لاغري به چه قيمتي؟

اين روزها در بسياري از محافل خانوادگي صحبت از لاغري و تناسب‌اندام است و هر يک تجربه‌هاي متفاوت خود را در اختيار ديگران قرار مي‌‌دهند. يک نفر رژيم هشت روزه و ديگري مصرف قرص‌هاي لاغري را توصيه مي‌کند، غافل از آنکه تناسب‌اندام وابسته به بسياري از فاکتورهاست که اگر ناديده گرفته شود، بيشترين آسيب را نه‌تنها به جسم بلکه به روان افراد وارد مي‌کند. به گفته کارشناسان تغذيه، بيش از 60 درصد مردم ايران اضافه وزن دارند در حالي که استاندارد جهاني اين عدد حدود 13 درصد است. بر اين اساس لازم است برنامه‌اي جامع در اين زمينه تدوين شود و اقشار مختلف اعم از کودکان و نوجوانان و حتي سالمندان نيز از اين برنامه پيروي کنند. متاسفانه با گسترش اطلاعات، مخاطبان مورد آماج انواع و اقسام دارو و ساير ابزارهاي پرخطر از جمله جراحي‌هاي سنگين براي کاهش ناگهاني وزن قرار مي‌گيرند که از اين بين، نزديک‌ترين و شايد کم‌هزينه‌ترين راه استفاده از قرص‌هاي لاغري باشد. تب تناسب‌اندام نيز دست از سرمان برنمي‌دارد و همين سرعت زندگي اين روزهايمان، برخي را به فکر راه ميان‌بر لاغري مي‌اندازد؛ راه ميانبري که يک سوي آن، افراد سودجويي هستند که جيب‌شان هر روز با به خطر انداختن سلامت مردم پرتر مي‌شود و از سوي ديگر، افراد زودباوري که به دام تبليغات فريبنده ماهواره‌اي مي‌افتند. سال‌هاست که وزارت بهداشت، در مورد عوارض استفاده از داروهاي لاغري، چاقي و کاهش سايز که در ماهواره و سايت‌ها تبليغ مي‌شود، هشدار و هر‌از‌چند‌گاهي از مرگ افراد يا عوارض وحشتناک اين محصولات خبر مي‌دهد، اما انگار داستان تکراري و غم‌انگيز محصولات ماهواره‌اي و عوارض جبران‌ناپذير آنها هنوز پايان نيافته است. نايب رئيس انجمن پيشگيري و درمان چاقي ايران در اين زمينه به ايرنا مي‌گويد: در هيچ‌جاي دنيا رژيمي وجود ندارد که بدون رعايت اصول تغذيه‌اي و تحرک کافي منجر به لاغري بدون عوارض خطرناک شود، چون لاغري برق‌آسا ماندگار نيست و عوارض جسمي زيادي براي فرد به دنبال دارد که جبران‌ناپذير خواهد بود. ضياءالدين مظهري ادامه مي‌دهد: همچنين داروهاي لاغري يا کمک‌لاغري‌هايي که اين روزها باب شده‌اند بازار مافيايي با درآمدهاي ميلياردي براي افراد سودجو ايجاد کرده‌اند. اين داروها به‌خصوص با تبليغ در شبکه‌هاي ماهواره‌اي مردم را فريب مي‌دهند. 95 درصد داروهاي لاغري مورد تاييد وزارت بهداشت نيست و نمي‌توان براي هر فردي تجويز کرد. در اين زمينه متخصص تغذيه متناسب با سن، جنس، وضعيت فيزيولوژيکي و بيماري‌ زمينه‌اي فرد، زماني که فرد به درمان‌هاي معمولي لاغري جواب ندهد، بنا به صلاحديد اين قرص‌ها را براي دوره محدود زماني تجويز مي‌کند. اين استاد دانشگاه با بيان اينکه زنگ خطر چاقي در کودکان به صدا درآمده است، مي‌گويد: بيش از 60 درصد افراد بزرگسال دچار اضافه وزن و چاقي هستند که علت عمده آن گرايش مردم به فست‌فودها، نوشابه‌ و نداشتن تحرک کافي است. معمولا به دنبال چاقي، بيماري‌هايي مانند کبد چرب، آرتريت روماتوييد، ديابت، فشارخون و... نيز در جامعه افزايش پيدا مي‌کند. متاسفانه گروهي از مردم تصور مي‌کنند هر دارويي که از خارج از کشور باشد، خوب است و ضرري ندارد و افراد سودجو با همين ترفند مردم را فريب مي‌دهند. مظهري تصريح مي‌کند: آگاه کردن مردم و تعيين مجازات سنگين براي پخش‌کنندگان‌ مهم‌ترين راه‌حل براي جمع‌شدن اين داروها بوده و يکي از خاصيت‌هايي که براي اين داروها بيان ‌مي‌شود، کاهش سايز است، درصورتي که لاغري در مفهوم علمي کاهش سايز نيست، بلکه انرژي مازاد از نياز فرد را که طي سال‌ها در بدنش تجمع پيدا کرده، بايد کم کرد ولي به دليل ناآگاهي مردم، با وعده کاهش سايز، اين قرص‌ها تبليغ مي‌شود و برخي افراد زودباور در دام اين تبليغات گرفتار مي‌شوند.

