روزهای پرابهام بورس

تمام بازارهاي کشور هفته جاري را تحت تاثير خبر ناگوار و شوک‌آور شهادت سپهبد قاسم سليماني آغاز کردند. بازار سرمايه نيز در اين ميان مستثني نبود و حتي بيش از ساير بازارها تحت‌تاثير اقدام نابخردانه آمريکا قرار گرفت. با اينکه از همان روز جمعه برخي پيشنهاد تعطيلي بازار سرمايه در اين هفته را ارائه دادند، اما شوراي‌عالي بورس در اقدامي معقولانه اين پيشنهاد را رد کرد و اجازه داد بازار به روال طبيعي خود ادامه دهد. با اين حال تعطيلي روز دوشنبه روند معاملات را متوقف کرد و تصميمات اشخاص حقيقي و حقوقي را تحت تاثير خود قرار داد. در شرايط شوراي‌عالي بورس اين روز را تعطيل اعلام کرد که بسياري از تحليلگران انتظار داشتند در شانزدهم دي، بازار خالي از هيجانات شود و نمادهاي سبزپوش جاي شاخص‌هاي قرمزرنگ را بگيرند؛ اما همين تصميم کافي بود تا روند منفي شاخص بورس در روز گذشته هم ادامه يابد و شاخص بازار سرمايه طي سه روز کاري هفته جاري با افت 24 هزار واحدي مواجه شود و روي کانال 358 هزار و 843 واحد بايستد. طي روز گذشته همچنين شاخص کل (هم‌وزن) با 3551 واحد کاهش به 109 هزار و 600 واحد و شاخص قيمت (هم‌وزن) با 2371 واحد افت به 73 هزار و 195 واحد رسيدند. شاخص آزاد شناور نيز با 9702 واحد کاهش روي رقم 418 هزار و 733 واحد ايستاد. شاخص بازار اول 4551 واحد و شاخص بازار دوم 16 هزار و 498 واحد کاهش داشتند. علاوه بر اين، در بين تمامي نمادها، نماد مخابرات ايران (اخابر) با 197 واحد، صنايع پتروشيمي خليج‌فارس (فارس) با 158 واحد، فولاد خراسان (فخاس) با 86 واحد و گروه صنعتي پاکشو (پاکشو) با 59 واحد بيشترين تاثير مثبت را بر شاخص کل داشتند. گروه مپنا (رمپنا) با 284 واحد، بانک ملت (وبملت) با 252 واحد، پالايش نفت اصفهان (شپنا) با 249 واحد، سرمايه‌گذاري غدير (وغدير) با 221 واحد، پالايش نفت تهران (شتران) با 205 واحد، فولاد خوزستان (فخوز) با 197 واحد هم از جمله گروه‌هايي بودند که افت شاخص بورس را رقم زدند. برپايه اين گزارش، در بين نمادهاي ديروز نماد بانک ملت، بانک تجارت، بانک اقتصادي نوين، پالايش نفت بندرعباس، سايپا، گروه مپنا و معادن بافق در گروه نمادهاي پربيننده قرار داشتند. گروه خودرو در معاملات روز گذشته صدرنشين برترين گروه‌هاي صنعت شد و در اين گروه 726 ميليون و 757 هزار برگه سهم به ارزش 233 ميليارد تومان داد و ستد شد.

