وفور مکمل هاي قاچاق در باشگاههاي بدنسازي
گرايش و علاقهمندي نسل جوان و نوجوان به باشگاههاي بدنسازي، باعث شده شاهد عرضه روزافزون مکملهاي ورزشي تقلبي و قاچاق در اين قبيل باشگاهها باشيم. تنها محل مجاز توزيع و فروش انواع مکملها، داروخانهها هستند و ساير مراکزي که به عنوان محل فروش اين مکملها فعاليت ميکنند به هيچ عنوان داراي صلاحيت و مجوز قانوني نيستند. گسترش روزافزون باشگاههاي بدنسازي در کشور، حکايت از استقبال افراد جوان و نوجوان جامعه به اين رشته ورزشي دارد. اما نکتهاي که نبايد از آن غافل بود، ورود مکملهاي ورزشي از نوع تقلبي و قاچاق به محيط باشگاههاي بدنسازي است. بر اساس اعلام مسئولان سازمان غذا و دارو، ناظران و بازرسان معاونت غذا و دارو در دانشگاههاي علومپزشکي کشور، به صورت مداوم از داروخانهها بازديد ميکنند. از همين رو ميزان تخلفات و کشفيات مکملهاي ورزشي غيرمجاز در داروخانهها بسيار کم بوده به طوري که طبق آمار موجود ميزان اين تخلفات کمتر از يک درصد است. در عين حال، ميزان مکملهاي غيرمجاز که در مکانهاي غيررسمي و باشگاههاي ورزشي به فروش ميرسد، نسبتا بالاست. با توجه به نبود راه تشخيصي از روي ظاهر پودرهاي مصرفي، افرادي که اين قبيل محصولات را از مکانهايي غير از داروخانهها تهيه ميکنند، حتما بايد به وجود برچسب TTAC روي محصول دقت کرده و کد UID يا کد اصالت را در سايت www.ttac.ir دنبال کنيد.
سهم مکملهاي وارداتي
منوچهر دادگرنژاد، سرپرست اداره کل امور فرآوردههاي طبيعي، سنتي و مکمل سازمان غذا و دارو، با عنوان اين مطلب که در سال 98 حدود 88 شرکت واردکننده مکمل تا مرداد امسال، 26 ميليون يورو فرآورده وارد کردهاند که ميزان آن نصف واردات سال 97 بود، گفت: واردات مواد اوليه توليد مکمل بيش از 20 درصد رشد داشته است، اين در حالي است که شاهد کاهش 30 درصدي واردات انواع مکمل به کشور هستيم.بر اساس آمار اعلامشده از سوي توليدکنندهها، ميزان فروش مکملهاي داخلي در سال 96 کمتر از 700 ميليارد تومان بوده که در سال 97 اين عدد به بيش از 900 ميليارد و از ابتداي سال 98 تاکنون اين عدد به بيش از 600 ميليارد تومان رسيده است. اين اعداد به وضوح نشاندهنده تقويت بازار مکملهاي توليد داخل است. در همين حال، دبير فدراسيون بدنسازي و پرورشاندام، عنوان کرده است که استفاده از مکمل و مواد نيروزا در باشگاهها ممنوع است و مديران و مربيان باشگاههاي پرورشاندام نبايد ورزشکاران را به مصرف مواد نيروزا ترغيب کنند.
پودر مهتابي در مکملهاي تقلبي
بيشترين ماده مصرفي در مکملهاي ورزشي، «کراتين» است و بافتهاي ماهيچه بيشترين مصرفکننده کراتين است. همين موضوع باعث ميشود تمايل به مکملهاي ورزشي حاوي کراتين، بيشترين متقاضي مصرف را داشته باشند. از همين رو، ساره جلويان، کارشناس مکملهاي طبيعي، با اشاره به استفاده از پودر مهتابي سوخته به جاي کراتين در مکملهاي ورزشي تقلبي و قاچاق، گفت: کراتين در متابوليسم ماهيچه اهميت فراواني دارد زيرا از راه سنتز فسفوکراتين (کراتين فسفات) مولکول پرانرژي ايجاد ميکند و در نتيجه در فعاليتها و ورزشهاي سرعتي و انفجاري به کار ميرود. وي افزود: مصرف مکمل کراتين ميتواند موجب افزايش ميزان و محتواي کراتين موجود در عضلات شود و با توجه به اينکه اين ماده هنوز از طرف کميته بينالمللي المپيک با محدوديت يا منع مصرفي مواجه نشده است، بنابراين در بين ورزشکاران به عنوان يک مکمل کارافزا از جايگاه خاصي برخوردار است. جلويان خاطرنشان کرد: مونوهيدرات کراتين يکي از معروفترين و موثرترين مکملهاي بدنسازي در بازار است و مهمترين عوارض جانبي مهم کراتين افزايش وزن، دهيدراسيون، مشکلات کليوي و... است. وي يکي از مشکلات مهم در مصرف مکملهاي حاوي کراتين را، شباهت ظاهري پودر آن با پودر لامپ مهتابي دانست و گفت: کراتين داراي ساختار کريستالي و سفيد رنگ است و اين امر موجب سوءاستفاده سودجويان و ساخت پودرهاي مکمل تقلبي با عنوان کراتين و با محتويات پودر مهتابي شده است که تنها راه تشخيص در اين زمينه روشهاي طيفسنجي IR و در آزمايشگاه است. عباس کبرياييزاده، نايب رئيس سنديکاي صاحبان صنايع داروهاي انساني ايران، با عنوان اين مطلب که بيش از 70 درصد زنجيره تامين مکملهاي ورزشي در کشور قابلاطمينان نيست، گفت: مکملهاي ورزشي به صورت نامطمئن در اختيار ورزشکاران قرار ميگيرد. وي نسبت به اضافه کردن ترکيبات شيميايي به مکملهاي ورزشي هشدار داد و افزود: بيشترين مصرفکنندگان مکملهاي ورزشي، افراد جوان و نوجوان جامعه هستند که در سن رشد قرار دارند. از همين رو، بايد مراقب بود که مکملهاي غيرمجاز در اختيار آنها قرار نگيرد.