استراتژی درست در قبال همسایگان

اين روزها مسئولان دولتي به‌ويژه در حوزه تجارت، تاکيد زيادي بر توسعه صادرات به کشورهاي همسايه و هدف‌گذاري استاني مي‌کنند و خبر مي‌دهند که براي توسعه صادرات به کشورهايي از قبيل چين، هند و حوزه اوراسيا برنامه‌ريزي‌هاي لازم انجام گرفته است. در اين باره من هم بايد تاکيد کنم در دوران تحريم که فشارهاي زيادي به اقتصاد ايران تحميل مي‌شود، بهترين بازار و شرکاي تجاري ما کشورهاي همسايه هستند. چون مشکلات مربوط به نقل‌و‌انتقالات پولي و مالي و لجستيک با اين کشورها کمتر است و امکان تبادل کالا وجود دارد. اين در حالي است که به دليل فشارهاي ناشي از تحريم‌هاي آمريکا، عده‌اي از کشورهاي دنيا تبادلات خودشان را با ايران محدود کرده و بازرگانان ما در اين زمينه با مشکلاتي مواجه شده‌اند. الان هم شايد بيش از 40 درصد صادرات کشور ما به کشورهاي همسايه صورت مي‌گيرد. در اين بين، 22 درصد از صادرات ايران به کشور عراق است و کالاهاي ايراني به کشورهايي از قبيل افغانستان، امارات و ترکيه که هم‌مرز ما هستند، صادر مي‌شود. همچنين ازکشورهايي که خارج از اين منطقه هستند مي‌توان از چين و هند نام برد که بايد تلاش کنيم تا موانع صادراتي با اين کشورها کاهش يابد. بنابراين اگر بتوانيم سهم خودمان را در بازار کشورهاي همسايه و همجوارمان افزايش بدهيم؛ به‌ويژه ارتباطات‌مان را با کشورهاي عضو اتحاديه اوراسيا تقويت کنيم و در اين زمينه برنامه‌ريزي لازم انجام شود، قطعا استراتژي درستي است. در اين زمينه آنچه لازم است انجام شود تقسيم کار است، ضمن اينکه بايد يک اتاق فکر تشکيل شود. تنها نبايد به تشکيل ستاد يا کارگروه اکتفا کنيم، بلکه بايد يک تقسيم کار بين ارگان‌ها و سازمان‌هاي مربوطه و جرياناتي که درگير امر صادرات هستند، صورت گيرد. در حال حاضر تقسيم‌کاري صورت نگرفته است و الان اتاق‌هاي مشترک بازرگاني همان کاري را انجام مي‌دهند که سازمان توسعه تجارت انجام مي‌دهد و سازمان توسعه تجارت همان کاري را مي‌کند که وزارت امور خارجه انجام مي‌دهد يا رايزنان اقتصادي و بازرگاني کار مشترکي را بر عهده دارند. بنابراين تقسيم کار در بحث‌هاي مربوط به صادرات انجام نشده است و ما فاقد يک اتاق فکر در ارتباط با کشورهاي همسايه هستيم. در‌کنار سازمان‌ها و ارگان‌هايي که تشکيل شده، بايد يک اتاق فکر براي هر کشور همسايه تشکيل شود که بتواند همه مسائل را تحليل و بررسي و خط‌مشي استراتژي ما را تعيين کند. اگر اين تقسيم کار صورت گيرد قطعا ما مي‌توانيم سهم خودمان را در بازار کشورهاي همسايه افزايش بدهيم. در شرايطي که تحريم‌ها موانع بي‌شماري را بر سر راه صادرات کشور ما قرار داده است و باعث شده است که مسئولان ما مجبور به اتخاذ ابلاغيه‌ها يا دستورالعمل‌هاي صادراتي شوند که به جاي تسهيل امر صادرات،‌ مشکلاتي را در اين حوزه ايجاد کرده است، بايد سعي کنيم شرايط و بستري را فراهم کنيم که سرمايه‌هاي کشور به جاهاي ديگري منتقل نشود.