وقتي روان جسم را ميآزارد
هريک از بيماريهاي رواني و جسمي در يکديگر تاثير گذارند. زماني که روان آدمي آزردهخاطر ميشود به نوعي جسم را نيز درگير ميکند و گاه بالعکس برخي بيماريهاي جسمي ناخودآگاه در روح و روان آدمي تاثيرگذارند. افسردگي يکي از اين بيماريهاست و شايد هر يک از افراد در طول زندگي چندين بار آن را تجربه کردهاند. هر يک از بيماريهاي روحي و رواني به نوعي در جسم تاثير ميگذارد و گاه افراد، به دنبال درمان بيماري جسماني خود هستند غافل از آنکه ريشه بيماريشان در روح و روان فرد پنهان شده است. بر اساس گزارشهاي وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، 23 درصد جمعيت 15 تا 64 سال کشور از يک اختلال روانپزشکي رنج ميبرند. به عبارت ديگر از هر چهار نفر در اين گروه سني يک نفر دچار يکي از اختلالات روانپزشکي هستند که بيش از 60 درصد افراد اختلالات «افسردگي» دارند. ميزان افسردگي شديد در دنيا به ازاي هر 100 هزار نفر در دنيا 2 هزار و 923 است و در ايران به ازاي هر 100 هزار نفر سه هزار و 328 نفر دچار افسردگي شديد هستند. همچنين ميزان شيوع افسردگي در کل جهان به ازاي هر 100 هزار نفر هزار و 425 و در ايران هزار و 275 نفر است.
افسردگي؛ شايعترين اختلال رواني
محمدرضا کاوري متخصص روانپزشکي در زمينه افسردگي به ايرنا ميگويد: افسردگي شايعترين اختلالات رواني است که علاوهبر آسيب زدن به سلامت روح و روان، جسم را نيز بيمار کرده و به مرور فرسوده ميکند. وي ادامه ميدهد: معمولا در افراد مبتلا به افسردگي، دير خوابيدن يا بيداري در شب گزارش ميشود ولي براي برخي ديگر پرخوابي آزاردهنده است، درد قفسه سينه نيز ميتواند علامتي از مشکلات قلبي، ريوي و گوارشي باشد. لازم است با پزشک معالج راجعبه علل احتمالي اين نوع درد مشورت شود. اگر علت جسماني براي آن يافت نشود اين نوع درد ميتواند ريشه عصبي و افسردگي داشته باشد. اين استاد دانشگاه ميافزايد: اگر فردي با وجود استراحت و خواب کافي خستگياش رفع نميشود و انرژي براي انجام کارهاي روزمره ندارد، علامتي از افسردگي را در خود دارد. وي ادامه داد: براساس مطالعات انجام شده، افراد افسرده چهار برابر بيشتر از افراد سالم خستگيهاي غيرقابل توجيه دارند و در مقابل افراد با خستگي و بيحالي سه برابر بيشتر به افسردگي مبتلا ميشوند. کاوري، دردهاي ماهيچهاي و مفصلي را از علائم افسردگي ميداند و ميگويد: احساس درد و افسردگي به هم مرتبط هستند، زندگي با درد مکرر ميتواند خطر افسردگي را افزايش دهد. افسردگي به خودي خود ممکن است حس درد را به وجود آورد، چراکه هر دو اين شرايط، به عنوان ناقلين شيميايي در مغز موثر هستند. بنابراين احتمال پيشرفت دردهاي مداوم در افراد افسرده سه برابر بيشتر است. وي اظهار ميدارد: مغز و سيستم هاضمه ما به شکل قدرتمندي به هم مرتبط بوده و به همين علت است که بسياري از ما دل درد يا تهوع را در زمان استرس و نگراني تجربه ميکنيم. افسردگي ميتواند دليلي بر علائمي مانند تهوع، سوءهاضمه، اسهال يا يبوست باشد.
افسردگي ميگرن را تشديد ميکند
اين روانپزشک، با بيان اينکه افراد افسرده اغلب از سردرد گلهمند هستند، ميگويد: افسردگي شديد سه برابر احتمال ميگرن را بالا ميرود و افراد مبتلا به ميگرن پنج برابر بيشتر در معرض خطر ابتلا به افسردگي هستند. کاوري اضافه ميکند: برخي مبتلايان به افسردگي اشتهايي براي غذاخوردن ندارند و در مقابل برخي ديگر نميتوانند از خوردن دست بکشند و غذا خوردن احساس تنش و ناکامي را در آنها کاهش ميدهد. افسردگي با اختلالاتي مانند بيشخواري مرتبط است و اين ارتباط در زنان به شکل قويتري خود را نشان ميدهد. وي ادامه ميدهد: زود خشمگين شدن و بيقراري به دليل مشکلات خواب يا ديگر مسائل مربوط به افسردگي به وجود ميآيد. افسردگي گرايش فرد را به مشروبات الکلي يا مصرف مواد بالا برده و آنها نيز به تبع آن تحريکپذيري و ناآرامي را در فرد دامن ميزنند. اين روانپزشک با اشاره به اينکه کاهش تحرک و فعاليت از ديگر علائم ابتلا به افسردگي است، ميگويد: داشتن برنامه جسماني منظم نهتنها اندامهاي بدن را متناسبتر ميسازد بلکه ناقلين شيميايي را در مغز آزاد ميسازد که در نتيجه احساس نشاط ايجاد ميشود و حساسيت به درد را کاهش مييابد. کاوري اضافه ميکند: البته ورزش افسردگي درمان نميکند. بنابراين اگر از افسردگي رنج ميبريد اما براي ورزش کردن و فعاليت، انرژي و انگيزه کافي را در خود نمييابيد، به ياد داشته باشيد که ورزش ميتواند انرژيتان را بيشتر کرده، احساس خستگي و رخوت را کاهش داده و به خواب بهتر کمک کند.
