چالش افسردگي بارداري

بارداري براي بسياري از زنان يک لذت بزرگ است اما در عين حال، مادر بودن چالش‌هاي خود را دارد، افسردگي حين بارداري و بعد از آن ممکن است براي مادر و خانواده وي مشکلي بزرگ باشد ولي مي‌توان به آن غلبه کرد و بار ديگر از زندگي لذت برد. بسياري از ما گاهي احساس ناراحتي، ناخشنودي، بدبختي و بيهودگي مي‌کنيم، افسردگي باليني، يک شرايط پزشکي است و هنگامي اتفاق مي‌افتد که با احساس ناراحتي، بازنده بودن، عصبانيت يا سرخوردگي در هر روز زندگي کنيم. گزارش‌ها نشان مي‌دهد، از هر هشت زن يک نفر بعد از زايمان دچار افسردگي شده؛ يعني از هر 10 زن، يک نفر حين بارداري با افسردگي مواجه مي‌شود. برخي متخصصان روانپزشکي، افسردگي را «احساس نااميدي ادامه‌دار » تعريف کرده و عده‌اي ديگر آن را به يک «ابر سياه» تشبيه مي‌کنند که فرد را احاطه کرده و از ديگران و محيط پيرامون جدا مي‌کند. بعضي زنان هم مي‌گويند دچار يک احساس خستگي شده‌اند که حتي کارهاي کوچک را هم خيلي سخت و ناممکن مي‌پندارند. افسردگي ناشي از بارداري ممکن است طي بارداري، بعد از زايمان به طور معمول تا 6 هفته و حتي تا يک سال بعد از آن نيز به وجود بيايد يا ادامه داشته باشد. اما خبر خوب آن است که اين پديده قابل درمان است. رضا نادري روانپزشک در اين زمينه به ايرنا مي‌گويد: افسردگي حين بارداري و بعد از زايمان ممکن است با علائم احساس بي‌قراري و تحريک‌پذيري، احساس ناراحتي، نااميدي و دستپاچگي، زياد گريه کردن، نداشتن انرژي و انگيزه، کم‌خوري يا پرخوري فراوان، کم‌خوابي يا خواب زياد، عدم‌تمرکز، فقدان ذهن‌سپاري و ناتواني در تصميم‌گيري و ... همراه باشد. وي مي‌افزايد: بعد از زايمان نيز ممکن است علائم افسردگي به صورت بي‌علاقگي و حتي آسيب رساندن به نوزاد يا خود جلوه کند. اگر اين علائم بيش از دو هفته ادامه يافت بايد با پزشک، پرستار، ماما يا بهورز در ميان گذاشته شود. نادري تصريح مي‌کند: افسردگي قابل‌درمان است و هرکسي ممکن است به آن دچار شود. وي اضافه مي‌کند: با مسئول خدمات سلامت خود صحبت کنيد و به او اجازه دهيد بفهمد در ذهن شما چه مي‌گذرد، زيرا صحبت با يک درمانگر، روانپزشک، روانشناس يا مددکار اجتماعي باعث مي‌شود متوجه شويد چطور مي‌توانيد فکر، احساس و عمل حين افسردگي را تغيير دهيد. اين استاد دانشگاه مي‌گويد: ممکن است براي مادر افسرده داروهاي ضد‌افسردگي تجويز شود، بسياري از اين داروها در دسترس هستند و به سرعت عمل مي‌کنند. مصرف دارو براي افسردگي مثل مصرف دارو در ساير بيماري‌هاست و نبايد از اين موضوع شرمسار بود. وي ادامه مي‌دهد: بعضي از بارداران نگران عوارض اين داروها براي جنين هستند. از آنجا که افسردگي ممکن است بر رشد جنين تاثير بگذارد پس در صورت ضروري بودن مصرف دارو بايد آن را استفاده کرد. عوارض دارو و شدت بيماري بايد با هم سنجيده شوند. اين متخصص روانپزشکي اظهار مي‌دارد: بايد با همسر، دوستان صميمي و اقوام خود در مورد احساسات خود صحبت شود. اين کار کمک مي‌کند شما را بهتر بفهمند و در مواقع نياز کمک کنند. بسياري اوقات کساني در نزديکي و کنار شما هستند که در صورت نياز به شما ياري مي‌رسانند. نادري اضافه مي‌کند: به پياده‌روي‌هاي کوتاه برويد و دوستان خود را ملاقات و با کودک خود بازي کنيد، بين کارهاي خود استراحت بگذاريد ولي سعي کنيد تنها در خانه ننشينيد. مينا رئيسي روانپزشک ديگر در اين زمينه مي‌گويد: افسردگي بعد از زايمان بسيار شايع‌تر از افسردگي حين بارداري است و معمولا در طول چند ماه ابتدايي بعد از تولد نوزاد ايجاد مي‌شود و در صورتي‌که درمان نشود مي‌تواند بيشتر از يک سال ادامه داشته باشد. وي ادامه مي‌دهد: افسردگي پس از زايمان ناشي از ترکيب عوامل هورموني، زيست‌محيطي، عاطفي و ژنتيکي است که برخي از آنها خارج از کنترل هستند. برخي از زنان ممکن است به نوعي احساس کنند که مسئول ابتلا به افسردگي پس از زايمان هستند، اما افسردگي به دليل انجام دادن يا انجام ندادن کاري رخ نمي‌دهد. رئيسي اظهار مي‌دارد: همچنين اگر در دوران بارداري افسردگي يا اضطراب وجود داشته، يا اگر دچارگرفتگي خلق پس از زايمان شديد، ممکن است احتمال بيشتري براي افسردگي پس از زايمان داشته باشيد، خستگي جسمي پس از زايمان، تلاش براي تطبيق عاطفي خودتان با مادر شدن و محروميت از خواب و بي‌خوابي‌هاي مداوم نيز از زمينه‌هاي بروز افسردگي هستند. وي تاکيد مي‌کند: زنان بارداري که سابقه قبلي ابتلا به مشکلات سلامت رواني مانند افسردگي يا اضطراب را داشته‌اند در معرض خطر بيشتري قرار دارند. رئيسي با بيان اينکه برخي بيماري‌ها مانند کم‌کاري تيروئيد هم مي‌توانند باعث شروع افسردگي در دوران بارداري و پس از زايمان شوند، تصريح مي‌کند: جلوگيري از اين بيماري زياد ساده نيست، زيرا نمي‌توان بروز آن را به راحتي پيش‌بيني کرد، داشتن يک دوست و هم‌صحبت صميمي مي‌تواند از شروع افسردگي جلوگيري کند.