دانستنی‌ها

سیگار؛ تهدیدی جدی برای سلامت روان

مطالعات جدید محققان آمریکایی نشان می‌دهد سیگار علاوه بر خطرات جسمی، سلامت روانی را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و با افسردگی مرتبط است. مطالعات گوناگون تاثیر سیگار بر بیماری‌های مختلف از جمله بیماری‌های قلبی و ریوی و انواع سرطان را تایید کرده‌اند. مطالعات جدید نشان می‌دهد سیگار سلامت روانی را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌دهد. این مطالعه با بررسی بیش از دو هزار دانشجوی سیگاری و غیرسیگاری نشان می‌دهد میزان افسردگی در دانشجویان سیگاری دو تا سه برابر بیشتر از دانشجویان غیرسیگاری است. ادامه این مطالعه نشان می‌دهد فارغ از سوابق اقتصادی و سیاسی، دانشجویان سیگاری نمره سلامت روانی پایین‌تری دارند که شامل نشاط کمتر و عملکرد اجتماعی ضعیف‌تر می‌شود. این مطالعه نشان می‌دهد سیگار با افسردگی مرتبط است، ولی شواهدی دال بر رابطه علی و معلولی وجود ندارد. مطالعات نشان می‌دهد که سیگار عامل اصلی ۱۲ سرطان است و ۵۰ درصد مرگ و میر ناشی از این سرطان‌ها، مستقیما با سیگار مرتبط است. در سال ۲۰۱۱ میلادی، ۳۴۵ هزار و ۹۶۲ مرگ ناشی از سرطان در آمریکا گزارش شده است که از این میان، ۱۶۷ هزار و ۸۰۵ مورد، منتسب به سیگار است. آمار مربوط به این گزارش به شرح زیر است: ۱۲۵ هزار و ۷۹۹ مورد مربوط به سرطان های تنفسی (ریه و برونش) و بر اثر سیگار است. دو هزار و ۸۵۶ مورد مربوط به سرطان حنجره و به‌دلیل سیگار است. در حدود نیمی از مرگ‌های ناشی از سرطان‌های حفره دهان، مری و مثانه مربوط به سیگار است. در ادامه این گزارش آمده است که سیگار عامل اصلی سرطان ریه و سیستم تنفسی است و احتمال سرطان‌های کبد، روده بزرگ، لب، بینی، سینوس‌ها، حنجره، حلق، مری، معده، پانکراس، کلیه، رحم، دهانه رحم، تخمدان، روده بزرگ، کبد و لوسمی را افزایش می‌دهد. بر اساس گزارش انجمن سرطان آمریکا، مصرف دخانیات عامل یک مرگ از هر پنج مورد است. مطالعات دیگری نشان می‌دهد که افزایش استعمال سیگار توسط زنان در انگلیس، سبب شده است که شیوع سرطان ریه بیشتر از سرطان سینه باشد.

