شب سياه آمريكايي‌ها

ادامه از صفحه 2/ ...و تصريح کرد که ايران اقدامات لازم و متناسب عليه هرگونه تهديد يا استفاده از زور اتخاذ خواهد کرد. در نامه مجيد تخت روانچي به آنتونيو گوترش و رئيس شوراي امنيت سازمان ملل آمده است: ايران اقدامات لازم و متناسب عليه هرگونه تهديد يا استفاده از زور اتخاذ خواهد کرد. اين اقدامات در سازگاري کامل با حق ذاتي ايران ذيل ماده 51 منشور ملل متحد بوده و اين حق را در صورت لزوم اعمال خواهد کرد. به گزارش AP همزمان در آمريکا، کاخ سفيد پس از اطلاع از حمله ايران جلسه شوراي امنيت ملي اين کشور را با حضور ترامپ تشکيل داد و در حالي که همه منتظر بودند ببينند ايالات متحده چه واکنشي به اين حمله نشان مي‌دهد، با توئيتي اعلام کرد که صبح به وقت واشنگتن (عصر به وقت ايران) بيانيه‌اي صادر خواهد کرد. او در صفحه توئيتر خود نوشت: «همه چيز خوب است! از ايران موشک‌هايي به دو پايگاه نظامي واقع در عراق شليک شده است. ارزيابي تلفات و خسارات الان در جريان است. تا الان همه چيز خوب بوده. ما قدرتمندترين و مجهزترين ارتش کل جهان را داريم. فردا صبح بيانيه‌اي صادر مي‌کنم».

تلاش مقامات آمريکايي براي کنترل ترامپ

پس از اين توئيت، مقامات آمريکايي که کشورشان را در آستانه يک جنگ بزرگ مي‌ديدند، تلاش کردند که رئيس‌جمهورشان را از ورود به جنگ بازدارند. در همين راستا رئيس مجلس نمايندگان در جريان نشستي با اعضاي کليدي مجلس نمايندگان و صحبت درباره وضعيت در ايران، يادداشتي درباره حمله انتقام‌جويانه اين کشور به پايگاه «عين‌الاسد» دريافت کرد. بر اساس اين گزارش، پلوسي ناگهان صحبت‌هاي خود را متوقف کرد تا به قانون‌گذاران در اين‌باره اطلاع دهد. وي خطاب به اعضاي مجلس نمايندگان گفت: «دعا کنيد». او همچنين در توئيتي نوشت: «از نزديک اوضاع را رصد مي‌کند. ما بايد از امنيت اعضاي ارتش مطمئن شويم که شامل پايان تحريکات غيرضرور از جانب دولت دونالد ترامپ، رئيس‌جمهوري آمريکا و درخواست براي پايان خشونت‌ها از سوي ايران است. آمريکا و جهان نمي‌تواند جنگ را تاب بياورد». باب منندز، معاون رئيس کميسيون روابط خارجي سنا هم تاکيد کرد مردم آمريکا خواستار آغاز جنگ بي‌پايان ديگري در منطقه نيستند. کريس مورفي، رشيده طليب و ايلهان عمر از ديگر نمايندگان کنگره بودند که به اين مسأله واکنش نشان دادند و از ترامپ خواستند تا غرور را کنار بگذارد و سياست خارجي خود را تغيير دهد.

واکنش‌هاي جهاني به حمله موشکي ايران

اين عمليات موشکي واکنش‌هاي زيادي نيز در سطح جهان درپي داشت. در اين ميان اروپايي‌ها اغلب حمله ايران را محکوم کرده و خواستار کنترل اوضاع شده‌ بودند، ديگر کشورها نيز از ايران و آمريکا خواسته بودند که ديگر اقدامي در راستاي تشديد تنش صورت نگيرد. مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا در واکنش به عمليات انتقام جويانه ايران عليه پايگاه نظامي آمريکا در عراق بدون اشاره به شهادت فرمانده نظامي ايران توسط آمريکا گفت که تشديد اوضاع به نفع هيچ‌کس نيست. «آنه گرت کرامپ کارن باوئر» وزير دفاع آلمان اقدام ايران را محکوم کرد. ينس استولتنبرگ دبيرکل ناتو با انتشار پيامي در صفحه توئيتر خود از ايران خواست تا از تشديد خشونت در منطقه بپرهيزد. دومينيک راب در بيانيه‌اي خصمانه و در اظهاراتي گستاخانه گفت که کشورش حمله به پايگاه‌هاي نظامي عراقي که ميزبان ائتلاف، ازجمله نيروهاي انگليسي هستند را محکوم مي‌کند. وي در ادامه نسبت به گزارش‌ها درباره تلفات و استفاده از موشک‌هاي بالستيک ابراز نگراني کرد. وزير امورخارجه انگليس همچنين در اظهارات يک‌طرفه و غير واقع‌بينانه خود از ايران خواست تا ديگر چنين حملات خطرناکي را تکرار نکند و به جاي آن در مسير کاهش تنش فوري گام بردارد. اورسولا ون در لين، رئيس کميسيون اروپا نيز خواستار توقف استفاده از سلاح در خاورميانه شد. همچنين وزارت خارجه فرانسه طي بيانيه‌اي فرانسه اعلام کرد که پاريس «اين حملات را محکوم مي‌کند، اولويت بيش از هميشه با کاهش تنش است و چرخه خشونت بايد متوقف شود». در مقابل چين و روسيه نيز ايران و آمريکا خواستند که مانع از افزايش تنش در خاورميانه شوند.

