذشته 40 ميليون مترمکعب حقابه رهاسازي شد که در نهايت 35 ميليون متر مکعب آن به تالاب رسيد. معاون محيطزيست دريايي سازمان حفاظت محيطزيست با بيان اينکه در حال حاضر تالاب پريشان در استان فارس و در کازرون شرايط خوبي ندارد، اظهار کرد: وسعت تالاب پريشان 50 هزار هکتار است که با توجه به بارندگيهاي کازرون تاکنون نتوانسته آبگيري خاصي داشته باشد چراکه به دليل نزول آبهاي زير زميني و حفر چاههاي غيرمجاز هر چه آب به تالاب وارد ميشود از طريق اين چاههاي زيرزميني جذب ميشود و در حال حاضر اين تالاب را دچار مشکل کرده است. وي با بيان اينکه در حال حاضر معيشت يک ميليارد نفر از جمعيت دنيا وابسته به تالابها است، گفت: در روز جهاني تالابها نيز قرار است ژئوپورتال تالابهاي کشور رونمايي شود و تا شش ماه آينده عمده اطلاعات تالابهاي کشور در اين پورتال بارگذاري ميشود.
