۶ وظیفه وزارت بهداشت در اجرای قانون هوای پاک
«قانون هواي پاک» شامل 34 ماده و 39 تبصره از 23 مردادماه سال 96 از سوي رئيسجمهور براي اجرا ابلاغ شده است؛ قانوني که طبق آن علاوهبر سازمان حفاظت محيطزيست، ارگانها و نهادهاي ديگري موظف به پايبندي به موارد آن هستند. وزارت بهداشت نيز يکي از اين نهادهاست که در راستاي اجراي بندهاي قانون هواي پاک گامهاي موثري برداشته است. بهعنوان مثال وزارت بهداشت، در جريان درخواست ايران خودرو ديزل از سازمان حفاظت محيطزيست براي صدور مجوز جهت توليد سواري ديزلي، مخالفت خود را اعلام کرده بود؛ چراکه معتقد است اين خودروها 20 برابر بيش از خودروهاي بنزيني ذرات معلق توليد ميکنند. پيش از اين نيز وزير بهداشت طي نامهاي خطاب به شهردار تهران بر لزوم مجهز شدن کاميونها و اتوبوسهاي ديزلي ناوگان حملونقل عمومي به فيلتر دوده تاکيد کرده بود و خواستار اصلاح روند فعاليت ناوگان حملونقل عمومي بدونفيلتر دوده شده بود. اين در حالي است که مدتي بعد با درخواست مديرعامل شرکت ايران خودرو ديزل مبني بر حذف الزام نصب فيلتر دوده روي خودروهاي ديزلي از اسحاق جهانگيري، معاون اول رئيسجمهوري، اين مقام مسئول خواستار آن شده بود که تا زمان رفع تحريمها اين موضوع مجدد توسط نهادهاي ذيربط بررسي شود. به دنبال اين درخواست نيز علاوهبر سازمان حفاظت محيطزيست، وزارت بهداشت نيز مخالفت خود را با حذف فيلتر دوده از خودروهاي ديزلي اعلام کرد. البته واکنش وزارت بهداشت به موضوع آلودگي هوا به همينجا ختم نميشود؛ مردادماه سال جاري به دنبال انتشار اخباري مبني بر آغاز شمارهگذاري 12هزار دستگاه موتورسيکلت کاربراتوري، وزارت بهداشت موضع مخالفت خود را به علت افزايش غلظت آلاينده در هواي شهرها به دنبال شمارهگذاري اين تعداد موتورسيکلت کاربراتوري اعلام کرده است. به دنبال برخي اما و اگرها و پيچ و خمها در اجراي قانون هواي پاک، عباس شاهسوني، رئيس گروه سلامت هواي مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت در گفتوگو با ايسنا، درخصوص وظايف و حدود اختيارات وزارت بهداشت در اجراي قانون پاک، گفت: وزارت بهداشت وظايف گوناگوني طبق اين قانون دارد که يکي از آنها طبق تبصره 3 ماده 3 اين قانون، تشخيص شرايط اضطرار است که طبق آن کليه اطلاعات از سازمان هواشناسي و سازمان محيطزيست اخذ شده و دادهها در دانشگاههاي علومپزشکي تحليل ميشود. در صورتي که شرايط هوايي به گونهاي باشد که تهديدي براي سلامت مردم تلقي شود، موضوع را به سازمان محيطزيست و استانداري اعلام کرده و به دنبال آن با تشکيل کميته اضطرار، تصميمات مقتضي اخذ ميشود. وي در خصوص ساير وظايف وزارت بهداشت در قانون هواي پاک، ادامه داد: طرح پيوست سلامت براي ساخت شهرکهاي مسکوني با همکاري وزارت مسکن و شهرسازي نيز با نظارت وزارت بهداشت صورت ميگيرد که به موجب آن ساخت شهرکهاي مسکوني بزرگ بايد با استاندارد پيوست سلامت اعلام شده از سوي وزارت بهداشت انجام شود که طي مکاتباتي که با متولي ساخت شهرکهاي مسکوني بزرگ داشتهايم، موارد مورد نظر به آنها اعلام شده است.
محاسبه مرگهاي منتسب به آلودگي هوا
شاهسوني افزود: در آييننامه ماده دو قانون هواي پاک، وزارت بهداشت همچنين موظف است مرگهاي منتسب به آلودگي هوا را محاسبه کرده و به مراجع ذيربط اعلام کند. اين فرآيند از سال 94 و قبل از تصويب قانون هواي پاک با مصوبه هيات وزيران در حال اجرا بوده، اما در موارد قانون هواي پاک نيز به آن اشاره شده است.
