آفلاتوکسين؛ ادعايي بي‌اساس

آمار نگران‌کننده مصرف شير در کشور

آفلاتوکسين؛ ادعايي بي‌اساس

مديرکل دفتر بهبود تغذيه جامعه وزارت بهداشت، ضمن آنکه ادعاي وجود سم آفلاتوکسين در لبنيات را کذب خواند، گفت: مطرح کردن چنين ادعاهايي تنها مي‌تواند باعث کاهش مصرف شير و لبنيات در کشور شود که مقدمه‌اي براي عوارض جبران ناپذيري مانند کمبود کلسيم، نرمي استخوان،‌ شکستگي خود به خودي و... شود. زهرا عبداللهي، ‌در خصوص حواشي طرح وجود سم آفلاتوکسين در شير و لبنيات، گفت: به‌طور کلي کپک ايجاد شده روي هر ماده غدايي مي‌تواند منجر به ترشح سم آفلاتوکسين شود. ميزان ترشح اين سم در هر ماده غذايي ميزان مشخصي دارد و در صورتي که بيش از حد استاندارد باشد، مي‌تواند در طول زمان مشکلاتي براي انسان ايجاد کند. کپک موجود روي رب‌گوجه فرنگي، آبغوره،‌ آبليمو، مربا، ميوه و... همگي نمونه‌هايي براي وجود سم آفلاتوکسين است. وي با بيان اينکه مهم‌ترين اصل اين است که مردم بدانند آفلاتوکسين مي‌تواند در هر ماده غذايي وجود داشته باشد و اين موضوع تنها شامل‌حال شير و لبنيات نيست، اظهار کرد: البته ميزان مجاز براي وجود اين سم در مواد غذايي کاملا مشخص است و در صورتي‌که بيش از استاندارد موجود در مواد غذايي گزارش نشود، نمي‌تواند ضرري به انسان برساند. عبداللهي ضمن آنکه فرضيه وجود سم آفلاتوکسين در شير و لبنيات را کذب محض خواند، تاکيد کرد: ادعايي که در روزهاي اخير مطرح شده بدون هيچ مدرک و سند علمي ارائه شده و فاقد اعتبار و استناد است، از اين رو مردم نبايد نگران باشند. اصلي‌ترين ضرر اين دست ادعاها کاهش مصرف شير و لبنيات در کشور است؛ هم‌اکنون در شرايط عادي نيز سرانه مصرف شير و لبنيات در کشور بسيار پايين است؛ در حالي که يک برنامه غذايي سالم مي‌گويد روزانه حداقل مصرف دو ليوان شير يا معادل آن امري ضروري است. وي در خصوص ميزان مجاز سم آفلاتوکسين در مواد غذايي طبق استانداردهاي کشورمان افزود: اين استاندارد در کشورهاي مختلف متفاوت است. به طور مثال اين استاندارد در آمريکا 500 نانوگرم در هر ليتر است؛ درحالي که استاندارد مجاز وجود سم در کشور ما بر اساس کدکس موجود 100 نانوگرم در هر ليتر است. نکته حائز اهميت اما اين است که بر اساس بازرسي‌هاي وزارت بهداشت و سازمان دامپزشکي اين رقم اکنون به ازاي هر ليتر شير يا لبنيات به طور متوسط 50 نانوگرم گزارش شده است. عبداللهي در مورد عوارض سم آفلاتوکسين بر بدن انسان، تصريح کرد: در صورتي که اين سم بيش از حد استاندارد و بيش از يک بار آن‌ هم به صورت مداوم به بدن انسان وارد شود، مي‌تواند در بلند مدت منجر به مشکلات کبدي شود که اين امر کاملا دور از انتظار و حتي نادر است. اکنون نيز در کشور هيچ موردي از سرطان کبد به دليل مصرف سم آفلاتوکسين گزارش نشده است. نکته مهم آن است که ميزان دوز خطرناک سم آفلاتوکسين براي بدن انسان 5/3 ميلي‌گرم به ازاي هر کيلوگرم وزن بدن انسان است که ورود اين ميزان دوز به بدن انسان از طريق مواد غذايي کاملا بعيد است. وي در خصوص سرانه مصرف لبنيات در کشور، اظهار کرد: سرانه مصرف لبنيات در کشور بر اساس آخرين گزارشات در سال 2020، سالانه 27 ليتر براي هر نفر است؛ در حالي که سرانه مصرف لبنيات به ازاي هر نفر در ايرلند 125 ليتر در سال و در فنلاند 120ليتر در سال است. اين آمار نشان مي‌دهد مصرف روزانه شير به طور متوسط در ايران يک استکان است که بسيار کمتر از حد استاندارد است. به‌تبع پايين بودن سرانه مصرف شير در کشور، مصرف ساير مواد لبني نيز با آمار قابل‌توجهي روبه‌رو نيست، به شکلي که سرانه مصرف لبنيات حدود 70 کيلوگرم براي هر نفر در يک سال است؛ در حالي که اين رقم در اروپا به 350 کيلوگرم و در آمريکا به 250 کيلوگرم مي‌رسد.