ايمني مراکز جمعيتي زيرتيغ تغييرات اقليم
ايران جزو کشورهايي محسوب ميشود که در دوران مختلف حوادثي مانند سيل، توفان، زلزله و... را شاهد است؛ حوادث طبيعي که خسارت فراواني برجاي ميگذارد و ايمني شهروندان را نيز به صورت مستقيم تحتتاثير قرار ميدهد. تغييرات اقليم روي ديگر اين حوادث است که آثارش بر ابعاد مختلف زندگي انسانها از جمله سکونتگاهها سايه انداخته است. علي بيتاللهي در گفتوگو با ايسنا، درباره تاثير تغييرات اقليمي بر ايمني زندگي افراد گفت: از ابتداي سال جاري تاکنون، شاهد تغييرات وضعيت و شرايط اقليمي، حداقل در کشور خودمان هستيم. البته انديشمندان اقليمشناس اين موضوع را به کل دنيا تعميم دادهاند و ميگويند کل دنيا تحتتاثير شرايط آبوهوايي قرار گرفته است، حتي برخي از کشورهاي اروپايي در همين ماههاي سال برف آنچناني نداشتهاند در حالي که در گذشته چنين نبوده است.دبير کارگروه ملي مخاطرات طبيعي با اشاره به سيلاب لرستان، خوزستان، گلستان و سيل ناگهاني شيراز که طي اين سيل21 نفر جان خود را از دست دادهاند، افزود: اعلام کردهاند که ظرفيت آب جاري شده در سيلاب سيستان به مراتب بيش از سيل گلستان بوده است و اين ابعاد حادثه را نشان ميدهند بنابراين اگر سيلاب را به عنوان يکي از آيتمهاي تغييرات اقليمي در نظر بگيريم متوجه ميشويم که به شدت ايمني مناطق مسکوني و مراکز جمعيتي را تحت تاثير قرار ميدهد. وي اثر تغييرات اقليمي بر ايمني مناطق مسکوني و مراکز جمعيتي را بلندمدت دانست و ادامه داد: سيل علاوهبر تخريب واحدهاي مسکوني و سکونتگاهها، اراضي و زمينهاي کشاورزي را هم از بين ميبرد؛ در حالي که زلزله زمين و اراضي و معيشت مردم را در وسعت زياد تخريب نميکند، اما تغييرات اقليمي اثرات بسيار زيادي دارند. به گفته دبير کارگروه ملي مخاطرات طبيعي، تغييرات اقليمي موجب بارشهاي شديد و رگباري و سيلآسا ميشود و ايمني سکونتگاههاي شهري و روستايي را به شدت تحتتاثير ميدهد که يکي از نمونههاي آن نيز انسداد جادهها در استان سيستان و بلوچستان بوده که دسترسي به چندين روستا را غيرممکن کرده است. بيتاللهي ادامه داد: علاوه بر اينها تغييرات اقليمي روي امنيت غذايي مردم نيز تاثيرگذار است که دست کمي از تخريب ساختمانها ندارد. واقعيت اين است که با فرسايش خاک و خشکساليها سطوح مغذي خاک از بين ميرود و مواد غذايي پايه براي مردم يک کشور کمياب ميشود و امنيت را به شکل ديگري تحتتاثير قرار ميدهد. وي افزود: يکي ديگر از مخاطرات اين تغييرات اقليمي، وقوع سيلاب و نفوذ آب به پي ساختمانهاست. براي مثال در زمان وقوع سيل گلستان در محدوده شهر آققلا چندين روز آب ارتفاع بسياري داشت و پي ساختمانهاي فاقد اسکلت را مرطوب کرده بود که در اين راستا خواص مصالح و چسبندگي آنها را از بين برد و همين موضوع موجب ضعيف شدن ساختمانها شده بود. در اين شرايط اگر زلزلهاي با قدرت کم هم اتفاق بيفتد احتمال تخريب بيشتر ميشود. اين امر ميان ساختمانهاي خشت و گلي و ساختمانهايي که مقاومت کمتري دارد اثرات محسوستري ميگذارد. وي با تاکيد بر اينکه راهکاري که در کل دنيا براي مقابله با اين تغييرات وجود دارد انجام اقدامات پيشگيرانه است، گفت: اقدامات پيشگيرانه با هزينه بسيار کمتري پيش از وقوع خسارتها امکان اجرايي شدن دارند. اگر محدوده سيلابها با احداث ديوارهها يا سازههاي محافظ کنترل شده و به مسيرهاي از پيش تعيين شده منتقل شود، يا اينکه تغذيه مصنوعي آبهاي زيرزميني را از طريق سيلابها داشته باشيم، ميتوانيم به راحتي از اين مخاطره طبيعي به صورت مفيد استفاده کنيم.
کشور ما به پيشگيري نياز دارد
دبير کارگروه ملي مخاطرات طبيعي ادامه داد: کشور ما به پيشگيري نياز دارد. حالا که اين وضعيت را پيشبيني ميکنيم نبايد طبق عادت منتظر بمانيم تا حادثه رخ دهد. بايد از همين حالا اقدامات پيشگيرانه را آغاز کنيم، چرا که پس از وقوع حادثه با انبوهي از خسارتها روبه رو هستيم که بايد آنها را تقبل کنيم. بودجه کلاني از مملکت صرف جبران خسارت ميشود؛ اين بودجهاي است که از اقتصاد ملي کشور کسر ميشود. بودجهاي است که ميتواند صرف زيرساختها و اشتغال جوانان شود در حالي که صرف جبران خسارت ميشود و اين موضوع مهمي است. بيتاللهي با بيان اينکه در حال وارد کردن اثر تغييرات اقليمي و مخاطرات آبوهوايي به برنامه ملي کاهش خطر حوادث و سوانح هستيم که خوشبختانه اين مساله هم بسيار پررنگ شده است، اظهار کرد: سرما و يخبندان، گرد و غبار و توفان، خشکسالي و سيلاب از نمادهاي شاخص اقليمي هستند که در برنامه ملي کاهش خطر حوادث و سوانح به آنها نيز خواهيم پرداخت. اين موارد را هم وارد مخاطرات و حوادث اولويتدار کردهايم و برنامهها و اقدامات پيشگيرانهاي را براي آن در نظر خواهيم گرفت که بايد تا آخر سال ابلاغ شود و در دستورات اجرايي دستگاههاي مختلف دولت و نهادهاي مشمول قانون مديريت بحران قرار بگيرد. دبير کارگروه ملي مخاطرات طبيعي اعلام در پايان اظهار کرد: اين برنامهها درباره مخاطرات عمده و آسيبپذيريهاي موجود به صورت برنامه مدون و بهعنوان اقدامات پيشگيرانه که هر دستگاهي بايد چه اقداماتي را انجام دهد، براي مقابله با آثار اين حوادث مدون ميکنيم که تا پايان سال جاري از سوي رئيس شوراي هماهنگي مديريت بحران (رياستجمهوري) ابلاغ خواهد شد.
