روند اشتغال ناقص طی 3 سال گذشته
افراد داراي اشتغال ناقص شامل شاغلاني است که به دلايل اقتصادي همچون رکود کاري، پيدا نکردن کار با ساعت کار بيشتر و قرار داشتن در فصل غيرکاري، کمتر از 44 ساعت کار کردهاند و آماده انجام کار اضافي هستند. به گزارش ايرنا، با توجه به تحولات بازار کار کشور در سالهاي اخير، بررسي برخي شاخصهاي آن ميتواند حاوي اطلاعات مهم براي کارشناسان و فعالان اين عرصه باشد. اشتغال ناقص يکي از شاخصهاي مهم بازار کار است و آمارها نشان از آن دارد که اين شاخص از سال 1396 تا کنون همواره بين دو تا 5/2 ميليون نفر متغير بوده و روند کاهش داشته است که با توجه به شرايط بايد مورد توجه قرار گيرد. به عبارتي اين افراد به دلايل مختلف مجبور هستند کمتر از ميزان استاندارد در هفته کار کنند. به طور خلاصه ميتوان گفت که اشتغال ناقص تحت تاثير سطح توليد، مناسبات سرمايهداري و نيروي کار فصلي است. شرايط اقتصادي و تحريمهاي آمريکا باعث شده برخي از بنگاههاي اقتصادي تعطيل و تعدادي نيز توليد خود را کاهش دهند و اين امر موجب کاهش ساعت کار و اشتغال ناقص شده است. مناسبات سرمايهداري کشورها يکي از مهمترين دلايل اشتغال ناقص است که در سالهاي اخير اين روال در کشور ما نيز پيش گرفته شده است. به اين شکل که برخي از کارفرماها براي اينکه به تعهدات خود عمل نکنند از نيروي کار نيمهوقت استفاده ميکند. اين کارفرماها براي پرداختنکردن حقوق و مزايا و تعديل نيروي کار خود از نيروهايي کار موقت و ساعت محدود استفاده ميکنند. در شرايطي که درآمد افراد شاغل تماموقت کفاف زندگي آنها را نميدهد و براي کسب درآمد بيشتر به شغلهاي دوم و سوم رو ميآورند در مقابل برخي حاضر ميشوند با دستمزد و ساعت کار کمتر و بدون مزايا به صورت نيمهوقت کار کنند و در برخي موارد در آمارگيريها بهعنوان شاغل محسوب ميشوند. کار فصلي همچون کشاورزي و بنايي هم از شاخصهاي موثر در اشتغال ناقص است. به اين شکل که نيروي کار در حوزه کشاورزي بسته به فصل کشت و زرع کار ميکنند و پس از اتمام اين دوره بيکار ميشوند. البته سال گذشته با وجود بارشهاي سنگين شاهد رونق بخش کشاورزي بوديم اما باز هم تاثير چشمگيري بر شاخص بيکاري نداشته است.
بررسي اشتغال ناقص در 3 سال گذشته
بر اساس گزارش مرکز آمار سال 1396، 5/10 درصد از جمعيت فعال و سال بعد از آن (1397) اين رقم 3/0 درصد افزايش يافته است. بررسي روند اشتغال ناقص در سال 1398 نيز نشان ميدهد که در بهار، تابستان و پاييز اشتغال ناقص نسبت به سال گذشته روند کاهشي داشته است. به اين شکل که در بهار امسال از 24 ميليون و 462 هزار نفر شاغل، دو ميليون و 453 هزار نفر (10 درصد) اشتغال ناقص داشتند. کاهش اشتغال ناقص در تابستان به دليل رشد مشاغل کشاورزي و ساختماني ادامه مييابد و به 8/8 درصد جمعيت شاغل ميرسد. اما در پاييز سال جاري دوباره شاهد رشد 7/1 درصد اشتغال ناقص نسبت به تابستان هستيم به اين صورت که دو ميليون و 582 هزار نفر از جمعيت شاغل، اشتغال ناقص دارند. در عين حال اين نوع اشتغال هميشه بد نيست و برخي افراد همچون دانشجويان و يا برخي افراد بنا به دليل شرايطي که با آن مواجه هستند خواهان اشتغال به صورت موقت هستند. اما چنانچه اشتغال ناقص به دليل رکود بازار کار باشد، افراد از مزاياي قانون کار همچون بيمه تامين اجتماعي محروم شوند و مدت بيشتري اين روند ادامه يابد يک نقطه ضعف براي بازار کار است.
