آيا برجام با غنيسازي 20درصدي ايران به پايان خود ميرسد؟
تاثير تنشهاي نظامي اخير ميان ايران و آمريکا
آيا برجام با غنيسازي 20درصدي ايران به پايان خود ميرسد؟
لورا راک وود، از مسئولان آژانس بينالمللي انرژي اتمي، اکنون گروه شبکه هستهاي آزاد در وين را هدايت ميکند. او معتقد است: جدا از درگيريها و تهديدات لفظي، آنچه ايران تاکنون انجام داده هيچکدام در راستاي حرکت به سلاح هستهاي نبوده است. NPR (راديوي عمومي ملي) آمريکا گزارش داد: بخش عمدهاي از بحران آمريکا و ايران که در روزهاي اخير هم شاهد تشديد آن بوديم، هنوز هم حول توافق هستهاي سال 2015 است. اکنون ميخواهيم به اين موضوع بپردازيم که آيا اين معامله واقعا در معرض نابودي است. ترامپ دو سال پيش ضمن خروج از اين توافق تحريمهايي را هم که لغو شده بود، دوباره اعمال کرد. بعد از خروج آمريکا از برجام و اعمال مجدد تحريمها، ايران کم کم شروع به کاستن از تعهدات برجامي خود کرد. در اين بين شرکاي اروپايي اين توافق بين ايران و آمريکا گرفتار شدهاند. آنها ميخواهند اين توافق را نجات دهند اما هفته گذشته چهارشنبه با فعال کردن مکانيسم حل اختلافات به ايران هشدار دادند. «انتخاب»، نوشت؛ در ادامه اين مطلب آمده است: پيتر کنيون از NPR اکنون قصد دارد بررسي کند که اروپا دقيقا کجاي اين ماجرا ايستاده است. پيتر کنيون ميگويد: کارشناسان منع گسترش سلاح هستهاي اکنون با اين سوال روبهرو هستند که آيا برجام به نقطه پاياني خود رسيده است؟ جيمز اکتون، مديرعامل برنامه سياست هستهاي در بنياد کارنگي ميگويد که شرايط در حال حاضر اصلا خوب نيست. جيمز اکشن: خوب، اين قرارداد هنوز نمرده، اما اگر بخواهيم واقعبينانه به قضيه نگاه کنيم بايد بگوييم که بهنظر نميرسد ديگر عمر چنداني داشته باشد. اکنون بايد گفت که حتي پيش از آنکه ترامپ آمريکا را از توافق در سال 2018 خارج کند و بگويد که ايران بايد براي توافق بسيار سختتر و طولانيتر مذاکره کند، نسبت به آينده اين توافق خوشبين نبوده است. اکنون حملات ايرانيها به پرسنل ارتش آمريكا در پايگاههاي عراق و بهويژه ترور ژنرال ايراني، قاسم سليماني، اين توافق را به نقطه پاياني نزديکتر کرده است. آکتون: بهنظر من اين ترور در دراز مدت، احتمالاً باعث تشديد بيشتر تنش در روابط آمريکا و ايران شود. همزمان تشديد تنش در روابط دو کشور باعث ميشود تا ايران انگيزههاي مضاعفي براي خروج از برجام پيدا کند. ساير کارشناسان منع گسترش سلاحهاي اتمي، ديدگاه کمي خوش بينانهتري دارند. لورا راک وود، از مسئولان آژانس بينالمللي انرژي اتمي، اکنون گروه شبکه هستهاي آزاد در وين را هدايت ميکند. او معتقد است: جدا از درگيريها و تهديدات لفظي، آنچه ايران تاکنون انجام داده هيچکدام در راستاي حرکت به سوي سلاح هستهاي نبوده است. راک وود ميافزايد: اول اينکه ايران هنوز با بازرسان آژانس انرژي هستهاي همکاري ميکند. دوم، ايران همچنين تهديد به خروج از پيمان منع گسترش سلاحهاي هستهاي نکرده است. فعلا تا زماني که ايران خلوص غنيسازي را به 20درصد يا بالاتر نرساند ميشود اميدوار بود. هرچند که آغاز غنيسازي 20درصد از سوي ايران لزوما به معناي دستيابي به سلاح هستهاي نخواهد بود، اما به هر حال چنين اقدامي پيام خوبي نخواهد داشت. کنيون ادامه ميدهد: برجام توافقي بود که حداقل براي تنها يک دهه مانع دستيابي ايران به سلاح هستهاي ميشد. راک وود در اين باره ميگويد که ايران هنوز زياد از توافق تخطي نکرده و به سرعت ميتواند دوباره به روند اجراي آن بازگردد، آنچه واقعا زنگ خطر را به صدا در ميآورد اين است که اين کشور ديگر اجازه بازرسي به کارشناسان سازمان بينالمللي انرژي اتمي را ندهد. راکوند: اگر ايران تصميم بگيرد که ديگر با آژانس بينالمللي انرژي اتمي همکاري نکند اين يک اتفاق بسيار بد خواهد بود. آخرين ضربه بر توافق هستهاي روز چهارشنبه از سوي اروپاييها زده شد. انگليس، فرانسه و آلمان اعلام كردند كه آنها از سازوكار حل اختلاف اين توافق براي وادار کردن ايران به پايبندي به آن را فعال کردهاند. اين اقدام اروپا باعث شد آيتا... علي خامنهاي، رهبر جمهوري اسلامي ايران، در اولين خطبه نماز جمعه خود که پس از هشت سال ادا ميشد، كشورهاي اروپايي را بهعنوان دشمن ايران سرزنش کند. آيتا... خامنهاي افزود: امروز، همه به وضوح اين دشمني اروپا را ميبينند. پس از يک سال انتظار، مشخص شد که آنها يعني اروپاييها، خدمتگذار آمريکا بوده و از خود هيچ ارادهاي ندارند. اين اقدام اروپا ميتواند منجر به اعمال تحريمهاي بيشتر عليه ايران شود و اين دقيقا همان چيزي است که آمريکا ميخواهد. وزير دفاع آلمان تاييد کرد که کاخ سفيد متحدين اروپايي خود را تهديد کرده که اگر آنها مکانيسم حل اختلافات با ايران را فعال نکنند، آمريکا تعرفههاي تجاري سنگيني عليه کالاهايشان اعمال ميکند. اکنون آنها اين کار را کردهاند و منتظر پاسخ ايران هستند.
