گاندوهای مضطرب در کمین سیلزدگان
آرمان ملي- رها معيري: وضعيت در استان سيستان و بلوچستان به شرايط عادي بازنگشته و با وجود فروکش کردن آب در برخي از مناطق، گل و لاي به اموال و خانههاي مردم آسيب جدي وارد کرده است. هنوز ميزان دقيقي از ميزان خسارت به اموال مردم اين استان وجود ندارد، اما مسئولان خسارت به احشام را بسيار زياد عنوان کردند و طبق گفتههاي مديرکل مديريت بحران استان سيستان و بلوچستان، خسارت به 20هزار هکتار زمين مزروعي در اين استان وارد شده است. از سوي ديگر خطراتي همچون هجوم گاندوها و شيوع بيماري آنفلوآنزا، سيل زدگان را تهديد ميکند. با اين حال طبق اعلام سازمان هواشناسي، امروز (25 دي) بايد در انتظار بارش باشيم و بارش باران بخشهايي از جنوب استانهاي هرمزگان و سيستان و بلوچستان را تحت تاثير قرار ميدهد، که اين امر ميتواند در بالا آمدن آب و جابهجايي گاندوها و افزايش احتمال حمله اين حيوانات مضطرب که زيستگاه خود را از دست دادهاند، موثر باشد. چندي پيش ادارهکل حفاظت محيط زيست سيستان و بلوچستان در اطلاعيهاي اعلام کرد: «با توجه به بارندگيهاي اخير و سيلاب به وجود آمده در جنوب اين استان احتمال خروج تمساح پوزه کوتاه (گاندو) از برکه وجود دارد که مردم بايد به شدت مراقب حمله آنها باشند. پيرو بارندگي اخير و سيلاب به وجود آمده در جنوب سيستان و بلوچستان و با توجه به سرريزشدن آب رودخانهها و سدها در منطقه و به تبع آن سردي هوا، شرايط جوي، استرس و تنش در حيات وحش بهويژه تمساح پوزه کوتاه(گاندو) احتمال خروج تمساحها از برکه و اسير شدن در امواج خروشان آب و به تبع آن دور شدن از زيستگاه اصليشان وجود دارد. مردم نسبت به تردد در مناطق سيلابي، حاشيه رودخانه باهوکلات، هوتکها، مردابها و مناطق حاشيهاي که محل تجمع آبهاي راکد شده است ، جدا خودداري شود.»
مراقب گاندوها باشيد
از سوي ديگر سر ريز اين سد به جز خسارت زيادي که به پوشش گياهي و جانوري وارد کرده، سبب شده تمساحهاي پوزه کوتاه معروف به «گاندو» از محل اصلي زندگي خود که در حاشيه رودخانه باهوکلات قرار دارد، جابه جا شوند و به روستاها نزديک و خطراتي را براي ساکنان حاشيه اين رودخانه ايجاد کنند.وحيد پورمردان، مدير کل محيط زيست سيستان و بلوچستان با اعلام اينکه امکان حضور گاندو در مناطق حاشيهاي رودخانهها وجود دارد؛ ميگويد: محدوده پراکنش و زيستگاه اين گونه جانوري در حاشيه رودخانه باهوکلات، سرچشمه سد پيشين قرار دارد. در چند روز گذشته بارشهاي کمسابقه سبب طغيان اين رودخانه و در نهايت سر ريز شدن اين سد شده است. در چنين شرايطي احتمال دارد تمساح پوزه کوتاه از محل زندگي خود جا به جا شده و به مناطق ديگري منتقل شده باشد. البته تاکنون موردي مشاهده نشده اما کارشناسان بر اين باورند اين اتفاق رخ داده است. وي با اشاره به خطرات احتمالي حضور گاندو ميافزايد: در محدوده 50 کيلومتري رودخانه باهوکلات، روستاهاي زيادي قرار دارند که احتمال حضور گاندو در مناطق نزديک به آنها وجود دارد لذا خواهشمند است افراد نسبت به تردد در مناطق سيلابي، حاشيه رودخانه باهوکلات، هوتکها، مردابها و مناطق حاشيهاي که محل تجمع آبهاي راکد شده با احتياط بيشتري برخورد و حتيالامکان از تردد در اين مناطق خودداري کنند.پورمردان ميافزايد: مردم منطقه با اين گونه جانوري آشنايي کامل دارند از اينرو نگراني ما در خصوص افراد نا آشنا به منطقه است که براي امدادرساني آمدهاند. از اينرو يگان اداره کل حفاظت محيط زيست در آمادهباش کامل قرار دارد. مردم بايد بدانند در چنين شرايطي حتي گونه منزوي گاندو نيز به علت تنش و شوک وارده ناشي از جابه جايي در حالت تهاجمي قرار دارد. البته اين موضوع در خصوص ديگر گونههاي جانوري نيز صدق ميکند. در حقيقت حيوانات با جابه جايي زيستگاه و همچنين سرد شدن يکباره هوا در منطقه دچار استرس شده و در حالت تهاجمي قرار گرفتهاند لذا افراد بايد در اين زمينه به هشدارها توجه کنند؛ خواهشمند است مردم به جهت پيشگيري از وقوع حوادث تلخ و حملات احتمالي حيات وحش در زمان مشاهده هر گونه جانوران وحشي گرفتار در مناطق انساني، مراتب را به اداره حفاظت محيط زيست اعلام کنند و از هر گونه اقدام خودسرانه بپرهيزند.
گزارشي از هجوم گاندوها نداشتيم
با اين حال در چند روز گذشته اخبار متعددي در رابطه با حمله گاندوها به مردم سيل زده در شبکههاي اجتماعي منتشر شده که يک کارشناس تنوع زيستي سازمان حفاظت محيط ضمن تکذيب اين اخبار ميگويد: حجم و شدت آب در سيل جنوب کشور بهحدي بوده است که بايد توقع از بين رفتن تعدادي از گاندوها را نيز داشته باشيم، پيش از اين بر اساس آخرين برآوردها حدود 500 تمساح سرشماري شده بود.اصغر مبارکي با بيان اينکه حجم و شدت آب در مناطق سيلزده جنوب کشور بهگونهاي است که ميتواند گاندوها (تمساح پوزهکوتاه) را جابه جا کند، اظهار کرد: سيل و خشکسالي همواره بهعنوان دو عامل تهديدکننده طبيعي معرفي شدهاند. از اين رو بايد توقع تلفات و از بين رفتن تمساحها در سيستان و بلوچستان را نيز داشته باشيم. گاندوها اگر در مسير رودخانه باشند امکان فرار از طغيان آب را نخواهند داشت ولي در نقاطي که از زيستگاه خارج شده باشد ميتوانند پس از فروکش کردن آب مجدد خود را به زيستگاه برسانند.