اختلاف آماري؛ مهم يا بي‌اهميت؟

يکي از مسائلي که روز گذشته در پي اين حمله خبرساز شد، آمار مصدومان و کشته شدگان بود. دولت ايران آماري رسمي ارائه نداد اما خبرگزاري فارس به نقل از منبعي آگاه مدعي شد که آمار تلفات نيروهاي آمريکايي، دست کم 80 کشته و 140 زخمي است. آمريکايي‌ها نيز آمار رسمي ارائه نکرده‌اند اما برخي منابع آنها اعلام مي‌کنند که سربازي کشته نشده است. محمد جواد ظريف در پاسخ به سؤالي در اين باره مي‌گويد: «من هنوز آماري ندارم؛ حتما آمار را مقامات نظامي اعلام مي‌کنند». او همچنين مي‌افزايد: «آنچه که مسلم است اين است که جمهوري اسلامي يکي از پايگاه‌هاي نظامي آمريکا که از اين پايگاه‌ها عليه سردار سليماني اقدام شده بود و قبلا هم عليه مقاومت اقدام شده را مورد حمله قرار داده که يک هدف مشروع از ديدگاه حقوق بين‌الملل است». در اين ميان شايعاتي پيرامون کشته شدن چند سرباز عراقي طي اين حمله مطرح شد که عادل عبدالمهدي آن را تکذيب کرد و گفت که ايران پيش از حمله به عراق هشدار لازم را داده بود.

پاسخ آمريکا؛ تحريم اقتصادي

در تمام طول روز چهارشنبه، فعالان سياسي و کارشناسان نگران بودند که واکنش آمريکا به اين اتفاق جنگ باشد. اين انتظار تا ساعت 8 شب چهارشنبه نيز به طول انجاميد تا سرانجام سخنراني ترامپ آغاز شد و رئيس‌جمهور آمريکا موضع خود را اعلام کرد. ترامپ هنگام ورود به جمع خبرنگاران و پيش از هر مقدمه‌اي کلام خود را با لحني مضطرب با بيان اين جمله آغاز کرد: تا زماني که من رئيس‌جمهور ايالات متحده هستم، ايران هرگز سلاح هسته‌اي نخواهد داشت. وي به حمله موشکي ايران به پايگاه‌ هوايي آمريکا در عراق اشاره کرد و افزود: به اطلاع مردم آمريکا مي‌رسانم که هيچ آمريکايي در حمله شب گذشته آسيب نديد. همه سربازان ما سلامت هستند و تنها آسيب‌هاي جزئي به تجهيزات وارد شده است. به نظر مي‌رسد ايران قصد دارد از رفتارهاي خود دست بردارد. ترامپ ادامه داد: ما با استفاده از يک سامانه هشدار که خيلي خوب جواب داد، توانستيم سربازان خود را به موقع نجات دهيم. ايران به خاطر اين حمله تحريم اقتصادي خواهد شد. وي مدعي شد: ما هفته گذشته ژنرال سليماني را حذف فيزيکي کرديم که مسئول کشته شدن هزاران آمريکايي بود. در حمله نيروهاي مورد حمايت سپاه قدس [دو هفته قبل] يک آمريکايي کشته شد و سليماني براي کشتن آمريکايي‌هاي ديگر برنامه‌ريزي کرده بود. وي با حمله مجدد به توافق برجام گفت: ايران بايد جاه‌طلبي‌هاي هسته‌اي خود را کنار بگذارد و به فعاليت‌هاي تروريستي خود در منطقه خاتمه دهد. ما به تلاش براي رسيدن به توافقي با ايران ادامه مي‌دهيم که منجر به امنيت بيشتر در دنيا شود. زمان آن رسيده که شرکاي اروپايي ما اين واقعيت را درک کنند. آنها بايد از برجام خارج شوند تا به توافقي جديد با ايران دست پيدا کنيم. رئيس‌جمهور آمريکا گفت: امروز جهان بايد يک پيام روشن براي ايران ارسال کند که دوران سرکوب و ترور ادامه نخواهد داشت. ترامپ گفت: در دولت من دولت داعش کاملاً شکست خورد و قلمرو داعش سقوط کرد. مبارزه ما با داعش به نفع ايران نيز خواهد بود و ما بايد روي اين هدف مشترک و روي اولويت‌هاي مشترک ديگر کار کنيم. وي که چند روز پيش تهديد به بمباران 52 سايت در ايران از جمله اماکن فرهنگي کرده بود، مدعي شد: در پايان خطاب به مردم ايران و رهبران ايران مي‌گويم که ما مي‌خواهيم که شما آينده خوبي داشته باشيد. ما دوست داريم با همه کشورهايي که خواستار صلح هستند همکاري کنيم.