آینده روابط تاریخی ایران و عمان پس از سلطان قابوس

شايد پررنگ‌ترين همکاري ايران و عمان در عرصه جنگ ظفار بود که ارتش رژيم سابق در اين جنگ به کمک سلطان قابوس جوان رفت و خطر مارکسيست‌ها و تجزيه عمان را از آن‌ها دور کرد. از آن پس روابط ايران و عمان همواره بر پايه دوستي استوار بوده است. سياست خارجي عمان همواره براين اساس بوده که با تمامي کشورهاي جهان رابطه‌اي حسنه داشته باشد و در همه مسائل معمولا نقشي بي‌طرف داشته باشد. سياستي که نمونه اروپايي آن در سوئيس حاکم است. اين سياست همواره در بحران‌هاي اخير جهاني کارساز بوده‌است و بعيد مي‌دانم پس از درگذشت سلطان قابوس اين کشور سياست خود‌را تغيير دهد. هيچ گاه نمي‌توان نقش افراد و شخصيت‌ها را ناديده گرفت به‌خصوص در قبال سلطان قابوس و عمان که آن‌ها را تبديل به شخصيت و کشوري خاص کرد. جانشين سلطان قابوس در بسياري از مسائل نماينده ويژه ايشان در امورخارجه بوده است و همواره در راستاي سياست‌هاي سلطان قابوس گام بر مي‌داشته‌است. پيش‌بيني‌ام اين است که سياست‌هاي سلطان قابوس پس از درگذشتش همچنان ادامه خواهد داشت و خللي در آن ايجاد نخواهد شد. سلطان قابوس شخصيتي دانا، صبور و با تسامح داشت و همواره به زيست مسالمت‌آميز اعتقاد داشت. در طول چند دهه اخير سابقه نداشته است يک پادشاه در خاورميانه تا اين ميزان محبوب و کارآمد باشد. اين ويژگي‌ها به خوبي در سياست خارجي عمان نيز قابل مشاهده بود و شاهد هستيم يوسف بن علوي به عنوان نماد سياست خارجي اين کشور عملا يک فرد پخته است و در بسيار از تنگناها عملکردي مدبرانه داشته است. عمان در سياست خارجه خود يک موازنه مثبت را در دستور کار قرار داد و عملا با جمهوري اسلامي ايران، کشورهاي حاشيه خليج فارس و غربي‌ها يک رابطه بسيار خوب و نزديک داشت. همين سياست بود که توانست عمان را از يک کشور فقير به يک کشور ثروتمند تبديل کند و درآمد سرانه آن را در سال از 20 هزار دلار بالاتر ببرد. امروزه هيچ تهديد خارجي عمان را تهديد نمي‌کند و بعيد به نظر مي‌رسد که جانشين سلطان قابوس اين آرامش و رفاه را با سياستي ديگر برهم بزند. در همين راستا پادشاهي عمان هميشه رابطه‌اي مسالمت‌آميز با جمهوري اسلامي ايران داشت و عملا بسياري از مواقع نقش خود را به عنوان يک ميانجي به خوبي ايفا مي‌کرد و به علت روابط عميقي که اين دو کشور از گذشته تا کنون داشته‌اند به نظر نمي‌رسد عوامل خارجي بتوانند در آن خللي ايجاد کنند. اين سياست عمان هزينه اداره کشور را براي آن‌ها به حداقل رسانده و توسعه را براي اين کشور به ارمغان آورده است. در مقابل عمان، کشورهايي همچون عراق، عربستان و ليبي نيز وجود دارند که به علت سياست‌هاي نابخردانه طعمه بحران شدند و گريبان آن‌ها همچنان درگير جنگ است. جمهوري اسلامي ايران نيز مي‌تواند در سياست خارجي خود درس‌هاي بسياري از عمان بگيرد.