شلیک به اعتماد عمومی
پس از سه روز گمانهزني در مورد علت سقوط هواپيماي مسافربري مسير تهران-کيف، بالاخره ستاد نيروهاي مسلح علت سقوط را خطاي انساني اعلام کرد. در اين اطلاعيه آمده است: پرواز شماره 752 خطوط هوايي اوکراين از فرودگاه امام خميني(ره) حرکت نموده و درهنگام چرخش، کاملاً در حالت نزديک شونده به يک مرکز حساس نظامي سپاه و در ارتفاع و شکل پروازي يک هدف متخاصم قرار ميگيرد که در اين شرايط بر اثر بروز خطاي انساني و به صورت غير عمد، هواپيماي مذکور مورد اصابت قرار گرفته که متاسفانه موجب به شهادت رسيدن جمعي از هموطنان عزيز و جان باختن تعدادي از اتباع خارجي ميشود.
سردار اميرعلي حاجيزاده فرمانده نيروي هوافضاي سپاه در نشست خبري به منظور تشريح ابعاد حادثه هدف قرار گرفتن هواپيماي مسافربري شرکت اوکرايني، اظهارداشت: حادثه دلخراش سرنگوني هواپيماي مسافربري خطوط هوايي اوکراين را بنده در غرب کشور بعد از اجراي عمليات ضربات موشکي بر عليه پايگاههاي آمريکا شنيدم و موقعي که اطمينان پيدا کردم اين اتفاق افتاده واقعا آرزوي مرگ براي خود کردم که ايکاش ميمردم و چنين حادثهاي را شاهد نبودم.
محمد فاضلي، جامعهشناس و معاون اسبق مرکز تحقيقات استراتژيک در کانال تلگرامياش نوشته است: اصرار بر پنهانکاري، با ذات اطلاعرساني و روراستي با ملت در تضاد است. وي ادامه داد: هولناک، پنهان نگه داشتن واقعيت از دولت است که اگر پنهان نشده بود، رئيس سازمان هواپيمايي و سخنگوي دولت با آن اصرار از نفي سناريوي اصابت موشک نميگفتند.
احمد زيدآبادي، روزنامهنگار و تحليلگر مسائل بينالملل در کانال تلگرامياش نوشت: وقتي که سخنگوي دولت، مشاور رئيسجمهور، مسئولان هواپيمايي و بسياري محافل اصولگرا بهخصوص رسانههاي آنها، با ضرس قاطع و اطمينان خاطر کامل، بحث شليک موشک را جنگ رواني آمريکا و دروغي بزرگ اعلام کردند، از اصل ماجرا بياطلاع بودند؟ يا اطلاعات دروغ به آنها داده شده بود؟ يا خود درصدد دروغگويي برآمدند؟ وي ادامه داد: هر کدام که باشد يک رسوايي تمامعيار است! حالا آنها چطور ميخواهند چشم در چشم مردم بدوزند؟ چطور انتظار دارند که از اين پس مردم حرف آنان را باور کنند؟ چرا فکر کردهاند که اين دنيا اينقدر بيحساب و کتاب است که ميتوان واقعيتي چنين فاجعهآميز را به کلي قلب کرد؟
اقرار به اشتباه و عذرخواهي
امانا... قرايي مقدم جامعهشناس و استاد دانشگاه در گفتوگو با فرارو گفت: آقايان فکر ميکنند که دنياي امروز ديواريست که اسرار از نظرگاهها و رسانهها پنهان بماند. متاسفانه چند روزي اين مساله از همگان پنهان ماند و مسئولان مدام توپ را به زمين ديگران انداختند. وي ادامه داد: از نظر جامعه شناسي اين پنهانکاري ضربه جبران ناپذيري به اعتماد عمودي جامعه (مردم ومسئولان) وارد ميکند. در چنين شرايطي مردم کمترين اعتمادي به حرف و گفتههاي مسئولان کشور نخواهند کرد. قرايي مقدم افزود: پنهان کردن اين مساله صدمات جبران ناپذير اجتماعي، امنيتي، سياسي، اقتصادي ورواني دارد. به شکل کلي اين پنهانکاري همچون زلزله جامعه را تکان داده است. در حال حاضر مردم در اندوه بزرگي قرار گرفتهاند و با عذرخواهي اين اتفاق جبران نخواهد شد. وي با بيان اينکه با عذرخواهي نميتوان پنهانکاري را جبران کرد، گفت: بايد از صدر تا ذيل مسئولان مربوط به اين موضوع، مورد بازخواست و محاکمه قرار بگيرند. اين استاد دانشگاه اضافه کرد: با پنهانکاري اعتماد عمومي ضربه بسيار بزرگي ميخورد. به عبارتي اين ضربه به سرمايه اجتماعي که از ديدگاه جامعه شناسي، امروز مهمترين نوع سرمايهگذاري در اجتماع است وارد شده است. وي اضافه کرد: سرمايه اجتماعي پيوند دهنده ديگر سرمايههاي موجود در يک کشور (سرمايه تکنولوژي، سرمايه انساني و... ) است. مهمترين عنصر سرمايه اجتماعي هم اعتماد به شمار ميرود. اگر اعتماد عمومي دچار لطمه شود، اتحاد، همدلي و همزباني جامعه را دچار آسيب ميکند. اکثر کشورها تمام هم وغم خود را بر حفظ سرمايه اجتماعي و افزايش اعتماد عمومي ميگذارند. اين استاد دانشگاه تصريح کرد: مهم اين است که جامعه به مسئولان خود همچون کشورهاي توسعه يافته اعتماد کند. در چنين حالتي اين اعتماد از بين ميرود و قابل برگشت نيز نخواهد بود. پنهان کردن چنين موضوعي با اين حجم از خسارت غيرقابل توجيه است. وي گفت: پنهان کردن علت سقوط هواپيماي تهران- کيف، علاوه بر به خطر انداختن سرمايه اجتماعي، اعتبار و آبروي کشور را هم از بين ميبرد.