رشد بورس به‌رغم افت شاخص‌ها

به‌رغم اينکه طي روزهاي گذشته شاخص‌هاي مورد ارزيابي بورس تماما قرمز بودند، اما معاملات در اين بازار روند مطلوبي داشت. اتفاقي که بسياري از کارشناسان آن را ناشي از پختگي رفتار سهامداران مي‌دانند و از آن به‌عنوان نشانه‌اي براي بازگشت روند مثبت به بورس ياد مي‌کنند. در همين روز گذشته که شاخص بورس با افت بيش از 6000 واحدي مواجه شد، بيش از شش ميليارد و 388 ميليون سهم، حق تقدم و اوراق بهادار به ارزش 2740 ميليارد تومان به مرحله داد و ستد رسيد. در حالي که تجربه‌هاي گذشته نشان مي‌دهد همواره اين دو عامل رابطه مستقيمي با يکديگر دارند و سقوط و صعودشان توامان اتفاق مي‌افتد. بنابراين چنين اتفاقي را مي‌توان نشان از روند رو به رشد بورس دانست. بايسته‌هاي علم اقتصاد نيز نشان مي‌دهد که تاثيرات عوامل غيراقتصادي بر شاخص بورس مقطعي هستند و سرانجام هيجانات ناشي از آن تخليه مي‌شوند. ديروز نيز معامله‌گران در ساعات اوليه بازگشايي بورس توانستند رنگ سبز را به نماد اصلي بازار برگردانند، اما سرانجام زور هيجانات بر سهامداران چربيد و افت 6000 واحدي را رقم زد. نکته اميدوارکننده ديگر اين است که در ماه‌هاي اخير تعداد معامله‌گران خرد بازار افزايش يافته‌اند؛ با شرايط يک سال اخير بازار، آنها دريافته‌اند که براي فروش سهام خود مي‌توانند به‌سرعت عمل کنند و نگراني از بابت ازدست‌دادن سرمايه‌هايشان ندارند. از سوي ديگر، بانک مرکزي تمام امکانات خود را براي جلوگيري از نوسان بازار ارز بسيج کرده و بعيد به نظر مي‌رسد با اين شرايط تغيير چنداني در نرخ دلار به وجود آيد. البته اتفاقاتي که طي سال گذشته در اين بازار رخ داد، معامله سفته‌بازانه ارز را با ريسک و نگراني بالايي مواجه ساخته است. افکار عمومي هنوز فراموش نکرده که عده‌اي به سوداي دلار 40 هزار توماني، در بازي قمار دلالان گير افتادند و با خريد دلار 19 هزار توماني سرمايه خود را به باد دادند. درنهايت نيز روند حرکتي بورس به‌گونه‌اي است که پس از هر صعود، نياز به يک بازه تنفسي دارد. بازار سرمايه ايران که در هفته گذشته کانال 386 هزار واحد را هم پشت‌سر گذاشته بود، براي اصلاح نياز به يک عقبگرد داشت؛ حال افزايش تنش‌هاي منطقه‌اي اين اصلاح را به هفته جاري کشاند. با نگاهي واقع‌گرايانه مي‌توان اميد داشت که در بدترين حالت از هفته آينده هواي بهاري به بورس بازگردد و تا پايان سال ورود به کانال 400 هزار واحدي محقق شود.

دلالان درصدد جبران زيان خود

در کنار خوش‌‌بيني‌هايي که نسبت به آينده بازار وجود دارد و درصد احتمال بازگشت شاخص‌ها به روند صعودي بالاست، اما بالاگرفتن تنش‌هاي منطقه‌اي نيز شرايط اقتصاد کشور را پرابهام ساخته است. از يکسو، نوسانات بازار ارز و طلا ديگر قابل‌ پيش‌بيني نيستند و از سوي ديگر، اظهارات تهديدآميزي که دو طرف عليه يکديگر ارائه مي‌کنند، باعث شده بورس‌بازان با يک نااطميناني پا به بازار سرمايه بگذارند. علاوه بر اين، عده‌اي از سهامداران خرد بازار هم طعمه دلالان شده‌اند؛ همان دلالاني که سال گذشته از خريد ارز زيان کردند، اکنون درصدد جوسازي براي کشاندن سرمايه‌ها به اين سمت هستند. تمامي اين اتفاقات دست به دست هم داده‌اند تا در کنار واقع‌بيني‌‌ها، عده‌اي نگران آينده بازار سرمايه باشند و از کش‌دارشدن هيجانات صحبت به ميان آورند. همچنين روند بازارهاي جهاني به گونه‌اي است که سرريز سرمايه‌ها براي خريد طلا، باعث اوج‌گيري قيمت اين فلز گران‌بها شده که تاثير اين اتفاق بر بازار طلا و سکه ايران را نمي‌توان ناديده گرفت. طي روزهاي گذشته هم مشاهده کرديم که قيمت سکه تمام بهار آزادي از مرز پنج ميليون و 100 هزار تومان گذشت و بهاي طلاي 18 عيار هم به 510 هزار تومان نزديک شد. با اين حال از بانک مرکزي و سهامداران بورس اميد مي‌رود در اين شرايط پرابهام در دام دلالان نيفتند و در اين زمينه هوشيارتر عمل کنند.