انقراض یوزها در سکوت
آرمان ملي: سخنان مديرکل محيط زيست سمنان و سفر معاون سازمان محيط زيست به توران، گمانهزنيها درباره طرح تکثير يوز را دامن زده اما سازمان محيط زيست اين طرح مهم را نيز در ابهام و پنهانکاري محصور کرده است. اوايل ديماه امسال، مدير کل حفاظت محيط زيست استان سمنان اعلام کرد که طرح تکثير يوزپلنگ آسيايي در شرايط نيمه اسارت در مناطق حفاظت شده تحت مديريت اين استان و با سرمايهگذاري بخش خصوصي دنبال خواهد شد. اين موضوع به سرعت در کانال خبري سازمان حفاظت محيط زيست نيز بازتاب پيدا کرد، اما معاونت محيط طبيعي سازمان حفاظت محيط زيست و دفتر حيات وحش تا همين روزهاي اخير از انجام هرگونه مصاحبه و تاييد اين خبر سرباز زدند؛ تا اينکه در نهايت کانال خبري سازمان حفاظت محيط زيست به سفر دو روزه کيومرث کلانتري، معاون محيط طبيعي به ذخيرهگاه زيست کره توران اشاره کرد و هدف از اين سفر را بررسي زيستگاههاي يوزپلنگ آسيايي و تعيين پروژههاي سال جاري حفاظت از يوزپلنگ عنوان کرد.
به نوشته مهر، با مرور کليه خبرها در زمينه سايت جديد تکثير در اسارت يوز استان سمنان، تنها ميتوان يکسري اطلاعات کلي اما نامشخص و پر ابهام را به دست آورد که طبيعتا نهتنها با نظر کارشناسان مبني بر رعايت ضوابط و استانداردها براي ساخت چنين منطقه محصوري همخواني ندارد بلکه در عين حال با قولهاي پيشين سازمان حفاظت محيط زيست مبني بر مشخص کردن آينده يوز با بهرهگيري از خرد جمعي نيز فاصله زيادي دارد، چرا که بسياري از استادان و کارشناسان صاحبنام حيات وحش پيشتر و البته به کرات نظرات مخالف خود را با تکثير غيرکارشناسي اعلام کردهاند.البته همه اينها را بايد در کنار صحبتهاي ديماه سال گذشته مديرکل محيط زيست استان يزد در نظر گرفت که مدعي شدند تکثير نيمهطبيعي يوز آسيايي در يزد اتفاق خواهد افتاد. سوال اينجاست که مديران کل سازمان حفاظت محيط زيست با چه پشتوانهاي چنين بيپروا از تکثير يکي از شاخصترين گونههاي جانوري کشور آن هم بدون بيان جزئيات لازم صحبت ميکنند؟ چرا سازمان محيط زيست بهرغم تجربيات تلخ مکرر در سالهاي اخير بر روند نادرست پنهانکاري و عدم شفافيت در طرحهايي اين چنين کليدي تاکيد ميورزد؟
ابهامات بيشمار در يک طرح کليدي
مدتهاست که کارشناسان سوالات بيشماري را پيشروي اين طرح نامشخص قرار دادهاند، اما تاکنون هيچ پاسخ روشني به هيچکدام از اين ابهامات ارائه نشده که بتواند افکار عمومي را در مورد شاخصترين گونه جانوري کشور دستکم تا حدي مطمئن سازد. محورهاي اصلي اين سوالات را ميتوان اينگونه برشمرد: چرا سازمان حفاظت محيط زيست تاکنون هيچ پيشزمينهاي از پيشنهادهاي ارائه شده جهت تکثير در اسارت يوز به رسانهها اعلام نکرده است و هر بار يک اداره کل استاني مدعي مسئوليت انجام نوعي از تکثير به نفع خود است؟با توجه به ايرادات اساسي که به اين طرحها و نقش آنها در جلوگيري از انقراض يوز وارد است (و بارها بهصورت کتبي، شفاهي و در جلسات مطرح شده است) چرا برنامه مدوني که بر پايه آن اين اقدامات شروع شده با کارشناس داخلي و خارجي به اشتراک گذاشته نشده است؟ ،چرا موافقان طرح گاهي بحث تکثير نيمه اسارت و گاه تکثير در اسارت را مطرح ميکنند؟ آيا نبايد زيربناي علمي روشني پشت اين نظرات باشد؟ مشاوران علمي طرحهاي تکثير در اسارت يوز چه کساني هستند و آيا مشاوران اين طرح سابقه يا توانايي در زمينه تکثير يا اطلاعاتي در مورد زادآوري گربهسانان دارند يا خير؟قابل درک است که سازمان حفاظت محيطزيست در تلاش براي جلوگيري از انقراض شاخصترين گونه جانوري کشور مايل است که بهترين راهحلها را انتخاب و اجرا کند. اما بدون توجه به خرد جمعي و بررسي نظرات کارشناسي مختلف و ارزيابي دلايل آنها، احتمال انتخاب روشي که نه تنها کمکي به بهبود وضعيت يوز نميکند بلکه تاثير منفي بر وضعيت فعلي آن خواهد داشت بسيار محتمل است.