عوارض جانبي قرص‌هاي لاغري

عباس کدخدايي، متخصص داخلي نيز مي‌گويد: قرص‌هايي که وعده‌ مسدود کردن جذب کربوهيدرات‌ها و چربي‌ها را مي‌دهند، مي‌توانند موجب اسهال، گرفتگي‌ها و ساير اختلالات روده‌اي شوند. وي مي‌افزايد: عوارض جانبي قرص‌هاي لاغري با توقف مصرف آنها ناپديد مي‌شود، ولي هميشه هم اين‌گونه نيست. آريتمي قلب، تپش قلب، سفتي قفسه‌ سينه، گيجي و کنفوزيون (نوعي حالت گيجي و کاهش هشياري) از علائمي هستند که مي‌توانند در اثر مصرف درازمدت قرص‌هاي لاغري ايجاد شوند. کدخدايي ادامه مي‌دهد: همچنين نارسايي‌هاي قلبي، سکته مغزي، تشنج و نارسايي‌هاي کليوي مي‌تواند از عوارض قرص‌هاي لاغري باشد، برخي قرص‌هاي لاغري در تعدادي از مصرف‌کنندگان موجب پرفشاري ريوي مقدماتي مي‌شود که اين امر مي‌تواند منجر به نارسايي‌ تنفسي و مرگ شود. اين متخصص داخلي تصريح مي‌کند: بيشتر داروهاي کاهش وزن نوع محرک تنها براي کاربرد کوتاه مدت توصيه مي‌شوند، زيرا مي‌توانند باعث وابستگي فرد به دارو شوند. اين داروها مانع جذب آب و مواد غذايي از طريق کليه و روده‌ها مي‌شوند و در نتيجه فرد چاق با از دست دادن مقادير بالايي از آب بدن، دچار کاهش وزن مي‌شود. کدخدايي ادامه مي‌دهد: همچنين داروهاي لاغري نه‌تنها روي چربي هاي ذخيره شده در بدن تاثيري ندارند، بلکه منجر به بي‌آبي بدن و سوء‌تغذيه خواهند شد و از آنجا که کاهش وزن ناشي از اين داروهاي به علت از دست رفتن آب بدن است نه چربي به همين دليل، پس از مدت زمان کوتاهي، مصرف آب و مايعات دوباره جايگزين مي‌شود. همچنين مصرف اين داروها روند طبيعي کار بدن را مختل مي‌کند و موجب آسيب ديدن کليه‌ها و کبد مي‌شود. وي تاکيد مي‌کند: تصميم درباره مصرف قرص‌هاي لاغري حتي با داشتن آگاهي از احتمال خطرات استفاده از آن کار سختي است و امروزه بسياري از اين محصولات داراي تاثير و خطرات احتمالي هستند اما به معناي آن نيست که هيچ‌ فردي نبايد از آنها استفاده کند. تشخيص نوع قرص و ميزان استفاده آن به عهده پزشک است که بعد از معاينه کامل فرد صورت مي‌گيرد.