افزایش جراحی‌های ستون فقرات

مشاور وزیر بهداشت در امور توانبخشی از شیوع بیماری‌های اسکلتی عضلانی خبر داد و گفت: جراحی‌های ستون فقرات بسیار شایع شده و علت عمده این است که پیشگیری انجام نمی‌شود و مردم خدمات فیزیوتراپی و توانبخشی را به موقع دریافت نمی‌کنند. محمدتقی جغتایی، در افتتاحیه ششمین سمینار تازه‌های الکتروتراپی در هتل المپیک تهران، افزود: روز به روز خدمات فیزیوتراپی و توانبخشی بیشتر می‌شود که این نیازمند گسترش خدمات انجمن فیزیوتراپی است؛ عمده مردم دچار کمردرد، گردن درد و زانودرد می‌شوند و به سمت جراحی می‌روند که این جراحی‌ها برای دولت بسیار پرهزینه است. وی به مردم توصیه کرد که از خدمات توانبخشی به موقع استفاده کنند و آموزش‌های ارائه شده از فیزیوتراپیست‌ها را مورد توجه قرار دهند. مشاور وزیربهداشت گفت: انتظار ما این است که خدمات توانبخشی و فیزیوتراپی را به تدریج گسترش دهیم و راه اصلی آن گسترش خدمات توانبخشی در نظام شبکه بهداشت است. جغتایی ادامه داد: وزارت بهداشت درنظر دارد با تهیه جزوه‌های آموزشی، آموزش‌هایی به عموم مردم ارائه کند تا از مشکلات اسکلتی و عضلانی پیشگیری شود. در این آموزش‌ها راه‌های درمانی این مشکلات با ابزارهای ساده نیز ارائه شده است. وی درباره پوشش بیمه‌ای خدمات فیزیوتراپی نیز گفت: بخشی از خدمات فیزیوتراپی تحت پوشش بیمه است و مقررشده براساس کتاب ارزش نسبی، خدمات توانبخشی در فیزیوتراپی تحت پوشش بیمه قرار گیرد. با پوشش بیمه‌ای خدمات فیزیوتراپی می‌توان از تشدید این دست از بیماری‌ها پیشگیری کرد. مشاور وزیر بهداشت در ادامه به همکاری با مهندسان سایر رشته‌های دانشگاهی برای تولید دستگاه‌ها و تجهیزات پزشکی اشاره کرد و افزود: با بررسی‌هایی انجام شده، ۵۰ تا ۶۰ درصد تکنولوژی‌های مربوط به حوزه فیزیوتراپی توسط شرکت‌های داخلی تولید می‌شود که فرصتی است تا از وابستگی‌ها به تجهیزات خارجی کم کنیم. جغتایی درباره الکتروتراپی نیز گفت: الکتروتراپی یکی از قلمروهای رشته فیزیوتراپی است که برای درمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. این رشته به‌دلیل گسترش و ورود حوزه‌های مهندسی در تمامی رشته‌های علوم پزشکی از جمله فیزیوتراپی موجب گسترش ابزارها و دستگاه‌ها در فیزیوتراپی شده است. وی ادامه داد: این ابزارها به‌صورت موثر در درمان‌هایی مانند زخم‌ها، کمردرد، التهاب‌های مفاصل، کاهش درد و محدودیت‌های حرکتی، اسپاسم عضلانی، اختلالات مربوط به ستون فقرات، گردن درد، زانودرد و محدودیت‌های زانو و التهاب‌های مفصلی مورد استفاده قرار می‌گیرد. وی با اشاره به ششمین سمینار تازه‌های الکتروتراپی گفت: این سمینار فرصتی برای ارائه آخرین یافته‌های علمی و به اشتراک گذاشتن تجربیات برای تولید تجهیزات و تکنولوژی‌های توانبخشی و فیزیوتراپی در داخل کشور با توجه به شرایط تحریم‌ها است.

کشف پایگاه‌های ایمنی بدن در مقابله با سرطان

پژوهشگران در بررسی جدید خود، ساختارهایی را مشاهده کردند که می‌توانند از بدن در برابر گسترش سرطان محافظت کنند. سیستم ایمنی بدن ما گاهی اوقات می‌تواند سرطان را از بین ببرد. اکنون با کشف توده‌های ریزی از بافت ایمنی که داخل تومورها شکل می‌گیرند، این فرآیند به‌صورت واضح‌تری خود را نشان می‌دهد. به‌نظر می‌رسد این ساختارها که «پایگاه‌های ایمنی» نامیده می‌شوند، بتوانند شانس نجات یافتن از سرطان را افزایش دهند و در صورت تشکیل شدن به روش مصنوعی، به درمان جدیدی تبدیل شوند. این موضوع مشخص است که سیستم ایمنی بدن نسبت به سرطان واکنش نشان می‌دهد. برخی داروها، با تقویت این واکنش کار می‌کنند اما فقط می‌توانند به درمان تعداد کمی از افراد منجر شوند. «هایدن کیسیک» پژوهشگر دانشکده پزشکی دانشگاه اموری آمریکا و همکارانش، تومورهای خارج شده از بدن ۱۵۰ بیمار مبتلا به سرطان‌های کلیه، مثانه و پروستات را مورد بررسی قرار دادند. نسبت سلول‌های تی (T-cells) که سلول‌های ایمنی مقابله‌کننده با تومورها هستند، از ۰.۰۰۲ تا ۲۰ درصد تعداد کل تومورها را در بر می‌گیرد. سلول‌های تی به‌صورت تصادفی در تومور پخش نمی‌شوند بلکه پایگاه‌های ایمنی گرد هم می‌آیند که نزدیک رگ‌های ظریف خون قرار دارند و به داخل تومورها می‌روند. «کیسیک» در این باره گفت: پایگاه‌های ایمنی با گسترش کامل سلول‌های تی، سلول‌های تی نابالغ موسوم به سلول‌های شبه بنیادی را در بر می‌گیرند که می‌توانند برای تولید سلول‌های ایمنی جدید، تکثیر شوند. پایگاه‌های ایمنی باید تکثیر این سربازان را ادامه دهند زیرا این سلول‌ها پیوسته در حال مرگ هستند.