پیامدهای گام پنجم کاهش تعهدات هستهای
گام پنجم جمهوري اسلامي ايران در کاهش تعهدات هستهاي در قالب برنامه برجام، طبق همان زمانبندي انجام شد که در ماههاي اخير بارها به طرفهاي ديگر برجام اعلام کرده بود، اين اقدام پس از دو ماه از گام چهارم انجام شد و پس از آن رقم خورد که هيچکدام از طرفهاي اروپايي به تعهدات خود عمل نکردند. عملا در اين راستا رايزنيها نيز بيفايده بود و اين رويداد بدين واسطه قابل پيشبيني شده بود. در اين ميان ترور سپهبد سليماني نيز نقشي موثر در برداشتن مستحکم اين گام داشت. با پيمايش گام پنجم عملا جمهوري اسلامي ايران از تمامي تعهداتي که در برجام داشت، دور شد و تنها آخرين بند آن باقي ماند که همان بازرسي و نظارت آژانس بينالمللي بر فعاليتهاي هستهاي ايران است. جمهوري اسلامي ايران بارها اعلام کرده است هنگامي که طرفهاي اروپايي به تعهدات خود پايبند شوند، راه را براي بازگشت باز گذاشته است و تمامي تعهداتي را که داده است، تمام و کمال انجام ميدهد. جمهوري اسلامي ايران همچنان خود را در برجام ميداند و بايد منتظر ماند طرفهاي اروپايي به اين مرحله چه واکنشي نشان خواهند داد. روز جمعه در همين رابطه نشستي ميان ايران و طرفهاي اروپايي برگزار خواهد شد و وزير امور خارجه در آن شرکت خواهد کرد. شنيدهها حاکي از آن است که کشورهاي اروپايي در اين جلسه ميخواهند مکانيزم ماشه را در دستور کار قرار دهند و در مورد آن با ايران مذاکره کنند. شايد مهمترين کاري که کشورهاي اروپايي به وسيله مکانيزم ماشه بخواهند در دستور کار قرار دهند اين باشد که تحريمهاي اصلي را دوباره بر ايران تحميل کنند. اين اقدام قطعا براي کشورهاي اروپايي تبعات زيادي خواهد داشت و قدرت نرم اروپا را در اين توافق امنيتي از بين خواهد برد و به جايگاه آنها نيز لطمه وارد خواهد کرد. امري که واضح است کشورهاي اروپايي در زمين آمريکا بازي ميکنند و عملا ارادهاي درخصوص برجام از خود نشان نميدهند. روزهاي آينده براي روابط ايران با اروپا و آمريکا و به خصوص در زمينه برجام بسيار حساس است و بايد منتظر ماند و ديد آيا اروپاييها با توجه به افزايش تنشها ميان ايران و آمريکا، چه اقدامي انجام ميدهند و عملا پيشبيني در اين زمينه بسيار سخت شده است. کشورهاي منطقه به خصوص امارات و عربستان ميدانند که تنش ميان ايران و آمريکا آنها را نيز درگير خواهد کرد زيرا ميزبان هزاران سرباز آمريکايي هستند و بر اين باور هستند که اگر در ترور سپهبد سليماني يا مساله برجام اظهارنظر پر تنشي داشته باشند قطعا به نفعشان نخواهد بود و حتي تلاش ميکنند تا روابط خود را با جمهوري اسلامي ايران عادي کنند. بيشتر نوع رويکرد کشورهاي منطقه همين است و شاهد بودهايم هيچ کشوري در منطقه در زمان حال در مورد برجام عليه ايران موضعگيري نکرده است و نخواهد کرد.
