بستن

نقض آشکار حقوق بین‌الملل

نقض آشکار حقوق بین‌الملل
احسان شریعتی پژوهشگر و جامعه‌شناس

اقدام تروريستي دولت ترامپ شکستن خط سرخ تازه‌اي بود در عرصه نقض آشکار حقوق بين‌الملل، تجاوز به سيادت ملي يک کشور، و تحريک آشکار به آغاز جنگ با کشوري ديگر در منطقه سراسر ملتهب خاورميانه. هدف سياسي از اين ترور «رسمي» کدام بود؟ کشتار جمعي سپهبد سليماني به‌همراه ميزبانانش از دولت عراق، سردار سپاهي که علاوه بر نبرد در جبهه‌هاي دفاع از کشورش، با ايفاي نقشي درخشان در سقوط خلافت داعش به نامي مشهور در منطقه تبديل شده بود، جز «اعلام» جنگي ديگر چه معنايي مي‌توانست داشت؟ آن‌گاه که سوداگران بر عرصه سياست مسلط مي‌شوند، جنگ ديگر «تداوم سياست به وسايلي ديگر» نيست، بلکه به‌عکس، سياست در اينجا، تداوم جنگي مي‌شود که، به‌رغم استفاده از ابزار نظامي، اغراضي بازاري را تعقيب مي‌کند (ترکيب تهديد و پيشنهاد مذاکره)؛ قرار دادن کشوري بر سر دو راهي دور انتقام و انهدام از سويي و تسليم به شروط تحميلي قدرتي فائق به‌لحاظ فناوري، از ديگرسو. و در هر دو حال، سودآور‌بودن اين تعامل نامعمول انگيزه اصلي سياسي از اين نوع تهوّرهاي نظامي است. بر صفحه شطرنج چنين موقعيت خطيري، اينک هشياري و محاسبه دقيق هرگونه اقدام متقابلِ متناسب، امري حياتي است و از واکنش‌هاي احساسي، نفرت‌پراکني و خشونت کور، کاري بخردانه و کارا ساخته نيست. مقاومت هوشمندانه، ترکيبي است از دو عنصر قدرت (نمايي به‌ويژه نظامي) و سياست (به‌ويژه ديپلماتيک) و اما پيش‌تر از همه، مستظهر‌بودن به پشتوانه مردمي از درون، و متکي‌بودن به‌شيوه قانون‌مدار در برون. همين دو شرط پيش‌بيني و پيشگيري لازم و ضروري، دو ملاک تضمين و توفيق نهايي است، و نه توهمات امپراطوري‌گستري با هر رنگ و صبغه سياسي، عقيدتي، قومي، و فرقه‌اي. پس اتخاذ سياست صلح‌طلبي بين‌ا‌لمللي، به‌ويژه ميان همسايگان در منطقه خاورميانه و اتکا بر مردم‌سالاري بر اساس نوعي دوستي مدني (مبتني بر شناسايي تنوع و تفاوت)؛ دو راهکار اصلي است براي برون‌رفت از بحران کنوني، خروج از حصر تحريم‌ها و اجتناب از ورود به دور باطل خشونت، تخريب و کشتار. چه، به‌تعبير ديوجانس، بهترين راه انتقام گرفتن از دشمنان چيست؟ احترام‌برانگيز نمودن خود. ميهن ما امروزه در معرض جنگي خانمان‌سوز با ابعادي پيش‌بيني‌ناپذير قرار گرفته‌ است. نقش کليه قشرهاي آگاه و متعهد ملي و مردمي مي‌تواند با ساماندهي کارزار و کمپيني بين‌المللي عليه جنگ‌افروزي، تروريسم دولتي، کشتار جمعي و انهدام زيرساخت‌هاي حياتي کشور، ارتکاب جنايت جنگي، از جمله توحش تخريب آثار فرهنگي و تمدني و ورود به دور بي‌پايان خشونت کور، در برابر سيطره نيروهاي جهل و جنون، جور و افراط، بر جهان و منطقه ما، بازدازنده و کارا باشد.

انتشار :
پربازدیدترین اخبار
تبلیغات متنی