دانستنی‌ها

سالمندان چه ويتامين‌هايي نياز دارند؟

در افراد بالاي 65 سال از هر دو نفر يک نفر ويتامين «D» و از هر چهار نفر نيز يک نفر ويتامين «B12» کمتر از حد طبيعي دارد. يک متخصص طب سالمندي گفت: در دوره سالمندي، افراد با کمبودهاي ويتامين بسياري مواجه هستند که ضرورت دارد مصرف آنها نسبت به اين کمبودها آگاه باشند. عباس نعمت‌اللهي افزود: مصرف مايعات در سالمندان بايد به مقدار کافي بوده زيرا نشانه‌هاي کمبود آب در بسياري از سالمندان ممکن است به‌صورت خشکي لب‌ها، گود افتادن چشم‌ها، تب، يبوست، کاهش حجم ادرار و تهوع باشد که اين مساله در مورد سالمنداني که در مناطق گرم زندگي مي‌کنند، بيشتر شايع است. اين استاد دانشگاه ادامه داد: بيشتر سالمندان علاقه زيادي به مصرف مکمل‌هاي ويتاميـن دارند که بايد از مصرف بيش از حد نياز اين مکمل‌ها خودداري شود، در مورد ويتامين‌هاي محلول در آب، اغلب کمبودي در سالمندان ديده نمي‌شود، مگر در سالمنداني که دچار سوءتغذيه هستند.

آنتي‌بيوتيک‌ها باعث کمبود ويتامين

نعمت‌اللهي گفت: همچنين ممکن است بعضي سالمندان به‌علت مشکلات دندان و يا مشکلات گوارشي از خوردن سبزي‌ها و ميوه‌ها پرهيز کنند، در حاليکه اين منابع غذايي تامين‌کننده ويتامين ضروري «C» است، بايد به اين نکته مهم توجه شود که مصرف زياد آنتي‌بيوتيک‌ها، مي‌تواند باعث کمبود برخي از ويتامين‌ها شود. وي اظهارداشت: عوامل مختلفي از جمله ميزان جذب روده اي کلسيم، عملکرد کليه‌ها، متابوليسم استخوان‌ها، تداخل غذا و دارو، کم‌تحرکي و مصرف ناکافي لبنيات به‌دليل تحمل نکردن لاکتوز، در کمبود کلسيم در سالمندان نقش دارند، در صورتي که شير و لبنيات به مقدار کافي مصرف نشود، ممکن است نياز به مصرف مکمل کلسيم باشد که البته تشخيص آن بايد از سوي پزشک و متخصص تغذيه انجام شود، مصرف سديم هم بايد در سالـمنداني که مبتلا به فشارخون، مشکلات قلبي، کليوي و ديابت هستند، محدود شود. نعمت‌اللهي گفت:‌ در افراد مسن مصرف روزانه 6 تا هشت ليوان مايعات براي پيشگيري از يبوست وکم آبي بدن توصيه مي‌شود، زيرا افراد مسن با توجه به نياز واقعي به مايعات کمتر احساس تشنگي مي‌کنند و به همين دليل بيشترمستعد کم آبي بدن و يبوست هستند. وي ادامه داد: با افزايش سن، نياز به انرژي کاهش مي‌يابد به همين علت نياز متابوليسمي ‌بدن به انرژي از ساير گروه‌هاي سني کمتر است. افراد مسن فعاليت بدني کمتري دارند و در نتيجه نيازمند غذاي کمتري براي ثابت نگهداشتن وزن هستند، براي محدود کردن دريافت انرژي، توصيه مي‌شود غذاهاي کم حجم و غني از مواد مغذي را بيشتر مصرف کنند و مصرف مواد شيرين و چربي‌ها را نيز کاهش دهند. نعمت‌اللهي گفت:‌ از آنجايي که در سالمندان نياز به انرژي کاهش مي‌يابد، پروتئين مورد نياز بدن بايد از منابع باکيفيت بالا مانند گوشت‌ کم‌چربي، مرغ، ماهي، سفيده تخم‌مرغ، فرآورده‌هاي لبني بدون چربي يا کم چربي تامين شود، غلات و حبوبات نيز از منابع گياهي پروتئين هستند که اگر با هم مصرف شوند تمامي ‌اسيدهاي امينه ضروري مورد نياز بدن را تامين مي‌کنند و پروتئين حدود 15 درصد کل انرژي روزانه را تشکيل مي‌دهد. وي افزود: مصرف چربي‌ها بايد در رژيم غذايي سالمندان محدود شود، دريافت چربي نبايد بيش از 30 درصد کل انرژي دريافتي در روز باشد، سهم چربي اشباع (شامل چربي پنهان در گوشت، انواع روغن جامد و کره) که بايد تا حداکثر 10 درصد انرژي دريافتي روزانه کنترل شود. با افزايش سن مقدار توده چربي بدن سالمندان افزايش مي‌يابد و در نتيجه احتمال چاقي و خطر ابتلا به بيماري‌هايي مانند فشارخون، ديابت و بيماريهاي قلبي‌وعروقي افزايش مي‌يابد.