حد مجاز پرتوهاي يونيزان
وي بخش ديگر حدود وظايف مشخص شده براي وزارت بهداشت را تعيين حد مجاز پرتوهاي يونيزان معرفي کرد و گفت: در اين زمينه نيز وزارت بهداشت با همکاري سازمان انرژي اتمي و سازمان محيطزيست حدود مجاز پرتوهاي يونيزان را مشخص ميکند که اين موضوع نيز در کميسيون زيربنايي دولت در حال انجام است. پرتوهاي يونيزان شامل پرتوهايي مانند اشعه ايکس، گاما، پرتوهاي الکترومغناطيس و... است. بررسيهاي ما ميزان مجاز وجود اين پرتوها در هوا را مشخص ميکند که در حال حاضر به جز گاز رادون در برخي مناطق کشور، در حوزه ساير پرتوها هيچ گزارش نگرانکننده و حاکي از مشکلي دريافت نکردهايم.
پايش آلودگي صوتي
وي ديگر وظيفه وزارت بهداشت در قانون هواي پاک را پايش آلودگي صوتي در سطح کشور معرفي کرد و افزود: اين وظيفه نيز با همکاري سازمان محيطزيست، وزارت کشور و سازمان شهرداريها دنبال ميشود. سامانه پايش آلودگي صوتي با آييننامهاي که از سوي سازمان محيط زيست تدوين شده است در کشور راهاندازي شده و در حال اجرا است.
اقدام مضر سلامت، ممنوع
رئيس گروه سلامت هواي مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت خاطرنشان کرد: طبق ماده 688 قانون مجازات اسلامي، هر اقدامي که باعث تهديد سلامت عموم مردم شود ممنوع است و وزارت بهداشت، سازمان محيطزيست و سازمان دامپزشکي حق ورود به موضوع را دارند تا متخلف را به دادگاه معرفي کرده و پيگير تخلف صورت گرفته باشيم.
شهرداري تهران پاسخگو نيست
وي با اشاره به نامه وزير بهداشت به شهردار تهران در خصوص لزوم نصب فيلتر دوده بر اتوبوسهاي ناوگان حملونقل عمومي، با انتقاد از عدم پاسخگويي مناسب شهرداري تهران، تصريح کرد: طبق آمار ما در وزارت بهداشت، تنها 100 اتوبوس در ناوگان حملونقل عمومي شهر تهران مجهز به فيلتر دوده شده و اقدامات بيشتري صورت نگرفته، اين درحالي است که پاسخ رسمي نيز به نامه داده نشد.
فرسودگي خودروها؛ مشکل اصلي
رئيس گروه سلامت هواي مرکز سلامت محيط و کار وزارت بهداشت با بيان آنکه کيفيت سوخت نسبت به گذشته بهبود يافته است، تاکيد کرد: البته همچنان در برخي موارد ميزان گوگرد گزارش شده در بنزين و گازوئيل ما چند برابر حد مجاز است. مشکل اصلي ما فرسودگي خودروهاست که موجب آلودگي هوا ميشود. طبق ماده 8 قانون هواي پاک سن فرسودگي خودروهاي مختلف اعلام شده است که اين عدد براي خودروهاي شخصي 15 سال اعلام شده است. البته به طور کلي سن خودروهايي که در ناوگان حملونقل عمومي فعال هستند، بالاست و نوسازي در آن صورت نگرفته است که بايد اقدامات مقتضي براي نوسازي ناوگان حملونقل عمومي صورت گيرد. وي در خاتمه با اشاره به آمار ارائه شده از سوي شهرداري مبني بر کاهش 30 درصدي مراجعه مردم براي دريافت معاينه فني خودروهايشان، بيان کرد: متاسفانه با وجود آلودگي هواي شهرها، کاهش بار مراجعه مردم براي دريافت معاينه فني نگرانکننده است؛ به شکلي که طبق آمار وزارت کشور 50 درصد خودروهاي در حال تردد در کلانشهرها فاقد معاينه فني هستند که برخورد قانوني درستي نيز با آن نميشود؛ جريمه و اعمال قانون با اين موضوع ميتواند به کاهش تخلفات و به دنبال آن افزايش مراجعه براي دريافت معاينه فني منجر شود.
