از توزیع غذای گرم تا ارائه خدمات پزشکی
چهارشنبه يازدهم دي ماه چهارمين گرمخانه زنان در منطقه غرب تهران در درهفرحزاد در منطقه 5 شهرداري تهران به نام گرمخانه يلدا با ظرفيت 42 نفر به بهرهبرداري رسيد. با توجه به کمبود مراکز خدماترساني گرمخانهاي در بخش زنان، سازمان رفاه، خدمات و مشارکتهاي اجتماعي شهرداري تهران در تلاش است با افزايش اين مراکز گامي موثر در جهت ايجاد عدالت بهمنظور ايفاي اين مسئوليت اجتماعي بردارد. يکي از مهمترين ويژگيهايي گرمخانهاي تازه تاسيس يلدا آن است که در کنار رود دره فرحزاد بهعنوان يکي از مهمترين کانونهاي تجمع معتادان بهويژه زنان معتاد برپا شده است. به گفته حسين مهاجر، مدير ساماندهي آسيبديدگان اجتماعي سازمان خدمات رفاه، خدمات و مشارکتهاي اجتماعي شهرداري تهران حدود 140 پاتوق در رود دره فرحزاد همچون چهلپله، پل آهني، محمد دراز و... شناسايي شده که هرکدام از اين پاتوقها محل تجمع حدود 70 تا 80 معتاد است که بعضا تا 10 درصد جمعيت آنها را نيز زنان تشکيل ميدهند. وي با بيان اينکه 16 گرمخانه مربوط به آقايان در سراسر شهر تهران فعاليت ميکردند و وجود تنها 3 مرکز فضاي چنداني را براي مديريت بانوان بيسرپناه دربرنداشت، بنابراين لزوم راهاندازي گرمخانه ديگري براي ارائه خدمات حمايتگرانه در شهر تهران احساس ميشد. مدير ساماندهي آسيبديدگان اجتماعي سازمان خدمات رفاه، خدمات و مشارکتهاي اجتماعي شهرداري تهران با اشاره به اين مطلب که براي جذب زنان بيسرپناه نيازمند اقدامات اعتمادساز زيادي است، گفت: تلاشهايي نيز در اين راستا صورت گرفته که از آن جمله ميتوان به توزيع سرنگ در ميان معتادان اشاره کرد. همچنين جلب اعتماد آنها به اين منظور که بهواسطه حضورشان در اين مراکز از آنها هيچ بازخواستي نشده و حضور آنها تنها براي نجات آنها از سرما و گرسنگي است. مهاجر يکي ديگر از ويژگيهاي مراکز گرمخانهاي در مجاورت کلونيهاي آسيب از جمله يلدا را باز بودن شبانهروزي آنها عنوان کرد و افزود: در کنار خدمات 24 ساعته، حضور بهيار، مددکار، ماما، اتاق مادر و کودک و همچنين خدمات ترک اعتياد از ديگر خدمات اين نوع از گرمخانههاست. در اين ميان سيدمالک حسيني، سرپرست سازمان رفاه، خدمات و مشارکتهاي اجتماعي شهرداري تهران ضمن بيان اهميت گرمخانه يلدا در کنار روددرهفرحزاد از عدمهمکاري و مشارکت ساکنان منطقه 2 تهران براي راهاندازي اين گرمخانه در مجاورت اين روددره سخن بهميان آورد و اذعان کرد: ساکناني که در مجاورت گرمخانه يلدا قرار دارند از خدمات ارائه شده اين مرکز اظهار رضايت کرده و جمعآوري اين افراد در اين مرکز را مانع حضور آنها در محلات در ساعات مختلف شبانهروز ميدانند؛ موضوعي که از سوي ساکنان منطقه 2 شهرداري تهران با مقاومت مواجه شده و از فعاليت آن در آنسوي درهفرحزاد جلوگيري کرده است. البته فراهم کردن زيرساختها خود يکي از گامهاي مهم در راستاي حمايت از اقشار آسيبپذيري همچون افراد بيسرپناه است؛ اما يکي ديگر از مواردي که همواره بهعنوان يکي از مهمترين موانع اعتمادسازي براي حضور معتادان، بزهکاران و بيسرپناهان به مراکز حمايتي وجود دارد نگاه حاکميتي به آن است که با وجود صرف هزينههاي فراوان نميتواند نتيجه مورد انتظار را کسب کند که اين نقيصه بيش از همه ناشي از ضعف و کمبود سازمانهاي مردمنهاد در کشور است. از ديگر مشکلات در اين عرصه موازيکاري سازمانها و نهادهايي است که بدون هماهنگي و صرفا در راستاي رفع تکليف منجر به هدر رفت منابع و سرمايههاي اجتماعي ميشوند. در اين ميان عدمهمکاري و تعامل موثر برخي از نهادها همچون نيروي انتظامي، وزارت بهداشت و بهزيستي بهدليل اقدامات تخصصيشان چرخه حمايت و پشتيباني از اقشار آسيبپذير جامعه را لنگ ميگذارد که در اين ميان تصويب طرح جامع ساماندهي آسيبهاي اجتماعي در مجلس شوراي اسلامي خود ميتواند گامي موثر در ارائه خدمات منظم و سيستماتيک در اين عرصه باشد. علاوه بر اين موارد الهام فخاري، رئيس کميته اجتماعي شوراي اسلامي شهر تهران درباره لزوم فعاليت رسانهها بهمنظور تغيير نگاه مردم به پديده بيسرپناهي ميگويد: بيسرپناهي الزاما به اين معنا نيست که اين افراد بزهکار يا معتاد باشند، بلکه فقر غذايي و نابساماني شرايط اقتصادي در جامعه ميتواند هر فرد عادي را به يک بيسرپناه تبديل کند. شايد بهعنوان نتيجهگيري بتوان اينگونه عنوان کرد که در صورت همکاريهاي صحيح و سيستماتيک دستگاهها و نهادهاي مسئول در جامعه و همچنين تغيير نگاه مردم به اقشار آسيبپذير جامعه بتوان به جلب مشارکتهاي مردمي نائل آمد و به مرور نظارت و هدايت اين مراکز را به سازمانهاي مردمنهادي سپرد که بهواسطه فقدان نگاه حاکميتي در کنار امکانات زيرساختي نهادهاي مسئول به جذب حداکثري و بازگشت به زندگي سالم مراجعهکنندگانشان همت ميگمارند.