چربي را کنترل کنيد

اين متخصص طب سالمندي با بيان اينکه کنترل شديد چربي خون براي سنين 50 تا 70 سال مفيد است، اظهارداشت: جذب کلسيم و ويتامين «D» بدن با افزايش سن کاهش مي‌يابد بنابراين با افزايش سن نياز بدن به مصرف منابع غني کلسيم (مانند شير ولبنيات) و تامين اين ويتامين (استفاده از نور آفتاب) افزايش مي‌يابد. وي ادامه مي‌دهد: مصرف جگر و روغن کبد ماهي براي تامين ويتامين «D» توصيه مي‌شود و زنان بالاي 50 سال و همچنين همه بالغين بالاي 60 سال 1000 تا 1500 ميلي‌گرم در روز کلسيم دريافت کنند. نعمت‌اللهي با بيان اينکه با افزايش سن توانايي جذب ويتامين B12 بدن کاهش مي‌يابد، مصرف مقدار مناسبي از گوشت قرمز، ماهي، شير و تخم‌مرغ به‌عنوان منابع اين ويتامين توصيه مي‌شود. وي گفت: کمبود ويتامين «6B» به‌علل مختلف در سالمندان شايع است زيرا با بالا رفتن سن متابوليسم اين ويتامين افزايش و جذب آن کاهش مي‌يابد، از طرف ديگر در سالمندان به علت مصرف ناکافي گوشت دريافت اين ويتامين کاهش مي‌يابد. توصيه مي‌شود روزانه منابع غني اين ويتامين از جمله انواع گوشت، جگر، شير، تخم‌مرغ، حبوبات و غلات کامل مصرف شود. نعمت‌اللهي، کم‌خوني را در سالمندان نسبت به افراد ديگر شيوع کمتري دانست و افزود: اما در افرادي که غذاهاي کم انرژي مصرف مي‌کنند و يا مشکوک به سوءتغذيه هستند شايع است، نياز مردان و زنان سالمند به آهن يکسان بوده و ميزان توصيه شده روزانه به‌طور متوسط هفت ميلي‌گرم است. وي ادامه داد: زرده تخم‌مرغ، گوشت، ماهي، جگر، حبوبات و سبزي‌هاي برگ سبز تيره مانند جعفري، برگ چغندر، گشنيز و بخش‌هاي تيره برگ از منابع آهن هستند و با افزايش سن، ميزان متابوليسم بدن افت مي‌کند، زيرا فعاليت بدني به‌طرز چشمگيري کاهش مي‌يابد. اين متخصص طب سالمندي خاطرنشان کرد: کاهش توده بافت نرم عضلاني از سنين حدود 30 تا 40 سالگي و کاهش توده چربي از حدود 75 سالگي آغاز مي‌شود و کاهش توده عضلاني به‌ويژه در مردان شايع‌تر بوده و ممکن است با کاهش وزن تظاهر نکند، با افزايش سن تجمع چربي افزايش مي‌يابد و سبب افزايش خطر بيماري‌هاي قلبي‌وعروقي و متابوليک مي‌شود.

افسردگي چگونه بر آلزايمر اثر مي‌گذارد؟

افسردگي بيماري مزمني است که در آن احساساتي نظير غم و اندوه،‌ يأس يا کمبود انرژي و... بر زندگي فرد سايه انداخته به‌صورتي‌که غلبه بر اين احساسات بسيار سخت خواهد بود. بسياري از علائم افسردگي و دمانس شبيه به هم هستند که مي‌تواند در تشخيص افسردگي در افراد مبتلا به دمانس مشکل‌ساز شود از اين رو بايد ابتدا به تعريف دمانس يا فراموشي بپردازيم.دمانس يا اختلال شناخت به شرايطي گفته مي‌شود که براثر آن طي روندي آهسته و تدريجي، عملکردهاي عالي مغز دچار آسيب‌شده و از بين مي‌روند. معمولا افت حافظه نشانه‌اي است که سبب مراجعه فرد به پزشک مي‌شود البته؛ ابتلا به دمانس در قلمرو شناختي مانند قدرت تفکر، تکلم، قضاوت، استدلال و ادراک نيز مشکلاتي ايجاد مي‌کند. بيماي آلزايمر شايع‌ترين نوع اختلال شناخت و حافظه است که با شروع تدريجي و پيشرفت مداوم به مرور حافظه و توانايي‌هاي ذهني ديگر فرد را تحت تاثير قرار داده و منجر به بروز مشکل در زندگي روزمره فرد مي‌شود.